Tibetan
གས་པར་དགུ་བཅུ་གོ་བདུན་པ། །སྟོབས་ཀུན་དོར་ནས་ལོ་གསུམ་ན། །འཆི་བའི་ངེས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །ལྟེ་བའི་རྩ་གཅིག་ཆད་པ་དང་། །གཡས་གཡོན་ཞག་གཅིག་དུས་སྦྱོར་མཉམ། །གཅི་བ་འགྱུར་བ་ཟླ་དྲུག་སྟེ། །རྣ་བའི་སྒྲ་དོར་ཞག་དྲུག་སྟེ། །ལྕེ་ཡི་རོ་དོར་ཞག་ལྔ་ཡིན། །མིག་དབུས་རི་མོ་ཞག་བཞིའི་ཚེ། །སྣ་ཞོམ་དྲི་དོར་ཞག་གསུམ་མོ། །རེག་བྱ་དོར་ བ་ཞག་གཉིས་ཡིན། །ཆོས་ཁམས་ཁུ་བ་ཉམས་པ་ནི། །ཞག་གཅིག་ནས་ནི་ཕ་རོལ་འགྲོ། །དཀར་ཆ་འོག་ཏུ་ལྟུང་བ་སྟེ། །དམར་ཆ་གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། །རླུང་རྣམས་སྣ་སྒོ་ནས་འགྲོ་སྟེ། །དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཀུན་གཞི་ནི། །ཚངས་བུག་ནས་ནི་གཟུགས་མེད་དེ། །ཐིག་ལེ་ལས་ནི་ལྷ་མོ་ཆེ། །ལྟེ་བ་ལས་ནི་འདོད་ཁམས་ལྷ། །མིག་ལས་འདོད་པའི་མི་དབང་པོ། །སྣ་ལས་གནོད་སྦྱིན་གནས་སུ་སྐྱེ། །རྣ་བ་ལས་ནི་གྲུབ་པའི་ལྷ། །སྲིད་པའི་སྒོ་ལས་ཡི་དྭགས་བཤད། །ཆུ་ཡི་ལམ་ལས་དུད་འགྲོར་འགྱུར། །འོག་སྒོ་ལས་ནི་དམྱལ་བ་བརྒྱད། །དེ་ནས་བར་དོ་འབྱུང་བ་ཡིན། །སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་ཐིམ་པ་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཤེས། །འོད་གསལ་སྣང་དང་མུན་པ་ཡི། །སྟོང་དང་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་རྣམས། །མ་རྟོགས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་འཁྱམས། །དེ་ཉིད་སྦྱངས་པ་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །རྣམ་པར་དག་པས་མྱ་ངན་འདའ། །ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལས། །རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་བསྡུད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། ༈ །རྒྱལ་བས་རྒྱུད་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། །ཕྱི་རོལ་ཐུན་མོང་སྣང་བ་དང་། །ནང་དུ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ དང་། །གཞན་དུ་ཀུན་བརྟགས་ལྷ་དང་སྔགས། །དྲི་མ་དང་བཅས་རྟོགས་པ་དང་། །དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས། །ཐམས་ཅད་དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྤྲོས་དང་སྤྲོས་མེད་གསུངས་པ་ལ། །ཕྱི་རོལ་བྱེད་པོ་གཞན་མེད་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་སྣང་རང་སྣང་སྟེ། །རྟོག་པས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི། །སྣོད་བཅུད་ཕྲ་རགས་མིང་ཚིག་དང་། །ཡི་གེ་ཕྱོགས་དུས་ལ་སོགས་པ། །གསུངས་པ་ཕྱི་རོལ་མངོན་པ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་བཞིན་ནང་ན་གནས། །རྩ་དང་ལུས་དབྱིབས་འཇིག་རྟེན་ལ། །རླུང་གིས་དག་དུས་ཡི་གེ་བསྐྱེད། །ཐིག་ལེ་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་དང་། །ཆུ་བོ་མེ་སོགས་ངེས་པ་བསྟན། །ཇི་ལྟར་མིག་བཙུམས་གཟུགས་མི་མཐོང་། །ཕྱེ་བས་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་། །བཙིར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་ལྟར། །རྟེན་གྱི་གནད་འཆིང་མ་ཤེས་པས། །དབང་བྱེད་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་མིན། །རྟེན་བཅིངས་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་། །ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་གཞན་སྣང་
Chinese
第九十七个偈颂。舍弃所有力量三年后，应当知晓死亡的定数。脐部的脉断裂，左右一天时辰相同。小便变异六个月。耳朵的声响消失六天。舌头的味道消失五天。眼睛中央出现纹路四天时。鼻子塌陷气味消失三天。触觉消失两天。法界精液耗尽，一天之后便去往他世。白色的成分向下沉，红色的成分向上升。气息从鼻孔出，之后心识阿赖耶识，从梵穴无色，明点化为大天女。从脐化为欲界天。从眼化为欲界人主。从鼻化为夜叉处。从耳化为成就天。从有之门说饿鬼。从水路转为畜生。从下门化为八地狱。之后中阴出现。显增得三者消融时，未识三身自性。光明显现和黑暗，空和空性大空性，未能证悟在轮回中漂泊。彼证悟即是智慧，完全清净便能寂灭。从显现甚深内在意义之处，所示为汇集脉气明点之理，此为第十一（品）。顶礼！胜者于一切续部中，外为共同显现，内为脉气明点，另有分别假立之天和咒，有垢染之觉悟和无垢染之智慧两种，一切胜义谛和世俗谛，有戏论和无戏论所说，外境无有他作者，乃是缘起自显现，由分别念所生的非相应的行，器情世界粗细名相等，文字方时等等，所说是外境显现，如同外在一般内在存在。脉和身体形状如同世界，气净化之时产生文字，明点星宿和行星，河流火焰等确定显示。如同闭眼不见色，睁开则显现一般，如同挤压看到两个月亮一般，因未识依处之要害束缚，不能见到自在智慧。依处束缚见到道之智慧。外境虽无，然有他显现。
English
The ninety-seventh verse. After three years of abandoning all strength, one should know the certainty of death. The navel's pulse breaks, left and right, one day, the time is the same. Urine changes for six months. The sound of the ears disappears for six days. The taste of the tongue disappears for five days. When lines appear in the center of the eyes for four days. The nose collapses and the smell disappears for three days. The sense of touch disappears for two days. When the essence of the Dharma realm diminishes, after one day, one goes to the other world. The white element falls downwards, and the red element rises upwards. The winds exit from the nostrils, and then the consciousness, the Alaya consciousness, from the Brahma aperture, is formless, from the bindu transforms into the Great Goddess. From the navel transforms into the desire realm gods. From the eyes transforms into the lord of desire. From the nose is born in the Yaksha realm. From the ears transforms into the accomplished gods. From the gate of existence, it is said to be a hungry ghost. From the water path, it transforms into an animal. From the lower gate, it transforms into the eight hells. After that, the bardo arises. When the three, appearance, increase, and attainment, dissolve, one does not know the nature of the three bodies. The clear light appearance and darkness, emptiness and great emptiness, without realizing, one wanders in the cycle of samsara. That realization is wisdom, and complete purification leads to nirvana. From the manifestation of the profound inner meaning, the method of gathering the channels, winds, and bindus is shown, this is the eleventh (chapter). Homage! The Victorious One, in all the tantras, externally, is the common appearance, internally, is the channels, winds, and bindus, and also the fabricated deities and mantras, the two types of awareness, with and without defilements, all ultimate truth and conventional truth, with and without elaboration, it is said that there is no other creator of the external world, it is dependent arising and self-appearance, the non-associated formations born from conceptual thought, the container and its contents, gross and subtle, names and words, letters, directions, times, etc., what is said is the external appearance, just as the external, so it exists internally. The shape of the channels and body is like the world, when the wind purifies, it creates letters, the bindus, constellations and planets, rivers, flames, etc., are definitely shown. Just as closing the eyes does not see forms, opening them reveals appearances, like squeezing and seeing two moons, because one does not know the essential binding of the support, one does not see the empowering wisdom. Binding the support sees the wisdom of the path. Although there is no external, there is other appearance.
Tibetan
ལ། །ཀུན་བརྟགས་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན། །དེ་ཕྱིར་ནང་དོན་མངོན་པ་ཡིན། །གཞན་བཤད་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་། །ས་དང་ལམ་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །གཟུངས་དང་སྔགས་བཅས་བྱང་ཆུབ་ ཕྱོགས། །ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་ལ་སོགས་པ། །བསྒྲུབ་ཕྱིར་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །མདོ་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་བརྗོད། །ཕྱི་རོལ་ལུས་ངག་བསྲུང་སྡོམ་དང་། །རང་བཞིན་བཅས་ལྡན་འདུལ་བ་ནི། །ནང་དུ་རང་དང་གཞན་དོན་ལ། །མ་རྨོངས་ཐབས་མཁས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་སྒྱུར་བྱེད་པ། །དེ་ཕྱིར་ནང་གི་འདུལ་བར་གསུངས། །འདུལ་མངོན་མདོ་སྡེ་ཕྱིར་ཤེས་པས། །ཉན་རང་འབྲས་བུ་ཐོབ་བྱེད་དེ། །ཟབ་མོའི་མདོ་འདུལ་མངོན་པ་རྣམས། །སྤྱོད་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར། །ཐབས་མཁས་ནང་དོན་རྒྱས་པར་ཤེས། །སངས་རྒྱས་སྙིང་པོའི་ཚུལ་རྟོགས་ནས། །འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ལམ་བྱེད་པ། །བླ་མེད་སངས་རྒྱས་མྱུར་ཐོབ་བྱེད། །ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ཏེ། །དེ་སྒྲིབ་འཁྲུལ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་གྱི། །ཤེས་པ་གློ་བུར་བར་སྐྱེས་ནས། །འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ནས། །ཡོད་པ་མ་མཐོང་མེད་པ་མཐོང་། །རྣམ་རྟོག་འདམ་དུ་བྱིང་གྱུར་པས། །བྱིས་པ་འཁོར་བའི་ནང་དུ་བྱིང་། །ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་ཡེ་ཤེས་སུ། །རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ རྣམས། །ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་དོན་དུ་གཟིགས། །དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ་བདེན་གཟིགས་པས། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་སྙོམས་འཇུག་གི །སྒྲིབ་གསུམ་དང་བྲལ་རང་རིག་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཇི་སྙེད་ཡེ་ཤེས་གསུངས། །དེ་བས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་རུ། །གསུངས་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །འདིར་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་བསྡུས་པ་ཡིན། །རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དཔག་མེད་ཀྱང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡི། །རྒྱུད་འགྲེལ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་གྱིས། །དེ་རྣམས་ཀུན་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ། །ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་བཤད་པ། །འདི་ནི་རང་བཟོ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་བྲིས། །གསང་བའི་བདག་པོ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་འགྲེལ་མཐུ་ལ་རབ་བརྟེན་ནས། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ནང་གི་དོན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་རྙེད་པ་ཡིན། །རྒྱལ་བ་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་གཟུགས་སྐུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་སྟོན། །ལྷ་ཡི་རྔ་སྒྲ་ལྟ་བུའི་གསུང་ནི་འདུ་མི་མཛད་པར་ཡང་། །ནམ་མཁའི་ཁམས་མཉམ་འབད་མེད་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་ཐོས་ པ
Chinese
拉！所有假立的神和坛城都显现，因此内义是显现。其他的神和坛城的解说，地和道以及度，总持和咒语都包括菩提方面，穷尽和压伏等等，为了成办深奥和广大的缘故，说是经和度。外在的身语守护和律仪，和自性一起具有的调伏是，内在为了自和他人的利益，不迷惑以善巧方便的差别，将烦恼转为智慧，因此说是内在的调伏。通过了知调伏、论藏、经藏，声闻和独觉能获得果实，深奥的经、调伏、论藏等，行持者转变为菩萨。善巧方便了知内义广大，从了悟佛陀藏的道理之后，将证悟的果实作为道，迅速获得无上佛果。一切都是智慧自性，那个遮蔽是错觉、分别、能取所取的，知识突然产生之后，造作显现造作之后，没有的没有看见，有的看见。由于陷入分别念的泥潭，孩童沉溺于轮回之中。外内其他的三个是智慧，通过证悟是佛的自性，所有在世俗中显现的，如同水月般看待。胜义谛十八空性，无别一体真实看待，烦恼所知平等入定，远离三障自明觉性。如所有和尽所有智慧宣说。因此在金刚乘中，为了证悟所说的实相，这里仅仅是简略地汇集。虽然广大的教导是不可估量的，王子们所教导的，请看续和注释。进入那些所有的门，是甚深内在意义的解说。这并非是自造的，一切遍知薄伽梵，仅仅书写了佛陀所说的。秘密主和智者们的，依靠殊胜的论释威力，金刚乘的内在意义，获得了没有颠倒的。胜者是虚空身，从智慧日轮中，在十方世界中，如其所应地示现化身。如天鼓般的音声，即使没有造作，也如虚空界般，毫不费力地被一切众生听闻。
English
La! All the hypothetically established deities and mandalas are shown, therefore the inner meaning is manifest. Other explanations of deities and mandalas, grounds and paths, and perfections, dharanis and mantras all included in the aspects of Bodhi, exhaustion and subjugation, etc., for the sake of accomplishing the profound and vast, are called Sutra and Perfection. Outwardly, the protection and discipline of body and speech, and the Vinaya possessing nature, inwardly for the benefit of oneself and others, without confusion, with skillful means and distinctions, transforming afflictions into wisdom, therefore it is said to be the inner Vinaya. Through knowing Vinaya, Abhidharma, Sutra Pitaka, Hearers and Solitary Realizers obtain the fruit, the profound Sutra, Vinaya, Abhidharma, etc., the practitioner transforms into a Bodhisattva. Skillful means, knowing the inner meaning extensively, from realizing the nature of the Buddha-essence, taking the realized fruit as the path, quickly attaining the unsurpassed Buddhahood. Everything is the nature of wisdom, that obscuration is delusion, conceptualization, grasping and apprehending, knowledge arises suddenly, after manifestly creating, not seeing what exists, seeing what does not exist. Because of sinking into the mire of conceptual thoughts, children sink into Samsara. The three, outer, inner, and other, are wisdom, through realizing it is the nature of Buddha, all that appears in conventional truth, are seen as meaningful like the moon in water. The eighteen emptinesses of ultimate truth, seeing the indivisible as one truth, afflictions and knowable objects equally entering into samadhi, free from the three obscurations, self-awareness itself. How many and how much wisdom is spoken of. Therefore, in the Vajrayana, in order to realize the state of being spoken of, here only a brief summary is collected. Although the extensive teachings are immeasurable, those taught by the princes, please look at the Tantras and commentaries. The door to enter all of those, is the explanation of the profound inner meaning. This is not self-made, the All-Knowing Bhagavan, only wrote what the Buddha spoke. The secret lord and the wise ones, relying on the power of the excellent commentaries, the inner meaning of the Vajrayana, was found without being inverted. The Victorious One is the embodiment of space, from the center of the sun of wisdom, in all ten directions of the world, shows the manifested body as long as the cycle exists. The voice like the sound of a divine drum, even without making effort, is heard effortlessly by all beings like the expanse of space.