Tibetan
་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་གསུངས་པའི་སྦས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་གསུངས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིའི་གཞུང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དང་། དཀའ་བའི་གནས་ལ་དཔྱད་པ་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། སྤྱིར་བྱམས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་སྡེ་ཉི་ཤུའི་རྣམ་གཞག དེ་ལས་ཆོས་ལྔས་མདོ་ཇི་ལྟར་འཆད་ཚུལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་བཅོས་འདིས་མདོ་ཇི་ལྟར་འཆད་པའི་ཚུལ། སྐབས་སུ་བབ་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་འཇུག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གསུམ་གྱིས་མཛད་པའི་ཆོས་ཉི་ཤུ་སྟེ། བྱམས་པས་མཛད་པའི་ཆོས་ལྔ། ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ས་སྡེ་ལྔ་དང་སྡོམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བདུན། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་པྲ་ཀ་ར་ཎ་སྡེ་བརྒྱད་དོ། །ཆོས་ལྔ་ནི་རྒྱན་གཉིས། འབྱེད་གཉིས། རྒྱུད་བླ་མ་སྟེ། འདི་དག་གི་དོན་ལ་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག སྡེ་སྣོད་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆོས་ལྔར་ངེས་ཏེ། དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང་། རྒྱུད་བླ་སྟེ། སྔ་མས་ནི་མདོ་སྡེ་དྲང་ངེས་མ་ཕྱེ་བར་གཏན་ལ་འབེབས། ཕྱི་མས་ནི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འདུལ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ཡིན་ལ། འདིས་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་འབྱེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། མདོ་སོ་སོ་བ་དང་། ཐུན་མོང་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱམས་ཆོས་ལྔར་ངེས་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་དང་། རྒྱུད་བླས་འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པས་གསུམ་པོ་མདོ་སོ་སོ་བ་དང་། དབུས་མཐས་གང་ཟག་གཅིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ལམ་རིམ་སྟོན་ལ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ཀྱིས་དེའི་ནང་ནས་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་རིམ་སྟོན་པས་གཉིས་པོ་མདོའི་དོན་ཐུན་མོང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཞེད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། གཙོ་བོ་ལུས་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་དང་། གྱེས་པ་ཡན་ལག་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱམས་ཆོས་ལྔར་ངེས་ཏེ། མངོན་
Chinese
如来说过百部等众多经典，为了确立显现证悟隐义的次第，弥勒怙主所说的这部偈颂的论典，对前后关联和困难之处进行研究，有四个方面：总的来说，与弥勒有关的二十部法类的论述；其中五法如何解释经；具体来说，这部论典如何解释经的方式；当前要讲的，进入论典的实际意义。第一，三位尊者所造的二十部法，即弥勒所造的五法，无著所造的五部论和两种律仪，共七部，世亲所造的八部论。五法是二庄严、二分别和宝性论。对于这些的意义，以前的一些智者认为，是从确定三藏的角度来确定五法。也就是说，确定经藏的是《经庄严论》和《宝性论》。前者确定了未区分为了义和不了义的经藏，后者则专门确定了了义的经藏。确定律藏的是《现观庄严论》，因为大乘不共的律是调伏烦恼，而此论阐述了对治烦恼的方法。确定论藏的是两种分别论，因为它们确定了诸法的自相和共相。还有一些人认为，是从确定个别经和共同经的角度来确定弥勒五法。即《经庄严论》确定了佛地的经，《现观庄严论》确定了十万颂般若经，《宝性论》确定了圣者持世自在王所问经的意义，这三部是确定个别经的；《中边分别论》阐述了一个人如何显现圆满成佛的次第，《法法性分别论》阐述了其中大乘不共的道次第，因此这两部是确定共同经义的。还有一些人认为，是从主要如身体的论典和分支如肢体的论典的角度来确定弥勒五法，即《现
English
Having spoken many sutras such as the hundred-fold ones, in order to establish the order of manifest realization of the hidden meanings, this verse commentary spoken by the Protector Maitreya, examining the relationship between the earlier and later and the difficult points, has four aspects: Generally, the presentation of the twenty Dharma categories related to Maitreya; how the five Dharmas explain the sutras; specifically, how this treatise explains the sutras; and the actual meaning of the treatise that is relevant to the occasion. First, the twenty Dharmas composed by the three individuals, namely the five Dharmas composed by Maitreya, the five treatises of Asanga and the two Vows, totaling seven, and the eight Prakarana treatises composed by Vasubandhu. The five Dharmas are the two Ornaments, the two Distinctions, and the Uttaratantra. Regarding the meaning of these, some of the previous scholars determined the five Dharmas from the perspective of establishing the three pitakas. That is, the establishment of the Sutra Pitaka is the Sutra Ornament and the Uttaratantra. The former establishes the Sutra Pitaka without distinguishing between definitive and interpretive meanings, while the latter specifically establishes the definitive Sutra Pitaka. The establishment of the Vinaya Pitaka is the Abhisamayalankara, because the uncommon Vinaya of the Mahayana is the taming of afflictions, and this explains the antidote to it. The establishment of the Abhidhamma Pitaka is the two Distinctions, because they establish the characteristics of the self and the general of the Dharmas. Some others believe that the five Dharmas of Maitreya are determined from the perspective of establishing individual and common sutras. That is, the Sutra Ornament establishes the Sutra of the Buddha Land, the Abhisamayalankara establishes the Hundred Thousand Prajnaparamita, and the Uttaratantra establishes the meaning of the Sutra Requested by the Noble Dharnesvara King, these three are individual sutras. The Madhyantavibhaga shows the stages of the path by which one person becomes perfectly enlightened, and the Dharma-Dharmata-Vibhanga shows the uncommon stages of the Mahayana path from within it, so these two are the establishers of the common meaning of the sutras. Still others believe that the five Dharmas of Maitreya are determined from the perspective of the main treatises like the body and the branch treatises like the limbs, that is, the Abhi-
Tibetan
རྟོགས་རྒྱན་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང་། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་གསུམ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དང་། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དང་། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གཏན་ལ་འབེབས་པས། གཙོ་བོ་ལུས་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ལ། རྒྱུད་བླས་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་རིགས་ཆད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དེ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བསྟན་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ནི། དབུས་མཐར་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་རིམ་བསྟན་ཀྱང་། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་རིམ་མ་བསྟན་པ་དེ། འདིས་བསྟན་པས་གཉིས་པ་གྱེས་པ་ཡན་ལག་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ཞེས་བཞེད་དོ། །རང་ལུགས་ནི་འོག་དུ་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཆོས་བདུན་ལས་སའི་དངོས་གཞི་དང་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་གཉིས་ཀྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གྱི་ཆ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་དེ། སྔ་མས་ནི་གང་ཟག་གི་ཆ་རྐྱེན་བསྟན་ལ། ཕྱི་མས་ནི་དེའི་ནང་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་གི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་དོན་ནི། གང་ཟག་གཅིག་སངས་རྒྱ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ལ་དམིགས་ཡུལ། ཉམས་ལེན། འབྲས་བུ་གསུམ་ཀར་དགོས་པས་དེ་གསུམ་ཚང་བ་ལ་བྱའོ། །གཞི་བསྡུ་བ་དང་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཆ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་དེ། སྔ་མས་ནི་རྗོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུས་པའི་ཚུལ་དང་། ཕྱི་མས་ནི་དེ་དག་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་བསྡུ་བས་ནི་ཚིག་དེས་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་འཆད་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་སའི་དངོས་གཞིས་གང་ཟག་གི་ཆ་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་ཞེ་ན། སའི་སྤྱི་སྡོམ་དུ། རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ས། །ཡིད་ཀྱི་ས་དང་གཞན་གསུམ་སྟེ། །རྟོག་དཔྱོད་བཅས་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་བཅས་དང་མ་ཡིན་དང་། །སེམས་མེད་པ་དང་སེམས་ཡོད་དང་། །ཐོས་དང་བསམ་དང་སྒོམ་པའི་ས། །དེ་བཞིན་ཐེག་པ་གསུམ་ལྡན་དང་། །ཕུང་པོར་བཅས་དང་ཕུང་པོ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག དང་པོ་དགུས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ། བར་པ་དྲུག་གིས་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བསྟན་ཅེས་གསུངས་ལ། སའི་སྟོད་འགྲེལ་དུ། རང་བཞིན་དང་ནི་ཇི་ལྟར་འཇུག །དེ་ལ་དེ
Chinese
《现观庄严论》、《经庄严论》和《辨中边论》这三部论典，依次是确定调伏藏、经藏和论藏的，是如同主体一般的论著。而《宝性论》则是，在《经庄严论》中显示有断种众生，将其解释为不了义的观点，从而确立一切众生都具有如来藏的观点。而《法与法性分别论》则是，虽然《辨中边论》中显示了共同乘的道次第，但没有显示大乘不共的道次第，而这部论典则显示了这一点，因此是第二种分支，如同支分一般的论著。自己的宗派观点将在下文阐述。第二部分是无著所著的七部法中，《摄事分》和《摄抉择分》这两部论典，用于确定圣言的意义部分，前者阐述了补特伽罗的条件，后者则阐述了其中染污和清净的法类。补特伽罗的条件的意义是，一个补特伽罗成佛的条件需要目标、修持和果这三者，因此要具备这三者。 《摄事分》和《摄品类分》这两部论典，用于确定能诠词语的部分，前者阐述了一切能诠都包含在三藏中的方式，后者则确定了这些染污和清净的名词的类别。 《分别解说门摄分》则阐述了词语如何解释意义的方式。 那么，《摄事分》是如何确定补特伽罗的条件的呢？在《摄事分》的总纲中说：“具有五种识的处所，意的处所和其他三种，具有寻伺等，具有等持和不具有等持，无心和有心，听闻、思维和修习的处所，同样具有三乘，具有蕴和没有蕴。”对于这段话的意义，以前的智者有些人说，最初的九种是所要观察的对境，中间的六种是行为的自性，最后两种是显示果。而在《摄事分》的上释中说：“自性和如何进入，于彼
English
The Ornament of Realization, the Ornament of the Sutras, and the Distinguishing Middle from Extremes, these three treatises, respectively, establish the Vinaya Pitaka, the Sutra Pitaka, and the Abhidhamma Pitaka, and are like the main body. The Uttaratantra, on the other hand, explains that the statement in the Ornament of the Sutras that there are beings who are cut off from the lineage is provisional, and establishes that all beings have the essence of the Tathagatagarbha. The Distinguishing Dharma from Dharmata, while the Distinguishing Middle from Extremes shows the common path of the Vehicle, it does not show the uncommon path of the Great Vehicle, which this shows, so it is the second branch, like a limb. Our own system will be explained below. The second is that among the seven dharmas composed by Asanga, the Womb of the Basis and the Compilation of Determinations establish the meaning of the scriptures, the former showing the conditions of the person, and the latter showing the categories of defiled and purified dharmas within them. The meaning of the conditions of the person is that the conditions for a person to become a Buddha require the object, practice, and result, so it must have these three. The Compilation of the Basis and the Compilation of Categories establish the part of the expression, the former showing how all expressions are included in the three baskets, and the latter establishing the categories of defiled and purified names. The Compilation of the Doors of Explanation shows how the meaning is explained by the words. So, how does the Womb of the Basis establish the conditions of the person? In the general summary of the Womb of the Basis, it says: "The place with five consciousnesses, the place of mind and the other three, with investigation and so on, with and without samadhi, without mind and with mind, the place of hearing, thinking and meditating, likewise with the three vehicles, with aggregates and without aggregates." Regarding the meaning of this, some of the former scholars said that the first nine are the objects to be observed, the middle six are the nature of behavior, and the last two show the result. And in the upper commentary of the Womb of the Basis, it says: "Nature and how to enter, in that