Tibetan
ཆོས་དཀོན་མཆོག་ནི་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤང་བའི་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པས་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཡང་སྤྱིར་ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་ཀྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱང་དགེ་འདུན་དུ་མི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་དགེ་འདུན་ནི་སློབ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་བདེན་གང་ཞིག་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་སློབ་པའི་ལམ་བདེན་དང་། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་མི་སློབ་པའི་ལམ་བདེན་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་སྤྱིར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མིན་པ་དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་ལྷག་མ་སྟེ་སྔར་རྒྱལ་བུ་དོན་འགྲུབ་ལས་དབང་གི་འཕངས་པའི་སོ་སྐྱེས་ཀྱི་ལུས་ཡིན་པས་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་མི་བཞེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ཆོས་སུ་མི་བཞེད་པ་དང་། ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་དང་སོ་སྐྱེས་ཀྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་ལྷག་མ་ཡིན་པས་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་མི་བཞེད་དོ། ། ཡང་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་གི་བཞེད་ཚུལ་ལྟར་ན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཐུབ་པ་སྐུ་གསུམ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་གང་ཟག་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུདན་བཞུགས་པའི་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། དགེ་འདུན་ནི་གང་ཟག་བརྒྱད་ཅེས་པའི་སྐབས་འདིར་གང་ཟག་གི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་བདེན་འབའ་ཞིག་ལ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་བྱང་སེམས་རྣམས་དགེ་འདུན་དང་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་གང་དུའང་བཞག་མེད་པས་གང་དུ་རྩི་སྙམ་ན། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། ཤཱ་རིའི་ལུང་ལས་དགྲ་བཅོམ་པས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཕྱག་བྱས་ཉིད། །འདི་དག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གཞན་མིན། །སངས་རྒྱས་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་གསུངས་པའི་ལུང་ལས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱ་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་ཡིན། དེས་ན་འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་ཕྱག་བྱ་བའི་འོས་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཁུངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལོ། ། ཡང་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལུགས་ཀྱི་བཞེད་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི་དོན་གཉིས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན། ཆོས་ནི་འགོག་ལམ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན། དགེ་འདུན་ནི་རིག་གྲོལ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་སངས་རྒྱས་དོན་གཉིས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་དུ་གསུངས་པ་ནི་གཙོ་ཆེར་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་སྟེང་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐབས་ན་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུ་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་མི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ལ་སྐབས་འདིར་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་སྐབས་སུ་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་དེ་གཙོ་ཆེར་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་སྟེང་ནས་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ་སྟེ་རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་དང་། མཁྱེན་པ་དང་བརྩེ་བ་དང་ནུས་པ་གསུམ་ནི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དབྱེ་གཞི་གཉིས་པོ་དབྱེ་བ་རུ་རྩིས་ཏེ་བརྒྱད་པོ་ནི་དོན་གཉིས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་ཡིན་ལ་དེ་མ་རྩིས་ན་དྲུག་ལྡན་དུ་བརྗོད་ཀྱང་ཆོག་གོ། དེ་ལ་འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་རུ་གོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི། དེ་ལས། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡིན་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི། འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་དང་བྲལ་ན་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། བར་དུ་གནས་པ་ཡང་མེད། མཐར་འགག་པ་མེད་ན་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་
Chinese
法宝即是断除所断烦恼及其习气的灭谛涅槃，因此说涅槃即是法宝。僧宝，一般来说，四双八辈的补特伽罗也并非不认为是僧众，但作为皈依处的僧众，指的是声闻、独觉、阿罗汉等相续中的有学道谛，以及预流等相续中的有学道谛，和声闻、独觉、阿罗汉等相续中的无学道谛的证悟，这是成为僧宝之因，因此作为皈依处的僧宝是这样认定的。因此，作为皈依处的这三宝是如此这般宣说的，并非通常的三宝。例如，佛陀的色身是苦谛的残余，即往昔王子义成从业力所生的凡夫之身，因此不认为是皈依处的佛宝。同样，十二部经也不认为是皈依处的法宝。四双八辈和凡夫僧众的身体也是苦谛的残余，因此不认为是皈依处的僧宝。 又，按照大乘共同的观点，圣天菩萨的《皈依七十颂》中说：“佛陀具三身，涅槃及八辈。” 如是所说，佛陀是具三身之自性，法是涅槃，即佛陀相续中存在的灭谛涅槃，僧是八辈，此处仅指补特伽罗相续中的道谛。然而，大乘菩萨们既未被归入僧众，也未被归入法和佛，那么应归于何处呢？《皈依七十颂》中说：“舍利弗经中，阿罗汉礼敬，菩萨此非三宝，而是佛陀眷属。” 如是所说，在对舍利弗所说的经文中，声闻、独觉阿罗汉们也
English
The Dharma Jewel is the cessation of abandoning the afflictions to be abandoned, along with their seeds, which is Nirvana. Therefore, it is said that Nirvana itself is the Dharma Jewel. The Sangha Jewel, in general, does not deny that the four pairs and eight types of individuals are also considered Sangha. However, the Sangha that serves as a refuge is the path of truth of learning and non-learning in the minds of stream-enterers and others, and the realization of the path of truth of non-learning in the minds of Hearers, Solitary Buddhas, and Arhats. This is the cause of becoming the Sangha Jewel. Therefore, the Sangha Jewel that serves as a refuge is identified as such. Thus, the Three Jewels that serve as a refuge are said to be like this, not the ordinary Three Jewels. For example, the physical body of the Buddha is the remainder of the truth of suffering, that is, the body of an ordinary being born from the karma of the former Prince Siddhartha. Therefore, it is not considered the Buddha Jewel that serves as a refuge. Similarly, the twelve divisions of scripture are not considered the Dharma Jewel that serves as a refuge. The bodies of the four pairs and eight types of individuals and the ordinary Sangha are also the remainder of the truth of suffering. Therefore, they are not considered the Sangha Jewel that serves as a refuge. Furthermore, according to the common view of the Mahayana, the "Seventy Verses on Refuge" by the venerable Chandrakirti states: "The Buddha possesses the three bodies, Nirvana, and the eight individuals." As it is said, the Buddha is the nature of possessing the three bodies, the Dharma is Nirvana, which is the cessation of Nirvana residing in the mindstream of the Buddha, and the Sangha is the eight individuals. In this context, it refers solely to the path of truth in the mindstream of the individuals. However, since the Mahayana Bodhisattvas are not placed in the Sangha, nor in the Dharma, nor in the Buddha, where should they be counted? The "Seventy Verses on Refuge" states: "In the Sutra spoken to Shariputra, Arhats pay homage to Bodhisattvas. These are not other than the Three Jewels, but are considered to belong to the Buddha." As it is said, in the Sutra spoken to Shariputra, Hearers, Solitary Buddhas, and Arhats also
Chinese
而且，（经中）说应当向诸菩萨顶礼。因此，这并非其他的本尊，而是声闻缘觉阿罗汉也应当顶礼的对境，所以属于佛陀本尊的范畴。这样宣说的是大乘共同的皈依境，三宝的分类方式。 此外，大乘不共的宗义是：如《宝性论》中所说，佛陀具有二利和八功德，法具有灭道和八功德，僧伽具有智解脱和八功德。首先，佛陀被说成具有二利和八功德，这主要是从法身的角度来安立的。一般来说，大乘中并非不承认化身佛是佛陀，但在此处，在大乘不共的皈依境中，三宝之一的佛陀主要是从法身的角度来安立的。也就是如《宝性论》中所说：“非由积集及自然，不由他缘而证悟，具智悲力二利者，是名具有二利佛。”意思是说，不由因缘积集，功德自然成就，不由他缘证悟，这三个是自利圆满之法；智慧、慈悲和力量这三个是他利圆满之法，总共是六个。像这样二利究竟的功德，将二者的分类作为分类的依据，这八个就是具有二利和八功德，如果不这样算，说成具有六功德也可以。这里理解为法身的第一个理由是“非由积集”，因为《宝性论》中说：“无始无中亦无末，以是自性故非积。”意思是说，佛陀是非由积集而成，因为远离了初始、中间和终结这三者。远离这三者的理由是，最初没有生，中间没有住，最后没有灭，所以是非由积集而成。因为具有生、住、灭三者是有为法的特征。因此，远离生、住、灭三者就是非积集。
English
Moreover, it is said that one should prostrate to the Bodhisattvas. Therefore, this is not another deity, but an object to which even Shravakas, Pratyekabuddhas, and Arhats should prostrate, so it belongs to the category of the Buddha deity. This is how the common refuge of the Mahayana is explained, the classification of the Three Jewels. Furthermore, the uncommon tenet of the Mahayana is: As stated in the Ratnagotravibhāga, the Buddha possesses two benefits and eight qualities, the Dharma possesses cessation and path and eight qualities, and the Sangha possesses wisdom, liberation, and eight qualities. First, the Buddha is said to possess two benefits and eight qualities, which is mainly established from the perspective of the Dharmakaya. Generally, in the Mahayana, it is not that the Nirmanakaya Buddha is not recognized as the Buddha, but here, in the uncommon refuge of the Mahayana, the Buddha, one of the Three Jewels, is mainly established from the perspective of the Dharmakaya. That is, as stated in the Ratnagotravibhāga: "Not assembled nor naturally, Not realized by other causes, Possessing wisdom, compassion, and power, Is the Buddha with two benefits." It means that not assembled by causes and conditions, qualities naturally accomplished, not realized by other causes, these three are the perfect Dharma for oneself; wisdom, compassion, and power, these three are the perfect Dharma for others, totaling six. Such qualities of the ultimate two benefits, taking the classification of the two as the basis for classification, these eight are the possessors of two benefits and eight qualities, and if not counted in this way, it is acceptable to say that they possess six qualities. Here, the first reason for understanding it as the Dharmakaya is "not assembled," because it is said in the Ratnagotravibhāga: "Without beginning, middle, or end, Because it is self-nature, it is not assembled." It means that the Buddha is not assembled, because it is free from the three: beginning, middle, and end. The reason for being free from these three is that there is no birth in the beginning, no abiding in the middle, and no cessation in the end, so it is not assembled. Because possessing birth, abiding, and cessation is the characteristic of conditioned phenomena. Therefore, being free from birth, abiding, and cessation is non-assembled.