Tibetan
་ཉིད། ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག གང་ལ་རྟགས་སུ་སོང་བའི་རྒོལ་བས། མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་མཐོང་བ། དབྱེ་ན། ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མཐོང་བ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་རྣམས་ནི་རིམ་བཞིན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་སྟེ། རེག་བྱ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའི་དོན་ཡང་། བྱེ་བྲག་པས་འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་དང་རེག་བྱ་ཅན་གྱི་གཞི་མཐུན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད་ནི། གང་ཞིག གང་ལ་རྟགས་སུ་སོང་བའི་རྒོལ་བས་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རུང་ལ་མཐོང་། གཅིག་ཤོས་ལ་མ་མཐོང་བ། དབྱེ་ན་ཡང་དག་ལྷག་ལྡན་དང་། འགལ་བ་ལྷག་ལྡན་གྱི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། ལྷག་ལྡན་གྱི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག གང་ལ་རྟགས་སུ་སོང་བའི་རྒོལ་བས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་མ་ངེས་པའོ། །དབྱེ་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་བ། མེད་ཀྱང་མི་འགལ་བ། འགལ་ཡང་མ་ངེས་པ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་བཞིན། ངག་སྨྲའི་སྐྱེས་བུ་ཕ་རོལ་པོ་ཆོས་ཅན། ཀུན་མཁྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། ངག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་འདི་ཆོས་ཅན། སྔོ་སངས་ཡིན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་གྱི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་དང་རྟག་པ་འགལ་བར་མ་ངེས་པའི་རྒོལ་བའི་ངོར་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། གང་ཞིག གང་ལ་རྟགས་སུ་སོང་བའི་རྒོལ་བས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཡང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་མ་ངེས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་བ། མེད་ཀྱང་མི་འགལ་བ། འགལ་ཡང་མ་ངེས་པ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་བཞིན། སྔར་གྱི་གསུམ་པོ་དེའི་སྒྲུབ་ཆོས་བཟློག་པའོ། །ཡང་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་སྤྱི་ལ་ལྷག་ལྡན་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པས་ལྷག་ལྡན་དུ་འཇོག་ལ། སྐབས་འདིའི་ལྷག་ལྡན་ནི་ཡང་དག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པས་
Chinese
。共同的不确定因，即作为理由的辩论者，在相似方和相异方都见到。分类有：在双方都见到周遍；在相似方见到周遍，在相异方见到一部分；在相异方见到周遍，在相似方见到一部分；在双方都见到一部分，这些依次是：声，有法，是无常，因为是所量；以及，是勤作所生，因为是无常；以及，不是勤作所生，因为是无常；以及，是常，因为不是所触，等等。这在相似方包含一部分的含义是，胜论派承许四大种的微尘是常和所触的共同基础的缘故。第二，定义是：作为理由的辩论者，在相似方和相异方中的任何一方见到，在另一方没见到。分类有：真实有余因和相违有余因两种不确定因。第一的定义：有余因的不确定因，即作为理由的辩论者，在相似方见到，在相异方没见到，但不能确定在相异方没有。分类有：在相异方有却没见到；没有也不相违；相违也不能确定，这三种依次是：说话的人，对方有法，不是遍知，因为是说话；这个脸朝外的人，有法，是青莲色，因为是天授之子；对于作者和常相违不能确定的辩论者而言，声，有法，是无常，因为是所作，等等。第二的定义：作为理由的辩论者，在相异方见到，在相似方没见到，但不能确定在相似方没有。分类有：在相似方有却没见到；没有也不相违；相违也不能确定，这三种依次是：与之前的三个的能立颠倒。又，将不确定因总的安立为有余因的理由是：因为具有对所立的怀疑的剩余，所以安立为有余因，而此处的有余因是因为具有对真实和相违的改变的剩余。
English
. The common uncertain reason, which is seen by the debater as the reason in both the similar and dissimilar sides. The classifications are: seeing pervasion in both sides; seeing pervasion in the similar side, and seeing a part in the dissimilar side; seeing pervasion in the dissimilar side, and seeing a part in the similar side; seeing a part in both sides, these are in order: sound, subject, is impermanent, because it is measurable; and, is produced by effort, because it is impermanent; and, is not produced by effort, because it is impermanent; and, is permanent, because it is not tangible, and so on. The meaning of this including a part in the similar side is because the Vaisheshika school acknowledges the atoms of the four great elements as the common basis of permanence and tangibility. Second, the definition is: the debater as the reason sees in either the similar or dissimilar side, but does not see in the other side. The classifications are: the two uncertain reasons of the true excessive reason and the contradictory excessive reason. The definition of the first: the uncertain reason of the excessive reason, which is seen by the debater as the reason in the similar side, but not seen in the dissimilar side, but it is not certain that it does not exist in the dissimilar side. The classifications are: existing in the dissimilar side but not seen; not existing but not contradictory; contradictory but uncertain, these three are in order: the speaker, the other party's subject, is not omniscient, because he is a speaker; this person facing outwards, subject, is blue lotus color, because he is the son of Devadatta; for the debater who is uncertain about the contradiction between the maker and the permanent, sound, subject, is impermanent, because it is made, and so on. The definition of the second: the debater as the reason sees in the dissimilar side, but not seen in the similar side, but it is not certain that it does not exist in the similar side. The classifications are: existing in the similar side but not seen; not existing but not contradictory; contradictory but uncertain, these three are in order: the opposite of the probandum of the previous three. Also, the reason for generally establishing the uncertain reason as the excessive reason is: because it possesses the remainder of doubt about the probandum, it is established as the excessive reason, and the excessive reason here is because it possesses the remainder of the change to the true and contradictory.
Tibetan
ན་ལྷག་ལྡན་དུ་འཇོག་གོ །གསུམ་པ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག དེ་སྐོར་གྱིས་ཕྱོགས་ཆོས་གང་ཞིག དེ་སྐོར་གྱི་ཁྱབ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པ་ཞེས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། མཉན་བྱ་དེ་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག དེ་སྐོར་གྱིས་ཕྱོགས་ཆོས་གང་ཞིག དེ་སྐོར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་གཉིས་ཀ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པ་ཞེས་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྩོལ་བྱུང་དེ་དུང་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་མིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག དེ་སྐོར་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་ཞེས་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཤེས་གྲུབ་པ་དེ་མཚོན་བྱ་མ་ཡིན་པ་མཚོན་བྱ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུགས་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག ཁྱབ་པའི་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། བརྗོད་འདོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། དབྱེ་བ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་འགལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མཐར་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པས་དེའི་འགལ་བ་ཡང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་འགལ་བར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་འགལ་བ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། འབྲས་བུ་འགལ་བ་ནི་དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། རྩོལ་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་འབྲས་བུ་འགལ་བ་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་འགལ་བ་གཉིས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུ་འགལ་བར་སོང་ཚུལ་ནི་དུང་སྒྲ་ཐོས་པའི་ཉན་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུ་སྒྲ་རྟག་པ་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ། རྩོལ་བྱུང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཉན་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ལ་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་འབྱེད་ན་དེ་དག་བཟློག་པའི་འགལ་རྟགས་ཀྱང་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གྱི་གཉིས་པོ་དེའི་སྟེང་དུ་བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན། སྣང་རུང་གི་བུམ་པ་ཡོད་དེ། སྣང་རུང་གི་བུམ་པ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་
Chinese
那么就放在余论中。第三，相违的理由有体性和分类两种。第一种，有些人说，凡是周遍的宗法，其周遍性颠倒，这种说法不合理，因为可听闻成为成立声音常住的相违之因的过失。有些人说，凡是周遍的宗法，其随行和相违的周遍性都颠倒，这种说法也不合理，因为勤作生成成为成立海螺声常住的非相违之因的过失。有些人说，对于所立颠倒成立，具备三相，这种说法也不合理，因为有理由的声音是已知的，成立非所诠释的非所诠释的相违之因的过失。自宗是，凡是具有宗法的理由，其周遍的方式确定为颠倒。第二，分为从事物方面分类、从表达意愿方面分类，以及驳斥认为是其他分类三种。第一种，从关系的角度分为两种，从结合的角度分为三种。第一种是，归纳为自性相违和果相违两种理由，因为所有未观察到的理由最终都依赖于唯一的联系，因此其相违也从联系的角度归纳为自性相违。其中，自性相违是，声音，法，是常住，因为是所作。果相违是，海螺声，法，是常住，因为是勤作生成。这为了理解果相违和顺品分为两部分的自性相违的例证，成为果相违的方式是，听到海螺声的无错乱的听觉，法，其自因声音常住先出现，因为是勤作生成无错乱的听觉。第二种是，如果从结合正确的理由的角度分为三种，那么这些反过来的相违之因也变成三种，在之前的两种之上，还有瓶子干净的地方，法，有可见的瓶子，因为可见的瓶子没有被量观察到。第二，表达意愿的
English
Then put it in the additional discussion. Third, contradictory reasons have two aspects: nature and classification. The first one, some say that whatever is a pervasive property of the subject, its pervasiveness is reversed, which is unreasonable, because audibility becomes the fault of establishing sound as permanent as a contradictory cause. Some say that whatever is a pervasive property of the subject, both its following and contradictory pervasiveness are reversed, which is also unreasonable, because effort-produced becomes the fault of being a non-contradictory cause of establishing conch sound as permanent. Some say that establishing the opposite of what is to be established, possessing three characteristics, is also unreasonable, because sound with reason is known, establishing non-expressed as non-expressed is the fault of contradictory cause. The self-system is that whatever reason has the property of the subject, its way of pervasiveness is determined to be reversed. Second, it is divided into three types: classification from the aspect of things, classification from the aspect of expressing intention, and refuting the idea of other classifications. The first one, from the perspective of relationship, it is divided into two types, and from the perspective of combination, it is divided into three types. The first is that it is summarized into two types of reasons: self-contradictory and result-contradictory, because all unobserved reasons ultimately rely on a single connection, so its contradiction is also summarized into self-contradictory from the perspective of connection. Among them, self-contradictory is: sound, dharma, is permanent, because it is made. Result-contradictory is: conch sound, dharma, is permanent, because it is effort-produced. This is to understand the example of result-contradictory and self-contradictory that divides the favorable side into two parts, the way it becomes result-contradictory is that the unerring hearing of hearing the conch sound, dharma, its self-cause sound permanent appears first, because it is effort-produced unerring hearing. The second is that if it is divided into three types from the perspective of combining correct reasons, then these reversed contradictory causes also become three types, in addition to the previous two types, there is also the place clean with a vase, dharma, there is a visible vase, because the visible vase has not been observed by valid cognition. Second, expressing intention