Tibetan
ཡེ་ཤེས། སྣང་བ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པ་དེས་དོན་དུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་ནས་དེ་འདྲར་གྱུར་བ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་གཞག་ པས། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་པར། །དོན་ཀུན་རབ་ཏུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །རྩེ་མོ་སྣང་བ་མཆེད་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྣང་བ་འབྲིང་དུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པས་ཀུན་ཏུ་བརྩམ། །ཞེས་སོ། །བཟོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་དོན་ཀུན་སྣང་བ་ནི། །སེམས་སུ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་གཟུང་བ་ཡིས། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་སྤོང་འགྱུར། །དེ་ནས་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་བསྡུས། །ཞེས་སོ། །ཆོས་མཆོག་དེ་མ་ཐག་པ་ནི། དོན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་གཡེང་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་དང་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཚེ་བར་ཆད་མེད་པ་ཡི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་རེག །ཅེས་སོ། །དེ་འང་དྲོད་རྩེ་མོ་གཉིས་ནི་ཆུང་ངུ་སྟེ། མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བའི་དུས་མ་ངེས་པའི་སྦྱོར་ལམ་མོ། །བཟོད་པ་ནི་འབྲིང་སྟེ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བར་ངེས་པའི་སྦྱོར་ལམ་མོ། །ཆོས་མཆོག་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བའི་སྦྱོར་ལམ་མོ། ། བཞི་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ལ་ལྔ་ལས། གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་ནི་སྤོང་བ་གཉེན་པོ་ལས། མགོ་གནོན་ནོ། །སྤྱིར་གཉེན་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ། སྤོང་བའི་གཉེན་པོ། རྟེན་གྱི་གཉེན་པོ། ཐག་བསྲིང་གི་གཉེན་ པོའོ། །སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་དང་མངོན་འགྱུར་ཉམས་སྨད་པ་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཕོངས་པ་དང་རྒུད་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོགས་ལམ་ལས་འཕགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་དང་སྒོམ་བྱུང་དུ་འ
Chinese
智慧。稍微获得显现，就能成为执著于实有的对治。如《经庄严论》所说：“从此成为如是者，菩提萨埵入于等持，除了意念的言说外，一切事物皆不能得见。”顶位显现增长，是为了增长法之显现，精勤修习无我，就能获得世间修所生显现的中等。如彼论云：“为使法之显现增长，以坚韧的精进恒常修习。”忍位进入真如之一分，是安住于唯识的世间修所生显现的极盛，能成为执著外境为实有的对治。如彼论云：“法之显现增长后，便能安住于唯识。从此一切事物之显现，皆能极盛地显现为心。彼时以彼之所取，便能舍弃彼之散乱。从此于彼之能取，唯能摄集散乱。”世第一法紧接其后，是无有执著实有之散乱的世间修所生显现的圆满，与大乘见道之间没有间隔。如彼论云：“彼时便能迅速触及无间之等持。”其中暖位和顶位是小的，是见道生起的时间不确定的加行道。忍位是中等的，是确定于后世生起的加行道。世第一法是大的，是于此生生起见道的加行道。《四百论》中“第四，五种差别法中，对治的差别是舍弃对治，压制烦恼。一般对治有四种：破斥对治、舍弃对治、所依对治、延缓对治。”断除的差别是从烦恼的种子和现行衰损，以及从异生和衰败中解脱。证悟的差别是以修所生的智慧证悟二无我。功德的差别是具有禅定、天眼、神通和神变等众多功德。胜于资粮道的差别是资粮道广大且成为修所生。
English
Wisdom. Slightly obtaining appearance can become the antidote to clinging to reality. As stated in the Ornament of the Sutras: "From then on, becoming such, the Bodhisattva enters into equipoise, and apart from the expression of mind, all things are not seen." The increase of the peak appearance is to increase the appearance of the Dharma itself, and by diligently meditating on selflessness, one can obtain the intermediate of the worldly meditative appearance. As it says in the same text: "In order to increase the appearance of the Dharma, one constantly practices with steadfast diligence." The patience that enters into one aspect of Suchness is the perfection of the worldly meditative appearance that abides in Mind-Only, and it can become the antidote to clinging to external objects as real. As it says in the same text: "After the appearance of the Dharma has increased, it will abide in Mind-Only. From then on, the appearance of all things will appear most excellently as mind. At that time, with its grasped object, it will abandon that distraction. From then on, with its grasper, it will only gather distraction." The supreme Dharma immediately following that is the perfection of the worldly meditative appearance without the distraction of clinging to reality, and there is no interruption with the Mahayana Path of Seeing. As it says in the same text: "At that time, one will quickly touch the uninterrupted Samadhi." Among them, the heat and peak positions are small, and they are the paths of joining where the time of the arising of the Path of Seeing is uncertain. Patience is intermediate, and it is the path of joining that is certain to arise in the next life. The supreme Dharma is great, and it is the path of joining where the Path of Seeing arises in this life. In the Four Hundred Verses, "Fourth, among the five kinds of distinguishing dharmas, the distinction of the antidote is to abandon the antidote and suppress afflictions. Generally, there are four kinds of antidotes: refuting antidote, abandoning antidote, dependent antidote, and delaying antidote." The distinction of abandonment is liberation from the seeds of obscurations and the decline of manifestation, as well as from the poverty and decline of ordinary beings. The distinction of realization is the realization of the two selflessnesses by the wisdom born of meditation. The distinction of qualities is having many qualities such as samadhi, divine eye, clairvoyance, and miraculous powers. The distinction of being superior to the path of accumulation is that the path of great accumulation becomes born of meditation.
Tibetan
དྲ་ཡང༌། མཐོང་ལམ་ལ་ཉེ་རིང་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲོད་བརྟན་མི་བརྟན་གྱིས་ཁྱད་ཡོད་དེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། བར་ཆད་མེད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ཆེས་ཉེ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལས་འདིའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང༌། རྟེན་དང༌། རང་བཞིན་གཉིས་ལས། རྟེན་ནི་གཉིས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་འགྲོ་བ་ལྔ་གང་རུང་སྟེ། བློ་གྲོས་རབ་གནས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། འདོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའང་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅེས་པས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་པ་ནི་ས་༼༡༽བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། བསམ་པའི་རྟེན་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །རང་བཞིན་ལ། རྒྱུ། འབྲས་བུ། ངོ་བོ་གསུམ་ལས། རྒྱུ་ནི་ཐེག་ཆེན་ཚོགས་སྦྱོར་རོ། །འབྲས་བུ་ནི་སྒོམ་ལམ་དང་མི་སློབ་ལམ་གཉིས་སོ། །ངོ་བོ་ལ་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི། དབྱེ་བ། ཁྱད་ཆོས་དང་བཞི་ལས། མཚན་ཉིད་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་འཁོར་དང་བཅས་པ་མཚན་ཉིད། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱ་རུང་དུ་མཚོན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ལ་འབྱུང་ཞིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་བས་བསྡུས་པ་གང་ཞིག་ཐེག་ཆེན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་ལམ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །མཚན་གཞི་ནི་༼༢༽སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལའང་ཆོས་ཤེས་པའིབཟོད་པ། ཆོས་ཤེས་པ། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་འཁོར་དང་བཅས་པའམ། སའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དེའང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། །བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །ཞེས་སོ། །དེའང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྔོན་བས་འཕགས་པ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་ཉེ་བ་དང༌། །སེམས་ཅན་དོན་གྲུབ་མཐོང་བ་ལ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་གྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་རབ་དགའ་ཞེས་བརྗོད་ དོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་བདེན་པ་བཞིའི་རིམ་པས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་སོ། །
Chinese
又，见道在远近和智慧的暖稳不稳定上有差别。在《八千颂大疏》中说：“没有障碍，见道就会最快生起。”这应理解为与解脱分相应，是此处的差别。第三，关于见道，也有所依和自性两种。所依是二者的身体的所依，五道中的任何一个。如《慧成就请问经》中说：“在欲界和色界中行走的诸天子中，有九十六俱胝对诸法生起无垢无染的法眼。”等等。其中，“无垢法眼”是指获得见道，“极为清净”是指八地的智慧。思维的所依是第四禅。自性有因、果、体性三种。因是大乘资粮道和加行道。果是修道和无学道两种。体性有定义、例子、分类、特点四种。定义是：大乘的法忍、法智、类忍、类智及其眷属是定义。可以表达为大乘见道的名言。是指大乘加行道圆满后生起，由大乘善法所摄，成为大乘出世间修道第一刹那在相续中生起的因。例子是：对苦、集、灭、道四谛中的每一个，都有法智忍、法智、类智忍、类智四种，共十六种及其眷属。或者从地的角度来说，是初地极喜地。如《现观庄严论》中说：“于苦等谛中，法智及类智，忍智十六刹。”。其中，在最初获得出世间智慧时，会获得比以前更大的喜悦，因此称为极喜地。如《经庄严论》中说：“于菩提亦近，见众生义成，生起极喜悦，是故说名喜。”。分类是：以四谛的次第，具有十六刹那的自性。
English
Furthermore, there are differences in the proximity of the path of seeing and the stability of the warmth of wisdom. The Great Commentary on the Eight Thousand Verses states, "If there are no obstacles, the path of seeing will arise very quickly." This should be understood as corresponding to the part of liberation, and it is the difference here. Third, regarding the path of seeing, there are also two aspects: the basis and the nature. The basis is any of the five realms that serve as the basis for the bodies of the two. As stated in the Sutra Requested by Sagacious Mati, "Among the sons of gods who dwell in the desire and form realms, ninety-six kotis have arisen to the Dharma without the dust of the Dharma-eye, stainless and perfectly pure." And so on. Among them, "without the dust of the Dharma-eye" means obtaining the path of seeing, and "perfectly pure" refers to the wisdom of the eighth ground. The basis of thought is the fourth dhyana. The nature has three aspects: cause, result, and essence. The cause is the Great Vehicle's accumulation and preparation paths. The result is the path of meditation and the path of no more learning. The essence has four aspects: definition, example, classification, and characteristics. The definition is: the Dharma-patience, Dharma-knowledge, subsequent-patience, and subsequent-knowledge of the Great Vehicle, along with their retinue, are the definition. It can be expressed as the term for the Great Vehicle's path of seeing. It refers to what arises after the completion of the Great Vehicle's preparation path, is included in the Great Vehicle's virtuous qualities, and becomes the cause for the first moment of the Great Vehicle's supramundane path of meditation to arise in the mindstream. The example is: for each of the four noble truths of suffering, origin, cessation, and path, there are four types: Dharma-knowledge-patience, Dharma-knowledge, subsequent-knowledge-patience, and subsequent-knowledge, totaling sixteen with their retinue. Or, from the perspective of the grounds, it is the first ground, the Joyful Ground. As stated in the Ornament of Clear Realization, "In the truths such as suffering, Dharma-knowledge and subsequent-knowledge, Patience and knowledge are sixteen moments." Among them, when supramundane wisdom is first attained, a great joy is obtained that is superior to before, and therefore it is called the Joyful Ground. As stated in the Ornament of the Sutras, "Also near to enlightenment, Seeing the meaning of beings accomplished, Great joy arises, Therefore it is called Joyful." The classification is: with the order of the four truths, they are those with the nature of sixteen moments.