Tibetan
༔ ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་མེད༔ རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཞེས༔ མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས༔ ཡུལ་དག་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར༔ རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་པས༔ རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས༔ སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་གཞི་མ་འོ༔ ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ལ༔ མི་འཛད་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་སྒོ༔ འཛད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་བོར་རྫོགས༔ ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས༔ ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ༔ ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར༔ འདི་མེད་འཁོར་འདས་ལྟེ་ཆད་པས༔ མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བ་འོ༔ ཞེས་པ་དང་༔ ཀློང་དྲུག་པ་ལས༔ ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱིས༔ གཞི་ཡི་ཁྱད་པར་ཚིག་ཏུ་བསྟན༔ ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས༔ མ་རིག་པ་ཡི་དྲི་མ་བྲལ༔ རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས༔ འཁྲུལ་པའི་ཚིག་གི་གནོད་པ་བྲལ༔ ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས༔ ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་འདྲེས་པར་སྣང་༔ ཞེས་སོ༔ དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་དབྱེར་མེད་ཡིན་ཏེ༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ ཡེ་ཤེས་རང་ངོར་གནས་པ་ལ༔ གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་དོ༔ ཞེས་སོ༔ དེ་ཡང་དངོས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ༔ སྟོང་གསལ་རིག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད༔ ཅེས་སོ༔ དེ་ཡང་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ༔ རང་ཤར་ལས༔ རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས༔ ཞེས་པ་དང་༔ རང་གྲོལ་ལས༔ མཐའ་བཞིའི་དྲི་མར་རང་སངས་ཉིད༔ ཅེས་སོ༔ གཞི་དེ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལ་སོགས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའོ༔ དེས་ཐོག་མའི་སྤྱི་གཞི་བསྟན་པའོ༔ ༈ ད་དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་བསྟན་པ་ནི༔ ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་རང་གི་རིག་པ་དང་སྣང་བར་མ་ཤེས་རང་གི་རིག་སྣང་སྐུ་གསུམ་དུ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ལོ༔ ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་ན༔ ཀློང་གསལ་ལས༔ ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་མ་རིག་འཁྲུལ༔ ཅེས་པས༔ གོང་གི་གཞི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཀྱང་༔ རྨི་ལམ་ལྟ་བུའམ༔ སྒྱུ་མ་བུའམ༔ སེང་གེ་ཆུར་ཤི་བ་ལྟར་མ་རིག་པས་འཁྲུལ་ཏེ་དེ་ཡང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔ འཁྲུལ་གཞི་རྣམ་པ་མང་བཤད་ཀྱང་༔ ལྷུན་གྲུབ་དང་ནི་ཐུགས་རྗེ་འོ༔ ཞེས་པས༔ ངོ་བོའི་རང་མདངས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འོད་ལྔ་འོད་ཁྱིམ་དུ་གསལ་བ་ལ༔ ཐུགས་རྗེའི་རིག་རྩལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་དེ་གསལ་སྟོང་དུ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ཏེ༔ མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔ ཆ་མེད་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར༔ འོད་གསལ་ཉིད་ཀྱང་བག་ལ་ཆགས༔ ཞེས་པ་དང་༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ རང་ངོ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པས༔ འདི་ཡང་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་འོ༔ ཞེས་སོ༔ འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཨ་འཐས་རང་རྒྱུད་པར་བཟུང་བས་ངོ་བོ་རྟོག་བཅས་སུ་འཁྲུལ་པའོ༔ དེ་ཡང་མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལས༔ སེམས་ལ་དྲན་བསམ་འཆར་བའི་ཕྱིར༔ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་པས་སྦགས༔ ཞེས་པ་དང་༔ ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འོད་ལྔ་ལ་ཨ་འཐས་པས༔ མུ་སྟེགས་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལྟར་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཆགས༔ དེ་ཡང་རིག་པ་ནི་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བས་གང་ལྟར་བསམ་པ་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ༔ དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ལྔའི་ཆགས་ལུགས་ནི༔ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་འོད་ལྔ་ལ་ཐུགས་རྗེས་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་དངོས་སུ་གྲུབ་པ་ནི༔ ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་མཐིང་ཁ་ལ་ཨ་འཐས་པས་འབྱུང་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བྱུང་༔ དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ལས་འབྱུང་བ་ཆུ་བྱུང་༔ མཉམ་པ་ཉིད་ལས་ས༔ སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལས་མེ༔ བྱ་བ་གྲུབ་པ་ལས་རླུང་བྱུང་བའོ༔ དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་མདངས་ལ་དེར་འཛིན་སྐྱེས་པས་བྱུང་བའོ༔ འབྱུང་བ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ལ་ཐད་ཀའི་རྩལ་དང་ལྡན་པ་ནི༔ དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པའི་རྩལ་གྱིས་ཁྱབ་པས་བྱུང་བའོ༔ རིག་པའི་རྩལ་དེ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ༔ དེས་ཁྱབ་པས་འབྱུང་བ་སོ་སོའི་བྱེད་ལས་དང་ལྡན་པའོ༔ ཀློང་གསལ་ལས༔ ལྷུན་གྲུབ་གདངས་ལ་རིག་འཛིན་འཐས༔ དེ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་རུ་གྲུབ༔ དེ་ཡང་རིག་རྩལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར༔ སོ་སོའི་བྱེད་ལས་རྩལ་དང་ལྡན༔ ཅེས་སོ༔ འབྱུང་བ་ལྔ་པོ་དེ་ལས་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་ནི༔ སྡུད་པ་ལས༔ མཁའ་ལ་རླུང་བརྟེན་དེ་ལ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་བརྟེན༔ དེ་ལ་ས་ཆེན་འདི་བརྟེན་དེ་ལ་འགྲོ་བ་བརྟེན༔ ཅེས་པས༔ ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་ངང་ལ་རླུང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ཆགས༔ དེའི་སྟེང་དུ་ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་ཆགས༔ དེའི་སྟེང་དུ་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ཆགས༔ དེའི་སྟེང་དུ་གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་ཆགས་སོ༔ དེ་ཡང་སྐྱེས་པའམ་བཅོས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ༔ མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཡང་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་གནས་པས་དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས༔ རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཆགས་པའོ༔ དེ་དག་ལས་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཆགས་ལུགས་ནི༔ དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ལས་གྲུབ་པའི་ལོ་ཀའི་ཁམས་འདི་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྩལ་འོད་ལྔ་བྱུང་༔ འོད་སེར་པོ་ལས་ལྷའི་སྲིད་པ་ཆགས༔ འོད་ལྗང་གུ་ལས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྲིད་པ་ཆགས༔ འོད་དམར་པོ་ལས་མིའི་སྲིད་པ་ཆགས༔ འོད་ནག་པོ་ལས་བྱོལ་སོང་གི་སྲིད་པ་ཆགས༔ འོད་དཀར་པོ་ལས་དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་ཆགས༔ འོད་དུད་ཁ་ལས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཆགས་སོ༔ དེའི་རྩལ་ལས་ཕྲ་མོའི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ
Chinese
並非僅僅是智慧而成就，名為自性任運智慧，不生不滅，勿作他想，因為境無定故。力量與功德無有窮盡，僅僅顯現為嬉戲，是圓滿多樣的根本。於慈悲周遍智慧中，無盡多樣顯現之門，看似窮盡，實則本質圓滿。法身空性自性中，智慧覺知圓滿之分，自然而然向眾生顯現。若無此，則輪涅中斷，以覺知而知，且明晰。如是說。又，《虛空藏六法》中說：智慧本身以三種方式，以詞語顯示了基礎的差別。本質原始清淨智慧，遠離無明的垢染。自性任運智慧，遠離錯亂之詞的損害。慈悲周遍智慧，顯現一切融入一體。如是說。又，這三種智慧是無二無別的，在《歸謬論》中說：智慧安住於自性中，以三種方式無有分別。如是說。這也不是實質性的，是空明覺知且不變的。如是說。這也沒有邊際和偏頗，在《自生》中說：超越了常斷二邊。如是說。又，《自解脫》中說：自性清淨於四邊之垢染。如是說。於此基礎上，無論是迷惑與否，任何事物皆不成立。這就顯示了最初的共同基礎。現在，將要說明從此產生迷惑的方式：這三種智慧，因為沒有認識到是自己的覺性和顯現，沒有認識到自己的覺性顯現是三身，所以就迷惑了。如何迷惑呢？在《虛空光明》中說：從智慧本身產生無明迷惑。因此，雖然在上述基礎上沒有迷惑，但就像夢境一般，或者像幻術一般，或者像獅子溺水一般，由於無明而迷惑，這也在《摩尼寶鬘》中說：雖然宣說了多種迷惑之基礎，但就是任運和慈悲。因此，在本質的自光芒中，任運的五光在光環中顯現，由於慈悲的覺性力量而顯現可見，由於沒有認識到這是明空，所以就迷惑了。在《摩尼寶鬘》中說：因為具有無分之因，所以光明本身也染上了習氣。又，《歸謬論》中說：因為沒有認識到是自性，這也是輪迴的開始。如是說。因為將光明的顯現執著為實在的、獨立的，所以本質就
English
It is not accomplished by wisdom alone; it is called self-existing wisdom. Do not think of it as not being born or ceasing, because the realm is not definite. Because the power and qualities are inexhaustible, it appears merely as play, and it is the basis for the completion of all kinds. In the all-pervading wisdom of compassion, the gate of inexhaustible varieties arises, appearing to be exhausted, but complete in essence. From the nature of the empty essence of the Dharmakaya, the part of wisdom and knowledge being complete, naturally appears to sentient beings. Without this, samsara and nirvana would be cut off at the navel, known and clear through knowledge. Thus it is said. Also, in the "Six Spaces": Wisdom itself, in three ways, shows the difference of the basis in words. The essence, primordial purity wisdom, is free from the stain of ignorance. Self-existing wisdom is free from the harm of deluded words. All-pervading wisdom of compassion, appears as everything mixed into one space. Thus it is said. Moreover, these three wisdoms are inseparable. In the "Refutation": Wisdom abiding in its own nature, is inseparable in the manner of three. Thus it is said. This is also not substantial, it is empty, clear, knowing, and unchanging. Thus it is said. This is also without limit or partiality. In the "Self-Arisen": It has passed beyond the extremes of permanence and annihilation. Thus it is said. Also, in the "Self-Liberation": Self-purified from the stains of the four extremes. Thus it is said. On that basis, whether deluded or not, nothing is established. This shows the initial common basis. Now, to explain how delusion arises from this: These three wisdoms, because they do not recognize their own awareness and appearance, do not recognize their own awareness appearance as the three kayas, therefore they are deluded. How is it deluded? In the "Clear Space": From wisdom itself, ignorance is deluded. Therefore, although there is no delusion on the above basis, like a dream, or like a magic trick, or like a lion drowning in water, it is deluded by ignorance. This is also said in the "String of Pearls": Although many bases of delusion are taught, they are self-existing and compassion. Therefore, in the self-luminosity of the essence, the five lights of self-existence appear in a halo, and because they are seen manifestly by the power of compassionate awareness, they are deluded because they do not recognize this as clear emptiness. In the "String of Pearls": Because it has an indivisible cause, the clear light itself is also habituated. Also, in the "Refutation": Because it is not recognized as one's own nature, this is also the beginning of samsara. Thus it is said. Because the appearance of light is grasped as real and independent, the essence is
Chinese
迷惑于错乱之中。又如《牟提珠鬘》中说：为了心中生起忆念和思虑，其自性也被分别念所染污。以及，自生五光与阿（藏文，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）相合，如外道常常见一样，形成了外面的五大。也就是说，觉性是万物的种子，譬如如意宝一样，因为随所思而生。五大的形成方式是：五种智慧自光被慈悲所摄持而真实成立，即法界智的蓝色光芒与阿（藏文，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）相合，产生了虚空；同样，从明镜智产生了水；从平等性智产生土；从妙观察智产生火；从成所作智产生风。这些都是因为对智慧的自性光芒产生执着而产生的。这五大具有直接的力量，是因为它们都被无明的力量所遍布。觉性的力量也叫做遍行风。由于它的遍布，五大才具有各自的作用。从《虚空光明》中说：自生光芒与明觉相合，由此成立五大。又因为觉性力量的遍布，各自具有作用和力量。五大如何形成外面的器世界呢？《总集经》中说：虚空依赖风，风上依赖水蕴，其上依赖大地，其上依赖众生。因此，虚空空性的状态中，形成了风金刚交杵；其上形成了水海；其上形成了黄金大地；其上形成了四大部洲和须弥山。这不是像出生或制造一样，虽然是从无明错乱的因中产生，但因为其中存在智慧的力量，所以凭借它的加持，自然而然地形成了。从这些中，内部有情众生的形成方式是：又在这个由五大组成的世间界中，产生了智慧的自性力量五光。从黄色光芒中形成了天人的生存；从绿色光芒中形成了非天（阿修罗）的生存；从红色光芒中形成了人类的生存；从黑色光芒中形成了旁生的生存；从白色光芒中形成了地狱的生存；从烟色光芒中形成了饿鬼的生存。从它的力量中，微细的众生难以
English
are confused with delusion. Furthermore, as it says in the "Muti Garland": In order for memories and thoughts to arise in the mind, its very essence is also stained by conceptualization. And, when the five spontaneously arisen lights combine with A (Tibetan, Devanagari: अ, Romanized Sanskrit: a, Literal Chinese meaning: A), the five external elements are formed, just as eternalists view things. That is to say, awareness is the seed of all things, like a wish-fulfilling jewel, because it arises according to whatever is thought. The way the five elements are formed is: The five self-lights of wisdom are actually established by being held by compassion, that is, the blue light of the Dharmadhatu wisdom combines with A (Tibetan, Devanagari: अ, Romanized Sanskrit: a, Literal Chinese meaning: A), and space arises; similarly, water arises from mirror-like wisdom; earth arises from equality; fire arises from discriminating awareness; and wind arises from accomplishing activities. These arise because of attachment to the self-radiance of wisdom. These five elements have direct power because they are all pervaded by the power of ignorance. The power of awareness is also called the pervasive wind. Because of its pervasiveness, the elements each have their own functions. From "Longsal": Spontaneously arisen radiance combines with awareness, from which the five elements are established. Also, because the power of awareness pervades, each has its own function and power. How do the five elements form the external container world? As it says in the "Compilation Sutra": Space depends on wind, on which depends the mass of water, on which depends this great earth, on which depends sentient beings. Therefore, in the emptiness of space, the wind vajra cross is formed; above it, the ocean of water is formed; above it, the golden earth is formed; above it, the four continents and Mount Sumeru are formed. This is not like being born or made, although it arises from the cause of ignorance and delusion, because the power of wisdom resides within it, so through its blessing, it is naturally and spontaneously formed. From these, the way internal sentient beings are formed is: Also in this world realm made of the five elements, the five lights of the self-power of wisdom arise. From the yellow light, the existence of gods is formed; from the green light, the existence of demi-gods (asuras) is formed; from the red light, the existence of humans is formed; from the black light, the existence of animals is formed; from the white light, the existence of hell is formed; from the smoky light, the existence of pretas is formed. From its power, subtle sentient beings are difficult to