Tibetan
ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །ཞེས་ཏེ། ས་དགུ་ནི་འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་སྟེ། ཉིར་སྣང་ལས། དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ས་དགུ་པོ་རྣམས་ལ་ཞེས་དང་། འགྲེལ་ཆུང་ལས། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཏེ་ས་དགུ་པོ་དག་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་དགུ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུ་དགུར་ཕྱེ་བས། བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་འདིར་སྤང་བྱའི་གྲངས་ངེས་ཏེ། ཉིར་སྣང་ལས། ས་དགུ་པོ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དགུར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ས་རེ་རེའི་དབང་དུ་བྱས་པས་མི་འགལ་ལོ། །སྐབས་ལྔ་པར་སྒོམ་སྤང་བཞིའམ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་འདི་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་། སྐབས་འདིར་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་པའི་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དགུར་འཇོག་ཅིང་། སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ། །སོགས་པའི་ལམ་ནི་དག་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་ས་དགུའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་པོ་སྒོམ་ལམ་དགུས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་དང་། ས་རེ་རེའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་པོ་སྒོམ་ལམ་དགུས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་གཉིས་པོ་གང་རུང་ལས་མ་འདས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ས་དགུའི་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དགུ། སྒོམ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དགུས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྤོང་བར་གཞུང་ལས་དངོས་སུ་བཤད་པས་གཉིས་པོ་ལས་གཞན་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལུགས་གཉིས་ལས། སྔ་མ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ལ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང་། སྲིད་རྩེའི་སྒོམ་སྤང་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུར་འཇོག་དགོས་པས་དེ་འདྲ་གཞུང་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་ཅིང་། ས་རེ་རེ་ལ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དགུ་དགུར་ཡོད་པར་མཚུངས་པས་རིགས་པས་ཀྱང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུགས་ཕྱི་མ་ལས་འོས་མེད་པས་ས་དགུའི་སྒོམ་སྤང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པས། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དེ་ལ་ཡང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཀྱང་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དགུར་འདུས་ཏེ། ས་གཉིས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེས་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནས། སྲིད་རྩེའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བར་དགུ་ཅིག་ཆར་དུ་སྤོང་བ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཤེས་སྒྲིབ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནས། སྲིད་རྩེའི་སྒོམ་སྤང་ཤེས་སྒྲིབ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་དགུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་རྣམ་པས་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བ་གཞུང་གཞན་ལས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་ལས། རྣོན་པོས་ཉོན་སྒྲིབ་རྣམ་པས་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་ནུས་ན། བྱང་སེམས་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་པས་ཤེས་སྒྲིབ་རྣམ་པས་ཅིག་ཅར་ཏུ་སྤོང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླན་ཀ་སྤང་ཚུལ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་གཉེན་པོ་ཆུང་རིམ་ནས་སྐྱེ་ཞིང་། སྤང་བྱ་ཆེ་རིམ་ནས་འགག་པར་བཤད་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྤང་གཉེན་གྱི་རིམ་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། གོས་ལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་རགས་པ་བཙོ་བླག་མཁན་གྱིས་འབད་པ་ཆུང་ངུས་སེལ་ལ། ཕྲ་མོ་འབད་པ་ཆེན་པོས་སེལ་དགོས་པའི་དཔེས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤངས་པ་ཡི། །ཞེས་པས་བསྟན། དེ་ལྟར་ཀླན་ཀ་སྤངས་ཟིན་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་དེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སྒོམ་སྤང་ཤེས་སྒྲིབ་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོར་གྲུབ་བོ། །ཞེས་པ་ནི། ལམ་ནི་འཇལ་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཉིར་སྣང་ལས། ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཅན། །འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད། །དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤངས་པ་ཡིས། །གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་ནས། གང་ལ་རྩོད་པའི་ཡུལ་ནི། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་སྤང་གཉེན་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་དང་། འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་པས། འཇལ་བྱེད་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་རྩོད་པའི་ཚུལ་ནི་འཇལ་བྱེད་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤང་གཉེན་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་བྱ་ཆེ་རིམ་ནས་འགག་ཅིང་གཉེན་པོ་ཆུང་རིམ་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སྨན་པར་ཡང་མི་བགྱི། གནོན་པར་ཡང་མི་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་ཏེ། དོན་དམ་པར་སྤང་གཉེན་མ་གྲུབ་པས་སྤང་གཉེན་གཉིས་སུ་རྟོག་པར་མི་འགྱུར། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཚོགས་གཉིས་ལ་འབད་པས་ཅི་ཞིག་བསྐྱེད་སྙམ་ན། དེའི་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེར་ཕྱིན་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། ཆོས་འགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་བགྱིད་ལགས་སོ་ཞེས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཐོབ་པའམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ནི་ཐོབ་པ་མ་མཆིས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མེད། ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དངོས་བསྟན་དོན་དམ་གྱི་ལན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པར་བསྟན་ཅིང་། ཤུགས་བསྟན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤང་གཉེན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ལན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤང་གཉེན་འཐད་པར་བསྟན་པས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་ལམ་དེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའོ། །གཞན་ལ་ནི་བཤད་ཚུལ་ལྟ་བུ་མི་སྣང་ངོ་། །སྦས་དོན་ཟབ་མོའི་གཏེར་གྱི་ཁ་འབྱེད་ལས། སྐབས་གཉིས་པའི་གཞུང་སོ་སོའི་འབྲེལ་དང་དཀའ་བའི་གནས་རྣམས་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ལམ་ཤེས།
Chinese
ཡི། 伟大的等等垢染啊！ 所谓九地，即从欲界到有顶之间的三界九地。 《二显》中说：“也就是由欲界、色界和无色界所包含的这九地。”《释小》中说：“欲界、禅定和无色界，即这九地。”因此，九地中的每一地，又分为修断极大的极大等等九种，总共八十一种，这是此处所断的定数。 《二显》中说：“对于这九地，分别有极大的极大等分别。”如果说这与分为九种相矛盾，那么，这是就每一地而言，所以不矛盾。如果说这与第五品中说的修断四种或三十六种相矛盾，那么，那与这意义相同。也就是，对于由欲界所包含的能取所取的分别三十六种中的每一种，在此处也安立为由欲界所包含的修断极大的极大等等九种，直到有顶也同样如此。 第二是： 微小的对治之微小等，是清净之道啊！ 所谓从第二地到第十地之间的九种无间道。 第三是： 三界九地的九种修断，由九种修道次第断除，以及每一地的九种修断，由九种修道次第断除，不会超出这两种情况。因为经论中明确地说，三界九地的修断极大的极大等等九种，由修道微小的微小等等九种次第断除，所以除了这两种情况之外，没有其他做法。 这样，在两种观点中，前一种不合理。因为那样的话，就必须将欲界的修断安立为极大的极大，将有顶的修断安立为微小的微小，而这样的说法在任何经论中都没有提到。并且，每一地都有相同的极大的极大等等九种，所以从理智上来说也不合理。 因此，除了后一种观点之外别无选择，所以有九地的修断八十一种。因此，大乘的修道也从反面的角度变为八十一种。
English
Yi. Great, etc., defilements! The nine grounds are the three realms, nine grounds from the desire realm to the peak of existence. The 'Two Appearances' says, 'That is, the nine grounds included by the desire realm, the form realm, and the formless realm.' The 'Small Commentary' says, 'The desire realm, meditative concentration, and the formless realm, these are the nine grounds.' Therefore, each of the nine grounds is divided into nine types, such as the very great of the great to be abandoned in meditation, making a total of eighty-one, which is the definite number of what is to be abandoned here. The 'Two Appearances' says, 'For each of these nine grounds, there are distinctions such as the very great of the great.' If you say that this contradicts the explanation of nine, it does not contradict because it is done in terms of each ground. If you say that this contradicts the explanation of four or thirty-six to be abandoned in meditation in the fifth chapter, that itself has the same meaning as this. That is, for each of the thirty-six types of apprehension and conceptualization included by the desire ground, here also, the very great of the great to be abandoned in meditation included by the desire ground, etc., are established as nine, and it is the same up to the peak of existence. The second is: The path of the very small antidote, etc., is pure. That is, the nine uninterrupted paths from the second ground to the tenth ground. The third is: The nine types of meditation abandonment of the three realms and nine grounds are abandoned in sequence by the nine meditation paths, and the nine types of meditation abandonment of each ground are abandoned in sequence by the nine meditation paths, not exceeding either of these two. Because the scriptures explicitly state that the nine types of meditation abandonment of the three realms and nine grounds, such as the very great of the great, are abandoned in sequence by the nine types of meditation path, such as the very small of the small, there is no other way to do it besides these two. Thus, in the two systems, the former is not reasonable. Because in that case, it would be necessary to establish the meditation abandonment of the desire realm as the very great of the great, and the meditation abandonment of the peak of existence as the very small of the small, and such a statement has not been mentioned in any scripture. And, each ground has the same nine types, such as the very great of the great, so it is not reasonable from a logical point of view. Therefore, there is no choice but the latter system, so there are eighty-one meditation abandonments of the nine grounds. Therefore, the meditation path of the Great Vehicle also becomes eighty-one from the opposite point of view.
Chinese
以地的次第汇集为九种。从二地的无间道，断除欲界所摄的修断大之又大，到有顶所摄的修断大之又大，九者同时断除。从十地的无间道，断除欲界的修断所断的所知障小之又小，到有顶的修断所断的所知障小之又小，九者同时断除之故。菩萨以种类同时断除所知障，也从其他论典成立。声闻有根器利钝两种，其中利根者能以种类同时断除烦恼障，菩萨三种种姓中，自性是利根者，因此成立以种类同时断除所知障之故。关于遣除诤论的方式，论师说：“于九地为大。”的场合中，说对治由小到大生起，所断由大到小止息，如果说那样的断除对治的次第不合理，那么就像清洗衣服上附着的粗大污垢，清洗者以小的努力就能去除，细微的污垢需要大的努力才能去除的比喻一样，是合理的。这由“于彼遣诤论”所表示。如是遣除诤论之后，菩萨的修道，是与三界之识，以及所知平等性通达之境相应，因此成立为断除所有修断所断的所知障的对治。“道即量”等所表示。于《现观庄严论》中说：“三界之体性，量与所量等，于彼遣诤论，是许为对治。”如是开示之后，于何处诤论之境是“于九地为大”的场合中，所说的断除对治的分类，以及“量与所量等”所说的能衡量者与所衡量者平等性之处。如何诤论之理是，能衡量者与所衡量者是平等性，那不合理，因为以对所断与对治二者进行分别的方式，所断由大到小止息，对治由小到大生起之故。对此的回答是，《般若波罗蜜多》对于成办一切相智既不帮助，也不损害，因为胜义中，断除对
English
Gathered into nine aspects through the means of grounds. From the second ground's uninterrupted path, simultaneously abandoning the greatest of the great meditative obscurations included by the desire realm, up to the greatest of the great meditative obscurations included by the peak of existence, all nine at once. From the tenth ground's uninterrupted path, simultaneously abandoning the smallest of the small knowable obscurations that are to be abandoned through meditation, included by the desire realm, up to the smallest of the small knowable obscurations that are to be abandoned through meditation, included by the peak of existence, all nine at once. That Bodhisattvas simultaneously abandon knowable obscurations by types is also established from other treatises. Among Hearers, there are two types: keen and dull faculties. If the keen ones can simultaneously abandon afflictive obscurations by types, then among the three types of Bodhisattvas, since their nature is of keen faculties, it is established that they simultaneously abandon knowable obscurations by types. Regarding the manner of refuting objections, the Teacher said, "On the nine grounds, it is great." In that context, it is said that the antidotes arise from small to large, and the objects to be abandoned cease from large to small. If one says that such a sequence of abandonment and antidote is not reasonable, then it is reasonable by the example of how a washer removes coarse dirt attached to clothes with little effort, while fine dirt requires great effort to remove. This is indicated by "There, objections are refuted." Having thus refuted objections, the meditative path of Bodhisattvas is one whose object is the understanding of the equality of the knowledge and knowable of the three realms. Therefore, it is established as the antidote to all knowable obscurations that are to be abandoned through meditation. This is indicated by "The path is measure," and so forth. In the Ornament for Clear Realization, it is said, "The nature of the three realms, measure and measurable are equal. There, objections are refuted, it is accepted as the antidote." Having thus shown, the object of contention is in the context of "On the nine grounds, it is great," where the classification of abandonment and antidote is spoken of, and in "Measure and measurable are equal," where the equality of the measurer and the measured is shown. The manner of contention is that the measurer and the measured being equal is unreasonable, because by way of distinguishing between what is to be abandoned and the antidote, what is to be abandoned ceases from large to small, and the antidote arises from small to large. The answer to this is that the Perfection of Wisdom neither benefits nor harms the omniscient, because in ultimate reality, the abandonment of