Tibetan
་དུ་ཤེས་པ་ན་ངར་འཁྲུལ་པའི་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་སྟེ། འཁྲུལ་གཞི་ཐག་ཁྲ་ངོས་ཟིན་པ་ན་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཟ་བ་པོའམ་ལོངས་སྤྱོད་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བྱེད་པ་པོའམ་རྒྱུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དང་པོའི་གཉེན་པོར་ཕུང་པོ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔར་རྟོགས་པ་ན་རིལ་པོའི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། ཟ་བ་པོའི་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པ་ན་ཟ་བ་པོའི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པའི་གཉེན་པོར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། རྒྱུའམ་བྱེད་པ་པོ་ཁམས་སུ་རྟོགས་པ་ན་རྒྱུའམ་བྱེད་པ་པོའི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཅེ་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གཅིག་པུར་འཛིན་པ་དང་། ཟ་བར་འཛིན་པ་དང་། བྱེད་པར་འཛིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུམ་ཆར་ཡང་རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་བྱུང་ལ་རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ཕུང་པོ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེ་རེར་བསྡུས་ནས་སེམས་བྱུང་ལ་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་སེམས་གཉིས་ཀ་ལ་རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་དང་། སེམས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་དུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུར་ཕྱེ་ནས་སེམས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་སྡོམ་ནི། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་རྣམ་གཞག་དང་། །གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་པ་དང་། །སྒྲ་དོན་ཉེར་ལེན་འཇོག་ཚུལ་དང་། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་དོགས་གཅོད་དང་། །ཆོས་གསུམ་རེ་རེས་བསྡུས་ཚུལ་དང་། །མིང་ཅན་གཞན་ཡང་བསྡུས་ཚུལ་དང་། །རབ་དབྱེ་ལ་སོགས་ཁ་འཕངས་ཏེ། །དོན་ཚན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ངོ་བོ་ལ་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ནི་དུ་མ་སྤུངས་པའོ། །དུ་མ་སྤུངས་པའི་དོན་ཡང་བློས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་སུ་རུང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་སྤུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་སྔ་ཕྱི་དང་། རྒྱུད་ཐ་དད་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་དོན་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་སྤུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་དང་། རྒྱུ་དང་། རྣམ་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། ཡུལ་ཐ་དད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ཉེར་སྤྱོད་ནི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་གསུམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཉེར་སྤྱོད་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་སྟེ། གནས་དང་དམིགས་པ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཉེར་སྤྱོད་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པའོ། །འདིར་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མ་བཞག་པ་ནི་ཉེར་སྤྱོད་སྐྱེ་བའི་སྒོ་འབྱེད་པའི་ཆ་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདུས་ལ། སྐྱེས་ཟིན་གྱི་ཆ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཇོག་པའི་སྐབས་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས། ཕུང་པོ་ལ་དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །དང་པོའི་མཚན་ཉིད། གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དུ་མ་སྤུངས་པའོ། །གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་གཉིས་ནི་རེག་པས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་། ཡུལ་དཔྱད་པས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ལ། དང་པོ་ནི། ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པས་རེག་ན་གནོད་པ་བྱར་རུང་བ་སྟེ། སྒྲ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་དེའི་རྒྱུ་རྔ་ལྟ་བུ་ལ་རེག་པས་གནོད་པ་བྱར་རུང་བ་དང་། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དབང་རྟེན་ལ་རེག་པས་གནོད་པ་བྱར་རུང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་བཅས་ལ་གཟུགས་འདི་དང་འདིའོ། །འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཀྲ་བར་སྣང་དུ་རུང་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཀུན་བཏགས་དང་དབང་འབྱོར་པའི་གཟུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད། སིམ་གདུང་བར་མ་གང་རུང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དུ་མ་སྤུངས་བའོ། །གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ཡུལ་མྱོང་བའམ་རང་མྱོང་བ་ལ་བྱེད། གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཚོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ལྟར་མིན་གྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བདེ་སྡུག་བཏང་
Chinese
当知晓之时，我执的错觉便会消失，如同认清错觉的根源是花绳时，认为它是蛇的念头便会消失一样。因此，执著于我的念头也有三种：执著于整体的我，执著于能吃者或享受者的我，以及执著于作者或原因的我。第一种的对治法是宣说五蕴，因为当了悟执著为我的基础是五蕴时，便会了悟没有整体的我。第二种的对治法是宣说十二处，因为当了悟执著为能吃者的我的基础是内在的六处时，便会了悟没有能吃者的我。第三种的对治法是宣说十八界，因为当了悟原因或作者是界时，便会了悟没有原因或作者的我。如是，在《五蕴分别论》中也说：‘为何宣说蕴等？是为了对治三种我执，次第而说。三种我执是执著为一，执著为吃，以及执著为做。’又说，三种都是为了对治执著于整体的我而宣说的。例如，对于心所执著于整体我的对治法是宣说五蕴，因为将色和识各自归纳，并将心所分为三蕴。对于色心二者执著于整体我的对治法是宣说十八界，因为将色分为十个色界，并将心分为七个识界。对于色执著于整体我的对治法是宣说十二处，因为将色分为十个色处，并将心归纳为意处。第二部分是总结：本体差别与分类，数量次第需确定，词义取舍安立式，蕴处界断除疑惑，三法各自摄持方式，以及其他具名摄持法，以及详细分类等，共有十二个要点。第一，本体方面，蕴的本体是聚集。聚集的意思也只是可以用意识聚集在一起，但
English
When that is known, the illusion of clinging to self will disappear, just as the thought of mistaking a rope for a snake disappears when the source of the illusion, the mottled rope, is recognized. Therefore, there are also three types of thoughts that cling to self: clinging to a whole self, clinging to a self that eats or enjoys, and clinging to a self that acts or causes. The antidote to the first is the teaching of the five aggregates, because when one realizes that the basis for clinging to self is the five aggregates, one realizes that there is no whole self. The antidote to the second is the teaching of the twelve sense bases, because when one realizes that the basis for clinging to a self that eats is the six internal sense bases, one realizes that there is no self that eats. The antidote to the third is the teaching of the eighteen elements, because when one realizes that the cause or actor is the elements, one realizes that there is no self that is a cause or actor. As it is also said in the "Analysis of the Five Aggregates": 'Why are the aggregates, etc., taught? They are taught in order to be antidotes to the three types of clinging to self, in order. The three types of clinging to self are clinging to oneness, clinging to eating, and clinging to acting.' It is also said that all three are taught as antidotes to clinging to a whole self. For example, the antidote to clinging to a whole self with respect to mental factors is the teaching of the five aggregates, because form and consciousness are each condensed, and mental factors are divided into three aggregates. The antidote to clinging to a whole self with respect to both form and mind is the teaching of the eighteen elements, because form is divided into the ten form elements, and mind is divided into the seven consciousness elements. The antidote to clinging to a whole self with respect to form is the teaching of the twelve sense bases, because form is divided into the ten form sense bases, and mind is condensed into the one mind sense base. The second part is a summary: essence, difference, and classification, number and order must be determined, meaning of words, acquisition, and establishment, aggregates, sense bases, and elements eliminate doubts, the way the three dharmas are each gathered, and the way other named things are also gathered, and detailed classifications, etc., there are twelve key points. First, in terms of essence, the essence of the aggregates is accumulation. The meaning of accumulation is only that it can be gathered together by the mind, but
Chinese
堆积不是指堆成一堆，而是说将时间有先后、体性各异的色法聚集在一处。但实际上，它们是不能被堆积在一起的。正如《五蕴分别论》中所说：“为什么称为蕴呢？因为是堆积。将时间、原因、形态、行为、处所各异的色法等汇集在一起的缘故。” 经中是这么说的。蕴的体性是执持近用。所谓近用，是指在接近所缘境时所产生的识。它通过处所、所缘和自身体性这三者中的任何一个来执持。处的体性是成为近用产生的门径，即通过处所和所缘中的任何一个成为近用产生的门径。这里没有安立作为果的识的处，是因为从开启近用产生的门径的角度来说，它包含在意的处中；而从已经产生的角度来说，现在不是安立为处的时机。第二，关于分类，有三点。其中，蕴的分类有五种，即色蕴、受蕴、想蕴、行蕴和识蕴。第一种的定义是：以两种方式存在的色法堆积而成。两种存在的色法是指能被触知的色法和能被对境分析的色法。第一种是指：用手等触碰时，能够造成损害的，比如声音，触碰其原因（如鼓）时，能够造成损害；对于有色根，触碰其所依时，能够造成损害。第二种是指：对于有分别的意之识来说，能够清晰地显现出“这是什么，这是什么，像什么，像什么”的色法，即属于法处范畴的遍计所执色和自在转色两种。受蕴的定义是：感受快乐、痛苦或中性感受的堆积。如果说感受的意义是指体验对境或自我体验，那么无论是哪种情况，所有的心和心所都会变成感受吗？并非如此，而是指作为异熟果的乐、苦、舍。
English
The accumulation is not about piling up into a heap, but rather it is said to gather forms of different times and natures in one place. But in reality, they cannot be piled up together. As the 'Five Aggregates Differentiation' states: 'Why is it called an aggregate? Because it is an accumulation. It is because of the collection of forms, etc., that differ in time, cause, form, behavior, and place.' This is what the sutra says. The nature of a realm is to hold onto what is near. What is near is the consciousness that arises when approaching an object. It holds onto it through any of the three: place, object, and its own nature. The nature of a source is to become the gateway for the arising of what is near, that is, to become the gateway for the arising of what is near through either place or object. Here, the source of consciousness as a result is not established because, from the perspective of opening the gateway for the arising of what is near, it is included in the source of mind; and from the perspective of what has already arisen, now is not the time to establish it as a source. Second, regarding the divisions, there are three points. Among them, the divisions of aggregates are five: the aggregate of form, the aggregate of feeling, the aggregate of perception, the aggregate of formation, and the aggregate of consciousness. The definition of the first is: the accumulation of many forms that exist in two ways. The two existing forms are the form that can be touched and the form that can be analyzed by the object. The first refers to: when touched by the touch of the hand, etc., it is possible to cause harm, such as sound, touching its cause (such as a drum) can cause harm; for colored roots, touching their support can cause harm. The second refers to: for the consciousness of the mind with discrimination, the form that can clearly appear as 'what is this, what is this, like what, like what', that is, the two types of imputed form and independent form that belong to the category of the dharma source. The definition of the aggregate of feeling is: the accumulation of experiencing happiness, suffering, or neutral feelings. If the meaning of feeling refers to experiencing the object or experiencing oneself, then in either case, will all minds and mental factors become feelings? It is not so, but rather it refers to pleasure, pain, and equanimity as the nature of the result of maturation.