Tibetan
ག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་པ། །ལྐུགས་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད། ཅེས་དང༌། འབྱོར་བ་བཅུ་ནི། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང༌། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད། །ཅེས་རང་འབྱོར་ལྔ་དང༌། །སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་ཆོས་བསྟན་དང༌། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེའི་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་གཞན་འབྱོར་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །དེ་རྣམས་ལ་དལ་བ་བརྒྱད་དང་འབྱོར་བ་བཅུ་ལྡན་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ། ཁྱད་པར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ཚེ་གཅིག་ལ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ནི་ངེས་པར་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་ལུས་ཁམས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་དགེ་བ་སྤྱད་ཅིང་སྡིག་པ་སྤངས་ཚོགས་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་དཀོན་པའོ། །གང་ལ་ལྟོས་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་ན་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་ད་ལམ་ཆོས་བྱར་ཡོད་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་འདི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང༌། གང་རྙེད་པར་དཀའ་ན་དལ་བ་བརྒྱད་དང་འབྱོར་པ་བཅུ་ལྡན་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདིའོ། །ཚུལ་གང་གིས་རྙེད་པར་དཀའ་ན། ངན་སོང་གསུམ་ནི་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དང་མི་ལུས་ཙམ་པོ་པའང་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལས་ད་ལམ་མི་ལུས་མཆོག་ཐོབ་པ་འདི། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི། །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་དང༌། ཙནྡྲ་གོ་མིས་ཀྱང༌། གང་ཞིག་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་འབྱིན་ཞིང༌། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དགེ་བའང་འདེབས་བྱེད་པ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པའི། །མི་ཉིད་དེ་ནི་སུ་ཞིག་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་མི་རྙེད་ལྷ་མིན་དང༌། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །སྐྱེས་བུས་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། ཞེས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས། །མིར་གྱུར་པ་ནི་དཀའ་བ་སྟེ། །མི་སྲོག་ཐོབ་པའང་དཀའ་བ་ཡིན། །དམ་པའི་ཆོས་ཐོབ་དཀའ་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའང་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལས་ཀྱང༌། མིར་སྐྱེ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ། །དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བའང་རྙེད་པར་དཀའ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའང་རྙེད་པར་དཀའ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའང་རྙེད་པར་དཀའ། །ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཡང་རྙེད་བར་དཀའ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོགས་མདོ་རྒྱུད་རྣམས་ལས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པའོ། །དེའང་ལུས་ལ་གྲུ་དང་འོག་རྟ་དང་གཡོག་གི་འདུ་ཤེས་བཞག་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་དང་འཕྲང་ལས་བསྒྲལ་ཞིང་འབྲོས། དགེ་བའི་ལས་ལ་བཀོལ་དགོས་ཏེ། །མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱིས་ནས་རྙེད་པར་དཀའ། རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་དང༌། མི་ལུས་གཙང་མའི་རྟ་ཞོན་ནས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འཕྲང་ལས་བྲོས། །ཞེས་དང༌། མི་ངོ་ཅོག་གི་ལུས་འདི་ནི། །བཀོལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཟད། ཅེས་གསུངས་སོ། །ལྟར་སྣང་ལ་མི་ལུས་སྐྱོན་མེད་དུ་སྣང་ཡང་རྒྱུད་ལ་དད་པའི་བློ་མི་འཆར་བ་ནི་དལ་འབྱོར་ལྟར་སྣང་དུད་འགྲོ་མིའི་བྱད་གཟུགས་འཛིན་པ་དང་ཆོས་མཚུངས། རྒྱུད་ལ་དད་པའི་བློ་ཡོད་ན་འཕྲལ་གྱི་དབང་པོ་ཚང་མ་ཚང་ཅུང་ཟད་ལ་མ་ལྟོས་པས་རྟེན་མཆོག་ཡིན་ཏེ་ཕལ་ཆེན་ལས། སྲིད་པའི་གནས་ཅན་དད་པ་ཆུང་བ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་དང༌། །མདོ་ལས། དད་པ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ལ། །དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་མི་སྐྱེ་སྟེ། །ས་བོན་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་ལ། སྨྱུ་གུ་སྔོན་པོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་དད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་གྱིས་ཤིག །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དད་པའང་ཆོས་མངོན་པ་ལས། དད་པ་གང་ཞེ་ན། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་འདོད་པ་དང་སེམས་དང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་དང་བའི་དད་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ། འདོད་པའི་དད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། ཡུལ་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྟེན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བླ་མར་མོས་ཤིང་སེམས་དང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ། མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁམས་གོང་གི་བདེ་བ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སྡུག་བདེན་གྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐོབ་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ་མདོར་ན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་གུས་པ་དང་བཅས་ཏེ་ལམ་ལ་སློ
Chinese
如何为佛所空，这些愚者为八无暇。以及十种圆满是：得人身、生于中土、诸根具足，业际未倒、于法有信。这是五种自圆满。佛出世、法已宣说，教法住世及其随行，为他众心怀慈爱。这是五种他圆满，总共十种。具备这些，就叫做具有八暇十满的珍贵人身。因为难以获得且利益巨大，所以和珍宝、佛法一样，被称为珍宝。特别是金刚乘道中，一生证得菩提，必定是南赡部洲具有六界的人身，这个金刚身才是，像这样的，是往昔行善断恶、积累资粮的果报，所以像这样的非常稀有。依何而说难以获得呢？从八无暇处中，能够修持正法的人身非常稀有，所以现在能够修法的暇满人身，如同白天的星星一般。什么难以获得呢？就是具有八暇十满的珍贵人身。以何种方式难以获得呢？三恶道如大地微尘，而仅仅得到人身也如指甲上的尘土一般，所以现在得到这个殊胜的人身，就像：大海漂浮木轭孔，盲龟颈入其孔中。获得人身极困难。恰札果弥也说：获得之后能出离生死轮回大海，能播下无上菩提之种子，比如意宝珠更具功德，这样的人身谁会让他毫无意义呢？以心之大力量，人所能获得者，此道天与龙不能得，非天与，迦楼罗持明人非人，以及腹行者亦不能。又如《入行论》中说：此暇满人身极难得，既得能成办人生大利益。以及《菩提萨埵藏经》中说：转为人身是困难的，获得人命也是困难的，获得正法是困难的，佛陀出世也是困难的。以及《心
English
How is it empty of the Buddha? These fools are the eight unfree states. And the ten endowments are: to be human, born in the central land, with complete faculties, not having reversed the limits of karma, and having faith in the Dharma. These are the five self-endowments. The Buddha has appeared, the Dharma has been taught, the teachings abide, and there are followers of them, and cherishing love for others. These are the five other-endowments, making ten in total. Having these, it is called the precious human body endowed with eight freedoms and ten endowments. Because it is difficult to obtain and of great benefit, it is called precious because it is like a jewel and the Dharma. In particular, in the Vajrayana path, attaining enlightenment in one lifetime is definitely only possible with the human body of Jambudvipa, which possesses the six elements, this Vajra body. Such a body is the result of previously practicing virtue, abandoning evil, and accumulating merit, so such a body is extremely rare. In relation to what is it difficult to obtain? Among the eight states of unfreedom, this precious human body, which allows one to practice the holy Dharma, is extremely rare, so this leisure and opportunity of a human body that we have now to practice Dharma is like a star in the daytime. What is difficult to obtain? This precious human body endowed with eight freedoms and ten endowments. In what way is it difficult to obtain? The three lower realms are like dust particles of the great earth, and merely obtaining a human body is like dust on a fingernail, so obtaining this supreme human body now is like: A blind turtle's neck fitting into a yoke floating on the great ocean. Obtaining a human body is extremely difficult. Chandra Gomi also said: Having obtained it, one can cross the ocean of samsara, and sow the seeds of supreme enlightenment, which has more qualities than a wish-fulfilling jewel. Who would make such a human body fruitless? Whatever is obtained by humans with great mental strength, that path is not obtained by gods and nagas, not by asuras, garudas, vidyadharas, kimnaras, or those who crawl on their bellies. And as it says in the Bodhicharyavatara: This leisure and opportunity is extremely difficult to obtain. Having obtained it, one can accomplish great benefit. And as it says in the Bodhisattva Pitaka: It is difficult to become human, it is difficult to obtain human life, it is difficult to obtain the holy Dharma, and it is difficult for a Buddha to appear. And in the Heart
Chinese
杰·白噶尔（Je Padkar）也说：“转生为人很难，获得暇满的人身也很难，佛陀出现在世间也很难，对善法的渴望也很难，正确的愿望也很难。”等等，这与经续中所说的无边无际相符。因此，要将身体视为船、马和仆人，从而从轮回的海洋和险境中解脱并逃离，必须将其用于善行。正如所说：“依靠人身的船，才能从痛苦的河流中解脱。这艘船之后很难获得，愚昧之时不要入睡。”以及“骑乘清净的人身之马，从轮回的痛苦险境中逃脱。”以及“所有人的这个身体，终究是要被利用的。”正如所说。表面上看来，人身似乎没有缺陷，但如果内心没有生起信心的念头，就如同拥有暇满外表的旁生，只是徒具人形。如果内心有信心的念头，即使暂时的感官不完整，也无需过多顾虑，因为这是殊胜的依处。如《广大品》所说：“处于轮回中的人，如果信心不足，就无法了解佛陀的菩提。”以及经中说：“对于没有信心的人，不会生起白色的功德，如同被火烧焦的种子，无法长出青苗。”因此，经中说：“阿难陀，要致力于信心！这是如来所作的祈请。”并且，关于信心，《法句经》中说：“何为信心？即是对业和果、真谛和三宝的完全信任、渴望和欢喜。”因此，有欢喜的信心、信任的信心和渴望的信心。其中，第一种是：依靠对境三宝，对三宝和上师生起敬信和欢喜。第二种是：相信善业的果报是欲界的安乐，恶业的果报是痛苦，不动业的果报是上界的安乐，依靠业和烦恼，获得作为果报的苦谛的五蕴。简而言之，就是相信业果。第三种是：为了获得无上菩提，以恭敬心学习道
English
Je Padkar also said, "It is difficult to be born as a human, it is difficult to obtain a leisure and endowment, it is difficult for a Buddha to appear in the world, it is difficult to have a desire for virtuous Dharma, and it is difficult to have a correct aspiration." This is in accordance with what is said limitlessly in the sutras and tantras. Therefore, one must regard the body as a boat, a horse, and a servant, so as to liberate and escape from the ocean of samsara and its dangerous straits. It must be used for virtuous deeds. As it is said, "Relying on the boat of the human body, one is liberated from the great river of suffering. This boat is difficult to obtain later, do not fall asleep in times of delusion." And, "Riding the horse of a pure human body, escape from the dangerous straits of samsaric suffering." And, "This body of all people, is only to be used." As it is said. Although the human body appears to be without defects, if the mind of faith does not arise in the continuum, it is like a seemingly endowed animal holding a human form. If there is a mind of faith in the continuum, even if the temporary senses are not completely perfect, there is no need to worry too much, because it is a supreme basis. As it is said in the Great Vehicle, "Those who dwell in samsara with little faith, cannot understand the enlightenment of the Buddhas." And, as it is said in the sutra, "For those who have no faith, white qualities do not arise, just as a seed burned by fire, cannot grow a blue sprout." Therefore, as it is said in the sutra, "Ananda, strive for faith! This is the prayer made by the Tathagata." And regarding faith, it is said in the Abhidharma, "What is faith? It is complete trust, desire, and joy in actions and their results, truths, and the Jewels." Therefore, there are the faith of joy, the faith of trust, and the faith of desire. Among these, the first is: relying on the object of the Jewels, having faith and joy in the Three Jewels and the Guru. The second is: believing that the result of virtuous actions is the happiness of the desire realm, the result of non-virtuous actions is suffering, the result of unwavering actions is the happiness of the upper realms, and relying on actions and afflictions, obtaining the five aggregates of suffering as a result. In short, it is believing in cause and effect. The third is: in order to obtain unsurpassed enlightenment, learning the path with respect.