Tibetan
། །འདིའི་དུས་སུ་ཤེས་པ་སྔར་བས་བདུན་འགྱུར་གྱིས་གསལ་བས། རྗེས་དྲན་དྲུག་ལས། སྣང་བ་འོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང༌། བླ་མའི་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་དྲན་པར་བཤད་པས། ཐ་མའི་རབ་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བློའི་འཁོར་བའི་རུ་བཟློག་སྟེ། ཡི་དམ་ལྷའི་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བར་གསུང༌། ཐ་མའི་འབྲིང་གིས་ཤར་ཕྱོགས་མངོན་པར་དགའི་བའི་ཞིང་ཁམས་ན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་འོ་ལ་སོགས་པ་ཞིང་དག་པ་དང་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། སྐྱབས་འགྲོའི་ཞིང་དེ་དག་ཏུ་གྲོལ་བར་གསུངས། ཐ་མའི་ཐ་མ་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གནད་མཐོང་བའི་ལས་བཟང་པོས་འཕགས་ཏེ། ཕ་མ་དད་ཅན་གྱི་བུ་ཚར་སྐྱེས་ནས་ལས་ཀྱི་འཕྲོ་སད་དེ་ཆོས་འདི་དང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའམ། སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ནི་འཕྲད་ནས་བར་དོ་མེད་པར་གྲོལ་ ལོ། །དེ་དག་གིས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །༈ དོན་གཉིས་པ་སྒྲོན་མ་དྲུག་གི་གནད་བཅིངས་པ་ལ་དྲུག་ལས། གནས་པ་གཞིའི་སྒྲོན་མ་ནི། གཞི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དེས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་འོ་མ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་གནས་ཏེ། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་པ་དང༌། མཚན་བརྗོད་ལས། མི་འགྱུར་ཀུན་འཕྲོ་ཁྱབ་པ་པོ། །ཞེས་པ་དང༌། མཁའ་འགྲོ་མ་གུར་ལས། རིན་ཆེན་སེམས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པའི། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། འཁོར་ལོ་བཞི་སྦགས་ལས། མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་འོད་ལྔའི་སྙིང་པོ་ཅན། །འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་གཞི་རྩ་མཆོག །ཅེས་སོ། །ཙིཏྟ་ཤའི་སྒྲོན་མ་ནི། སྙིང་ནང་ན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རང་འོད་དང་བཅས་པ་བུམ་པ་ནང་གི་མར་མེ་ལྟར་གནས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཐོག་མ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་མ་གཡོས་པར་གནས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། མཚན་བརྗོད་ལས། སོ་སོར་རང་རིག་མི་གཡོ་བ། །མཆོག་གི་དང་པོ་སྐུ་གསུམ་འཆང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལས། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤང༌། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་འདུས་པ་ལས། སེམས་ཅན་དྲན་བྱེད་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ། །ཆོས་གསུམ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས། །ཞེས་སོ། ། དཀར་འཇམ་རྩའི་སྒྲོན་མ་ནི། སྙིང་ནས་མིག་ཏུ་རྩ་དར་དཀར་ཀྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བའི་ནང་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་འཆར་བ་རྒྱ་སྐར་གྱི་ཉི་ཞུར་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྒྱས་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མར་འབྲེལ་པས་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་གསལ་བར་མཐོང༌། །ཞེས་པ་དང༌། མཚན་བརྗོད་ལས། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ། །འདི་ནི་རྣམ་དག་ལེགས་པའི་ལམ། ཞེས་པ་དང༌། ཕལ་ཆེན་ལས། གཞི་ནས་རྒྱ་མཚོར་འོད་གསལ་བ། །ལ་ལ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་གསལ། །འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་བཀྲ །ཞེས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་འདུས་པ་ལས། རྩ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཅན། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་ནང་དུ་ཟུག་པར་གནས། །ཞེས་སོ། །རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ནི། མིག་གི་དངས་མ་ཡེ་ཤེས་ལྷུག་པར་འཆར་བའི་སྒོ་གཉིས་ཏེ། ཤར་གྱི་ལ་ཁར་ཉི་མའི་གདངས་ནུབ་རི་ལ་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། མཚན་བརྗོད་ལས། ཡེ་ཤེས་མིག་གཅིག་དྲི་མ་མེད། །ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཆེ་བ་རང་ལ་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། ཤེས་པ་རང་སྣང་མངོན་སུམ་གནད། ། ལེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་གསལ་ལས། ཆོས་ཉིད་གསལ་བའི་ཡེ་གདངས་ནི། །ནམ་ལངས་ཞོགས་པ་ལྟ་བུུ་འོ། །ཞེས་སོ། །བར་དོ་དུས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ནི། གཞི་སྣང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བ་རང་ངོ་ཤེས་པས། སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདའ་ཁ་ཡེ་ཤེས་ལས། རང་བཞིན་མི་དམིགས་འོད་གསལ་བས། །དངོས་པོ་ཅི་ལའང་མི་ཆགས་བསྒོམས། །ཞེས་དང༌། མཚན་བརྗོད་ལས། འོད་ཆེན་རྣམ་པར་སྣང་བར་བྱེད། །ཡེ་ཤེས་སྐར་མ་ལམ་མེ་བ། ། འགྲོ་བའི་མར་མེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན། །གཟི་བརྗིད་ཕུང་པོ་བལྟ་ན་སྡུག །ཅེས་པ་དང༌། གསང་འདུས་ལས། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། །འོད་ཟེར་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ། །སངས་རྒྱས་འབར་བའི་འོད་དང་ལྡན། །ཡེ་ཤེས་འབར་བས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་འདུས་པ་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལས། །རང་གདངས་སྣ་ཚོགས་རིགས་ལྔར་གསལ། །ཞེས་སོ། །མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་སྒྲོན་མ་ནི། གཞི་སྣང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་རིག་པ་རང་ས་ཟིན་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་སྦུབས་ལས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་མཐར་ཐུག་པ་འམ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་སྟོན་ཀའི་ལོ་ཐོག་སྨིན་ལེགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡུམ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཞེས་དང༌། མཚན་བརྗོད་ལས། མྱ་ངན་འདས་པ་མྱ་ངན་འདས། །ལེགས་པར་མྱ་ངན་འདས་དང་ཉེ། །ཞེས་པ་དང༌། རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས
Chinese
此时，智慧比以前清晰七倍。六种忆念中，说是忆念显现光之轮，以及上师的教诲等。最上等者，颠倒如幻之心的轮转，修持本尊生起次第而得解脱。中等者，忆念东方现喜净土中，向吉祥金刚萨埵祈求庇护等，清净刹土及其佛陀的功德，于彼等皈依之境而得解脱。最下等者，以见解脱之要诀的善业超胜，父母具信之子嗣出生后，业缘苏醒，与此法相遇二十五年或三十五年，即可无中阴而解脱。以上已阐述了基、道、果三者的广说。第二义，关于六灯的要诀，六者之中，安住之基灯：基之自性任运成就之佛，遍及一切轮涅，如酥油遍及牛奶般安住。如《吉祥鬘经》云：善逝藏性遍一切众生。又如《名号赞》云：不变普照遍布者。又如《空行母续》云：珍贵心之外，无佛亦无众生。又如《四轮合经》云：未生无生五光之精华，一切有情之最胜根本。心肉灯：心内身与智慧，连同自光，如瓶中之灯般安住。如《如来藏经》云：一切有情之内，如初未动而安住。又如《名号赞》云：各自自知不动摇，至上最初具三身。又如《黑汝嘎经》云：身中安住大智慧，彻底舍弃一切分别，遍及一切事物，身安住非身所生。又如《明点集经》云：有情忆念心之中央，安住三法之自性。白柔脉灯：从心到眼，如白丝线般的脉中，显现智慧的自声，如
English
At this time, wisdom is seven times clearer than before. Among the six recollections, it is said to remember the appearance of the wheel of light, as well as the guru's teachings, etc. The highest of the lowest reverses the wheel of the illusory mind, and liberation is attained by meditating on the generation stage of the yidam deity. The middle one remembers the pure land of the east, the Land of Manifest Joy, and seeks refuge in glorious Vajrasattva, etc., purifying the pure lands and the qualities of the Buddhas therein, and liberation is attained in those realms of refuge. The lowest of the lowest are superior due to the good deeds of seeing the key points of introduction. When the sons of faithful parents are born, the karmic connections awaken, and they encounter this Dharma for twenty-five or thirty-five years, and they are liberated without a bardo. The extensive explanation of the three bases, paths, and fruits has been taught. The second meaning, regarding the key points of the six lamps, among the six: The abiding base lamp: The Buddha of the spontaneously accomplished base nature pervades all samsara and nirvana, abiding like butter pervading milk. As the Sutra of the Glorious Garland says: The Sugata-essence pervades all beings. And as the Praise of Names says: Immutable, all-pervading, pervader. And as the Dakini Gur says: Apart from the precious mind, there is no Buddha and no sentient being. And as the Four Wheels Combined Sutra says: Unborn, uncreated, essence of the five lights, the supreme root of all beings. The citta-flesh lamp: Within the heart, the body and wisdom, together with their own light, abide like a lamp inside a vase. As the Sutra of the Tathagatagarbha says: Within all sentient beings, it abides as it was from the beginning, without moving. And as the Praise of Names says: Each individually self-aware, unmoving, supreme first, possessing the three bodies. And as the Hevajra says: Great wisdom abides in the body, completely abandoning all thoughts, pervading all things, the body abides, not born from the body. And as the Collected Bindus Sutra says: In the center of the citta that sentient beings remember, it abides as the nature of the three dharmas. The white, soft vein lamp: From the heart to the eye, in the vein like a white silk thread, the self-sound of wisdom appears, like
Chinese
例如，《经部·偈颂广释》中说：“与智慧灯相连，十方刹土皆明见。”又，《名号赞》中说：“示现幻化网之理，此乃清净妙善道。”又，《华严经》中说：“从基光明照耀大海，有些在虚空界中显现，光之轮廓极其灿烂。”又，《明点聚合》中说：“脉之王，具有水晶管，安住于日月之中。”如是。远射水之灯，乃是眼睛清净显现智慧的两个门，犹如东方山上的日光照亮西方山一样。经典中说：“心之自性是光明。”又，《名号赞》中说：“智慧一目无垢染，智慧身者如来也。”又，《普贤王如来根本续》中说：“觉性自显现，是为直指之要，善妙智慧自显现。”又，《普明》中说：“法性明亮之智慧光，犹如黎明破晓时。”如是。中阴时期的灯，乃是基显现为身与智慧，认识自性，犹如遇到以前熟悉的人一样。《度脱智慧》中说：“自性无所缘，以光明故，于任何事物皆不执著而修。”又，《名号赞》中说：“大光明普照，智慧星光闪耀，众生之灯智慧灯，光辉灿烂极悦意。”又，《密集》中说：“于虚空界之中央，有光芒云之大集合，具足佛陀燃烧之光，智慧燃烧而遍一切。”又，《明点聚合》中说：“从自生大智慧中，自光显现为各种五种姓。”如是。究竟果位的灯，乃是基显现融入法界，觉性证得自地，从珍宝秘密之处无有迁变，从此达到究竟，或者说没有可以提升之处，犹如秋天的庄稼成熟良好一样。《母经》中说：“从颠倒中彻底超越，到达涅槃之究竟。”又，《名号赞》中说：“寂灭寂灭，善逝近于寂灭。”又，《续之精华》中说：“显现有寂轮涅法
English
For example, it says in the Extensive Commentary on Verses of the Sutras: "By connecting with the lamp of wisdom, the ten directions of pure lands are clearly seen." Also, it says in the Praise of Names: "Showing the way of the magical net, this is the path of pure goodness." Also, it says in the Great Vaipulya Sutra: "From the base, light shines brightly in the ocean, some are clear in the expanse of the sky, the mandala of light is extremely radiant." Also, it says in the Union of Bindus: "The king of channels, with a crystal tube, dwells piercing through the sun and moon." Thus it is. The lamp of the far-reaching water is the two doors through which the clarity of the eye freely manifests wisdom, like the sun's rays on the eastern mountain illuminating the western mountain. It says in the Land: "The nature of mind is luminosity." Also, it says in the Praise of Names: "Wisdom's one eye is without stain, the wisdom-bodied one is the Thus-Gone One." Also, it says in the Tantra of the Great All-Good One Abiding in Oneself: "Knowing one's own appearance is the key to direct perception, the goodness of wisdom is one's own appearance." Also, it says in the All-Illuminating: "The wisdom radiance of the clarity of dharmata is like the dawn breaking." Thus it is. The lamp of the bardo time is when the base appearance arises as body and wisdom, recognizing one's own nature, like meeting a person one has known before. It says in the Wisdom of Liberation: "Since nature is unobservable and luminous, meditate without attachment to anything." Also, it says in the Praise of Names: "Great light shines forth, the star of wisdom twinkles, the lamp of beings is the lamp of wisdom, a glorious mass, beautiful to behold." Also, it says in the Guhyasamaja: "In the center of the expanse of the sky, there is a great gathering of clouds of light, endowed with the burning light of the Buddha, wisdom burns and pervades all." Also, it says in the Union of Bindus: "From the great self-born wisdom, one's own radiance manifests as various five families." Thus it is. The lamp of the ultimate fruit is when the base appearance dissolves into the dharmadhatu, awareness seizes its own ground, and there is no change from the precious secret place, thereby reaching the ultimate, or there is nothing to improve upon, like a well-ripened autumn harvest. It says in the Mother: "Having completely transcended perversion, reaching the end of nirvana." Also, it says in the Praise of Names: "Nirvana, nirvana, the Sugata is near to nirvana." Also, it says in the Essence of Tantras: "Appearance, existence, samsara, nirvana, dharma