Tibetan
ང་བ་ལས། གང་གི་ས་བོན་རྫུན་པ་དེའི། །སྐྱེ་བ་བདེན་པ་ག་ལ་ཞིག༼༡༽ །ངར་འཛིན་ལས་བྱུང་ཕུང་པོ་རྣམས། །ངར་འཛིན་དེ་ནི་དོན་དུ་རྫུན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་སེམས་གཅིག་པར་མི་རུང་སྟེ། གཅིག་ན་མ་ཆགས་པར་སྐྱེས་དུས་ཀྱང་ཆགས་པར་སྐྱེ་བར་ཐལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་གཅིག་པར་བདེན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཆགས་པ་དང་ཆགས་ཅན་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུའང་མི་རུང་སྟེ། གང་ཟག་གཞན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལྟར་བདག་ལ་མི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག །ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་གྱུར་ན། །དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་རྟོག །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རང་གི་ལུས་ལ་ཕྱེ་ཞིང་གཞིག་པ་ན། ཕྱི་ནང་གང་དུའང་མ་མཐོང་བས་བདག་ལ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ཡུལ་ལ་མི་གནས་དབང་སོགས་ལ་མིན་བར་ནའང་མིན། །དེ་ལས་གཞན་ནའང་མིན་ན་འདི་དག་གར་གནས་འགྲོ་བ་ཀུན་གནོད་བྱེད། །འདི་ནི་སྒྱུ་འདྲ་དེ་ཕྱིར་སྙིང་ལ་འཇིགས་སྤོངས་ཤེས་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བསྟེན། །དོན་མེད་ཉིད་དུ་བདག་ལ་དམྱལ་སོགས་རྣམས་སུ་ཅིས་ཏེ་གནོད་པ་བྱ། །ཉོན་མོངས་ཉོན་མོངས་ཤེས་རབ་མིག་གིས་སྤོངས། །བདག་ཡིད་ལས་བསལ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །གང་དུ་གནས་ནས་བདག་གནོད་བྱ་ཕྱིར་འོང༌། །བློ་ཞན་བདག་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པར་ཟད། །ཅེས་སོ། །བཅིང་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བཅིང་བར་བྱ་བྱེད་གཅིག་མི་གཅིག་དུ་མི་འཐད། རྟག་མི་རྟག་འཁོར་བར་མི་འཐད། དབུས་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གང་ཟག་འཁོར་བར་བཅིངས་པ་ན། བཅིང་བར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། བྱ་བྱེད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། བཙོན་ཉིད་ལྕགས་སྒྲོག་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་པར་མི་རུང་སྟེ་ཕྲད་པ་བཀག་ཅིང༌། མ་ཕྲད་ན་འཆིང་བྱེད་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་གླིང་གཞན་གྱི་ལྕགས་སྒྲོག་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བར་སེམས་ཅན་འཁྱམས་ན། རྟག་པ་འཁོར་རམ་མི་རྟག་པ་འཁོར། རྟག་པ་ལ་འཁོར་བ་མེད་དེ། གཡོ་འགུལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་མི་འཁོར་ཏེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བར་གཟོ་དུས་འགག་པས། འཁོར་མཁན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་མི་འཁོར་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་པས་རྒྱུན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་མི་ འགྱུ
Chinese
ང་བ་ལས། 凡是种子是虚假的，它的生果又怎么会真实呢？༼༡༽ 我执所生的蕴，我执实际上是虚假的。 这是这样说的。第二，贪欲和心不能是一体的，如果是一体，那么在没有贪著时产生，也应该在有贪著时产生，因为和贪欲是一体的缘故。并且，贪著和有贪著二者，不可能在一个相续中同时存在。也不是其他的，因为如同他人之贪欲，不会损害我。中观根本慧论中说：如果贪欲和贪者，成立为是他体，那么，这二者在一起，又有什么理由能完全认知呢？ 这是这样说的。第三，把贪欲等烦恼在自己的身上分开并摧毁时，内外都看不到，所以不可能存在于我身上。入行论中说：烦恼不住于对境，不住于根等，不住于中间，不住于其他，如果不住于这些地方，那么这些烦恼住在哪里，危害一切众生？这如同幻术，因此心中要断除恐惧，因为知道这个道理而要精进。无意义地在无意义中，我为什么要受到地狱等的损害呢？以智慧之眼断除烦恼烦恼，从我心中去除，它会到哪里去呢？它住在哪里，为了损害我而到来呢？我这个愚笨者，白白地没有精进。 这是这样说的。驳斥束缚有三种：所束缚和能束缚不可能是一体或异体，常与无常不可能在轮回中，没有中间。第一，业和烦恼将有情束缚在轮回中时，所束缚和能束缚不可能是一体，因为能作和所作二者不存在的缘故，如同监狱本身不是铁链。也不是其他的，因为已经遮止了相触，如果没有相触，那么束缚者不会损害，如同其他洲的铁链。第二，有情在轮回中流转时，是常法流转还是无常法流转？常法没有流转，因为不能移动的缘故。无常法不流转，因为从一个到另一个流转时已经灭尽，所以没有流转者。相续不流转，因为刹那没有相触，所以相续本身没有成立。中观根本慧论中说：如果它们是常法，则不流转，如果不是常法，也不会流转。
English
As it is said: If the seed is false, how can the fruit be true? (1) The aggregates that arise from self-grasping, self-grasping is actually false. This is how it is said. Secondly, desire and mind cannot be one, because if they were one, then when there is no attachment, it should also arise with attachment, because it is one with desire. Moreover, the attached and the possessor of attachment cannot exist simultaneously in the same continuum. It is also not other, because like the desire of another person, it will not harm me. The Root Wisdom Treatise says: If desire and the desirer are established as other, then why do the two together fully cognize? This is how it is said. Thirdly, when desire and other afflictions are separated and destroyed on one's own body, they are not seen inside or outside, so they cannot exist in me. The Engaging in Bodhisattva Behavior says: Afflictions do not dwell in the object, not in the senses, not in between, not in others, if they do not dwell in these places, then where do these afflictions dwell, harming all beings? This is like an illusion, therefore, one should abandon fear in the heart, because knowing this reason, one should strive. Meaninglessly, why should I be harmed by hells and others in meaninglessness? Abandon afflictions afflictions with the eye of wisdom, remove them from my mind, where will they go? Where do they dwell, coming to harm me? I, this foolish one, am pointlessly without effort. This is how it is said. Refuting bondage has three aspects: the bound and the binder cannot be one or different, the permanent and the impermanent cannot be in samsara, there is no middle. Firstly, when karma and afflictions bind sentient beings in samsara, the bound and the binder cannot be one, because the agent and the object do not exist, just as the prison itself is not the chain. It is also not other, because contact has been prevented, and if there is no contact, then the binder will not harm, like the chains of another continent. Secondly, when sentient beings wander in samsara, do permanent phenomena wander or do impermanent phenomena wander? Permanent phenomena do not wander, because they cannot move. Impermanent phenomena do not wander, because they cease when they wander from one to another, so there is no wanderer. The continuum does not wander, because there is no momentary contact, so the continuum itself is not established. The Root Wisdom Treatise says: If they are permanent, they do not wander, if they are not permanent, they also do not wander.
Tibetan
ར། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིགས་འདྀ་མཚུངས། །ཞེས་སོ། །དབུས་མེད་པ་ནི། སྔ་ཕྱི་མེད་པས་ད་ལྟར་གྱི་དབུས་ཁེགས་ཏེ། མཐའ་མེད་པས་དབུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཟླ་བའི་མཐའ་རྡུལ་ཆ་མེད་པས་མཐར་མི་རུང་ན། དབུས་སུའང་དེ་དང་མཚུངས་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས། འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། ། དེ་ལ་སྔོན་མེད་ཕྱི་མ་མེད། །གང་ལ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །དེ་ལ་དབུས་ནི་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །གྲོལ་བ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཁོར་བ་མེད་པས་ཁེགས་པ། བཅིངས་མ་བཅིངས་ཀྱི་དུས་སུ་མི་གྲོལ་བ། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་མི་རུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་ཁེགས་པས་ཐར་པ་ཁེགས་ཏེ་མ་བཟུང་བའི་ཐར་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཙོན་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། བཅིངས་དུས་གྲོལ་ལམ། གྲོལ་དུས་གྲོལ་ལམ། གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་གྲོལ། བཅིངས་དུས་གྲོལ་བ་མེད་དེ་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་དུས་གྲོལ་མི་དགོས་ཏེ། གྲོལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་དེ། བཅིངས་གྲོལ་ཕྲད་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མཚམས་མེད་ལ། མ་ཕྲད་ན་དེ་གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ཏེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་གྱུར་ན། །བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་ལས། གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་དབེན་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཉིད། གསང་སྙིང་ལས། བཅིངས་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ་མེད་པ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས། །བསྟན་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡང་ཐར་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ནམ་དངོས་མེད་ཡིན། དངོས་པོ་ནི་གཞི་མེད་པས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་མེད་ཡིན་ནའང་གཞིར་མ་གྲུབ་པས་ཐོབ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སྤངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད། །རེ་ཞིག་མྱང་འདས་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་རྟེན་ནས་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ན། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་
Chinese
ར། 众生也与此相同。 所谓无中，由于无始无终，所以现在的中被否定。 由于无边，所以不可能有中，就像月亮的边缘没有微尘部分，所以不能成为边缘，中也与之相同，所以不成立。 如彼经云：“轮回无始亦无终。” 又云：“彼无前亦无后，何者无始亦无终，彼处何来有中耶？” 否定解脱有三：因无轮回而否定，束缚与非束缚之时不得解脱，以及不能成为实有和非实有。 第一，因轮回被否定，所以解脱被否定，就像监狱一样，因为没有被束缚的解脱是不可能的。 第二，束缚时解脱吗？解脱时解脱吗？还是二者之间解脱？ 束缚时没有解脱，因为是相违之物。 解脱时不需要解脱，因为已经解脱了。 二者之间不可能解脱，因为如果束缚解脱相遇则会变成一体而没有间隙，如果不相遇则不可能在那二者之间。 《中论》云：“若暂缚者不得脱，未缚者亦不应脱，若缚者正解脱时，缚与解脱应一时。” 以及《般若经》云：“色非缚非脱，以无色故非缚非脱，以色寂静故非缚非脱。” 已经显示了无缚无脱。 《秘密藏续》云：“无缚亦无解脱，本来任运圆满佛，为示此义作种种方便。” 第三，再者，解脱是实有还是非实有？ 实有则不可能，因为没有基础。 如果是非实有，也因为没有成立为基础，所以不可能成为所获得之物。 《根本慧论》云：“无舍亦无得，无断亦无常，无灭亦无生，是说为涅槃。 暂且涅槃非实物，应成老死之自性。 无老与死者，非有实物。 若涅槃非实物，非实如何能成立？ 何者非依于缘起，彼非实有。 世尊入涅槃，如是亦不显现有，无
English
Ra. Sentient beings are also the same in this respect. As for being without a middle, since there is no beginning or end, the present middle is negated. Since there is no edge, there can be no middle, just as the edge of the moon has no dust particles and therefore cannot be an edge, the middle is the same and therefore not established. As it says in that very text: "Cyclic existence has no beginning or end." And: "It has no before and no after. Where there is no beginning or end, where is the middle?" There are three refutations of liberation: it is refuted because there is no cyclic existence; there is no liberation at the time of being bound or not bound; and it cannot be either a real entity or a non-entity. First, liberation is refuted because cyclic existence is refuted, just like a prison, because liberation without being bound is impossible. Second, is there liberation at the time of being bound, at the time of being liberated, or in between the two? There is no liberation at the time of being bound, because they are contradictory. There is no need for liberation at the time of being liberated, because one is already liberated. It is impossible to be liberated in between the two, because if bondage and liberation meet, they become one and there is no gap, and if they do not meet, it is impossible to be in between the two. The Root Wisdom says: "If one is temporarily bound, one cannot be liberated. One who is not bound should not be liberated either. If one who is bound is being liberated, bondage and liberation should occur at the same time." And the Mother Sutra says: "Form is neither bound nor liberated. Because there is no form, it is neither bound nor liberated. Because form is empty, it is neither bound nor liberated." It has shown that there is neither bondage nor liberation. The Secret Essence says: "There is no bondage and no liberation. The Buddha's Dharma is spontaneously perfect from the beginning. To teach this, he performs various displays." Third, is liberation a real entity or a non-entity? It cannot be a real entity, because it has no basis. If it is a non-entity, it cannot be obtained because it is not established as a basis. The Root of Wisdom says: "There is no abandonment and no attainment, no cessation and no permanence, no stopping and no arising. That is called nirvana. For the time being, nirvana is not a real entity. It would become the nature of old age and death. That which has no old age and death is not a real entity. If nirvana is not a real entity, how can a non-entity be possible? That which does not depend on conditions, that non-entity does not exist. When the Bhagavan enters nirvana, it is not visible as existing, just as not