Tibetan
ས་པ་མེད་ཀྱང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ངེས་པ་ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། རྟོག་མེད་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་གང་ལ་བྱེད། རང་ཡུལ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ངེས་པ་ལ་བྱེད་དམ། སེལ་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་སྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་དོན་མེད་པར་ཐལ། དེས་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་མཐོང་བ་ན་དེས་དེ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་དེ་རྟོག་པར་ཐལ། དེ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། བུམ་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དེ་བུམ་པའི་གཟུགས་དང་བྱས་མི་རྟག་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་བུམ་གཟུགས་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འགལ་རྐྱེན་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། མཐུན་རྐྱེན་གོམས་པ་རྒྱུན་རིང་བ་དང་། ཡིད་ཉེ་བར་གཏད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་མི་རྟག་པ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། དེ་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སེལ་བ་ལ། གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ། དེ་ལས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པའི་ཚུལ། དེ་ལས་ས་སྐྱ་པའི་བཞེད་པ་ངོས་བཟུང་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་གཞུང་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང་། འགྲེལ་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཚད་མ་མདོར་སེལ་བ་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གསུངས་ལ། རྣམ་འགྲེལ་འདིར་ལེའུ་དང་པོར། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ལས་འཕྲོས་ནས་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུར་སྤྱི་དངོས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་དང་། མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། གཞན་དོན་ལེའུར་ཡང་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཅུང་ཟད་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཞན་སེལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་དང་། གཞན་སེལ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མཁན་པོ་ཞི་བ་འཚོ་དང་། ཐར་པ་འབྱུང་གནས་དང་། ཤཱཀྱ་བློ་གསུམ་གྱི་བཞེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པས་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་དང་། སྤྱི་ཡི་བློ་ཡང་བསླད་པ་ཡིན་ཞེས་པས་བློའི་གཞན་སེལ་དང་། མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་བསྟན་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ལ་ཞི་བ་འཚོས། འདིར་ནི་སེལ་བ་རྣམ
Chinese
如果说，即使没有地基，也有无分别的定解，所以没有过失。那么，无分别的定解是指什么？是指对自境显现仅仅是显现的定解吗？还是指通过遣除的方式遣除增益？如果像第一种情况那样，那么在声识现量之后，成立声无常的因和比量就成了无意义的，因为当它见到声的无常时，它就确定了它。如果像第二种情况那样，那么声识现量就成了分别，因为它是一个通过遣除的方式断除增益的心识。自宗没有过失，因为取瓶子的根识现量，对于瓶子的形状和有为无常成为量，虽然没有差别，但是对于瓶子的形状，它能够以自力引生定解，因为对于它来说，没有违缘错乱的因，而且顺缘串习长久，并且心意专注。对于它的无常，没有能够以自力引生定解的定解，因为对于它来说，有错乱的因，比如出现相似的其他事物等等。第二，关于遣除，有经论中所说的方式，以及藏地智者们的观点，以及萨迦派的观点，共有三种。第一种，有经中所说的方式，以及论典中所说的方式两种。第一种是，《量理宝藏论》中宣说了遣除的分别圆满。而在《释量论》中，第一品从自性因的因法关系成立能立出发，广说了遣除异体的论述，在现量品中，在成立总法非实有的时候，以及在成立现量离分别的时候，也广说了遣除异体的论述，在为他义品中，也稍微说了遣除异体的论述。第二种，有遣除三者的论述，以及遣除二者的论述两种。第一种是，堪布寂护，解脱生，以及释迦智三者的观点。也就是，因为反体无自性。因此是无遮的遣除异体，以及总法的智慧也是错乱的，因此是智慧的遣除异体，以及相似事物其他的实物等。因此认为显示了自相的遣除异体。其中，寂护说，此地是遣除诸
English
If it is said that even without a basis, there is a non-conceptual certainty, so there is no fault. Then, what does non-conceptual certainty refer to? Does it refer to the certainty of merely the appearance of its own object? Or does it refer to the removal of superimpositions through the method of elimination? If it is like the first case, then the sign and inference that establish sound as impermanent after the sound-cognizing perception become meaningless, because when it sees the impermanence of sound, it ascertains it. If it is like the second case, then the sound-cognizing perception becomes conceptual, because it is a mind that severs superimpositions through the method of elimination. There is no fault in our own system, because the sense perception that apprehends a pot, although there is no difference in it being a valid cognition for the shape of the pot and for being produced and impermanent, it is able to generate certainty about the shape of the pot by its own power, because for it, there is no conflicting condition of confusion, and the favorable condition of familiarity is long-lasting, and the mind is attentive. There is no certainty that can generate certainty about its impermanence by its own power, because for it, there are causes of confusion, such as the appearance of other similar things, etc. Second, regarding elimination, there are the ways in which it is explained in the texts and commentaries, the views of Tibetan scholars, and the identification of the Sakya school's view, totaling three. The first has two aspects: the way it is explained in the texts, and the way it is explained in the commentaries. The first is that the "Compendium of Valid Cognition" speaks of the complete chapter on the investigation of elimination. In the "Commentary on Valid Cognition," in the first chapter, the discussion of other-exclusion is extensively explained, starting from the establishment of the relationship between the sign-property of the nature sign and the establisher. In the chapter on perception, when establishing that universals are non-entities, and when establishing that perception is free from conceptualization, the discussion of other-exclusion is also extensively explained. In the chapter on benefit for others, the discussion of other-exclusion is also briefly explained. The second has two aspects: the discussion of three other-exclusions and the discussion of two other-exclusions. The first is the views of Abbot Shantarakshita, Vimuktisena, and Shakya Lodro. That is, because the counter-entity is without self-nature. Therefore, it is the other-exclusion of non-affirming negation, and the wisdom of universals is also confused, therefore it is the other-exclusion of wisdom, and similar things are other entities, etc. Therefore, it is considered to show the other-exclusion of self-characterized entities. Among them, Shantarakshita says, here are the eliminations
Tibetan
་གཉིས་ཏེ། །མ་ཡིན་པ་དང་མེད་པའོ། །མ་ཡིན་པ་ཡང་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །བློ་དང་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །ཞེས་གཞན་སེལ་ལ་མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་དང་། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་བ་གཉིས་ལས། མ་ཡིན་དགག་གི་སེལ་བ་ལ་ཡང་བློའི་སེལ་བ་དང་། དོན་གྱི་སེལ་བ་གཉིས་སྟེ། སེལ་བ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་སེལ་བ་ངོས་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཇིག་མེད་ལ་སོགས་དོན་རང་མཚན། །རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ལས་ཐ་དད། །ཅེས་དང་། བློའི་སེལ་བ་ངོས་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེར་རྟེན་ཤེས་པའི་སྣང་བ་གང་། །དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྟོག་པ་ཅན། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མིན་པ་ལ། །དོན་ཅེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན། །གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པས། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ། །ཞེས་དང་། མེད་དགག་གི་སེལ་བ་ངོས་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བ་ལང་འདི་ལ་བ་མིན་མེད། །མེད་པར་དགག་པ་ཉིད་ཡིན་ཅེས། །གཞན་སེལ་བ་ནི་རབ་གསལ་བ། །ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ལ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ནི་འཇིག་མེད་དེ་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་དོན་རང་མཚན་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་གནས་པས་ན་གཞན་སེལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བློའི་གཞན་སེལ་ལ་ཁ་ཅིག གཞུང་དེས་བ་ལང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་བ་ལང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ལ་བ་ལང་རང་མཚན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་བློའི་གཞན་སེལ་དུ་བསྟན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞུང་དེས་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་བ་ལང་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་བཟུང་རྣམ་དེ་ལ་བང་གི་བློའི་གཞན་སེལ་དུ་བསྟན་ཏེ། ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་དེ་བ་ལང་རང་མཚན་པ་ལ་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བསྟན། བར་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྣང་རྟགས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་བསྟན། དེའི་རྒྱུ་ཞེས་པས་བ་ལང་རང་མཚན་འཐོབ་པ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟེ། རང་བཞིན་དེ་འཛིན་རྣམ་རྟོག་བློ། །དོན་མེད་ཀྱང་དེ་དོན་ཅན་འདྲ། །དེ་ཡི་འབྲས་ཅན་མིན་དོན་ལ། །ཐ་དད་མཐར་ཐུག་སྐྱེ་བ་གང་། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་པས་ནི་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་རང་མཚན་ཡིན་པར་མ་ཟད་བློའི་གཞན་སེལ་ཡང་རང་མཚན་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ། །ཐར་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་རྟོག་གེའི་སྐད་ལས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས་དོན་ནི་སེལ་བ་ཞེ
Chinese
有两种，即非和无。非也有两种，以智慧和意义的区分。因此，在遣除他法方面，有非遮遣的遣除他法和无遮遣的遣除他法两种。在非遮遣的遣除中，又有智慧的遣除和意义的遣除两种，共有三种遣除。其中，在确定意义的遣除时说：“不坏等意义自相，自性上与他法相异。”以及，在确定智慧的遣除时说：“依于彼处知识的显现，具有意义影像的分别，对于非意义的自性，确定为意义。因其不与他者相混，故其自性也是彼之因。”以及，在确定无遮遣的遣除时说：“此牛处无非牛，如是说无的遮遣，遣除他法极明显，应知唯此而已。”如是说。这些的意义是，意义的遣除他法是不坏，即诃梨勒等意义自相，以其自性不与他者相混而存在，故称为遣除他法。对于智慧的遣除他法，有些人说，该论典将执持牛的分别念中显现为牛的形象，执著为牛的自相，这被认为是智慧的遣除他法，这是不合理的，因为与“其自性也是”相违。因此，该论典将执持具有三种差别的牛的分别念的所取相，视为牛的智慧的遣除他法。前两句诗表明，这种分别念是通过牛的自相而产生的因的差别。中间两句诗表明，显现与表象混淆的本体的差别。而“其因”则表明获得牛的自相的结果的差别。因为，“自性彼执持相分别，无义然似有义者，彼之果具非义中，异体究竟生者何。”所说的意义与此相同。因其不与他者相混而存在，故其自性也是，这表明不仅意义的遣除他法是自相，智慧的遣除他法也是自相。解脱生处在正理论的语言中也同样出现，即彼处说意义是遣除。
English
There are two, namely non-being and absence. Non-being is also of two kinds, distinguished by intellect and meaning. Thus, in terms of excluding others, there are two types of exclusion: exclusion by non-affirming negation and exclusion by affirming negation. Within exclusion by non-affirming negation, there are also two types: intellectual exclusion and semantic exclusion, making a total of three exclusions. Regarding the identification of semantic exclusion, it is stated: "Imperishable, etc., are intrinsic meanings, inherently distinct from others." And regarding the identification of intellectual exclusion, it is stated: "Whatever appears to the consciousness based on that, an image of meaning with conceptualization, is determined as meaning for what is not the nature of meaning. Because it exists without mixing with others, its own characteristic is also its cause." And regarding the identification of exclusion by affirming negation, it is stated: "In this cow, there is no non-cow. Thus, the negation of absence is said to be the exclusion of others, which is very clear and should be understood as such." It is said. The meaning of these is that semantic exclusion is imperishable, that is, intrinsic meanings such as haritaki, which exist without mixing with others due to their own nature, are called exclusion of others. Regarding intellectual exclusion, some say that the appearance of a cow in the conceptualization that grasps a cow in that text, which is attributed to the intrinsic nature of the cow, is shown as intellectual exclusion. This is unreasonable because it contradicts "its own characteristic." Therefore, that text shows the grasped aspect of the conceptualization that grasps a cow with three distinctions as the intellectual exclusion of the cow. The first two lines show the distinction of the cause of such conceptualization arising through the intrinsic nature of the cow. The middle two lines show the distinction of the essence that is confused with the appearance and sign being the same. And "its cause" shows the distinction of the result of obtaining the intrinsic nature of the cow. Because the meaning of "The nature of that grasping aspect is conceptual intellect, meaningless yet resembling the meaningful, in that non-meaning with the fruit of it, what ultimately different birth is there?" appears to be the same. Because it exists without mixing with others, its own characteristic also shows that not only is semantic exclusion intrinsic, but intellectual exclusion is also intrinsic. *Tharpa Jungne* also appears in the language of *Tarkika* in the same way, that is, it says there that meaning is exclusion.