Tibetan
བཞག་ཅིང་རྗེས་སུའང་མི་འབྲང་བཞིན་དུ་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ན་ལྷའི་མིག་དང་སྤྱན་ལྔའི་ཡོན་ཏན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལ་སོགས་དབང་པོ་དྭངས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་འཐོབ་པའོ། །དེས་མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། དུས་བཞི་ཀུན་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་མཁྱེན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྙན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་གསན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ་དྲུག་གོ། །འདི་ལྟར་ལྷ་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན། ཞི་གནས་རྐྱང་པ་ནི་བདག་རྟོག་བག་ལ་ཉལ་ཡིན་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྩ་བའི་ཞེས་དམིགས་དྲུངས་ནུས་མི་འབྱིན་ཞིང་འོག་མར་ཡང་མི་ལྷུང་བས་ན་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཏེ་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་དུ་འཕེན་པ་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་མེད་དོ། །སྤྱི་འཕགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་བར་མཉམ་དུ་འཐོབ་ཀྱང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ནི་ཞི་གནས་ཁོ་ནའི་བདེ་བ་ལ་ཞེན་ཏེ་སྟོང་པའི་ངང་དུ་བློའི་འཇུག་པ་ནུབ་པ་ལས་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ཁམས་དཔེའི་སྲིད་རྩེར་འཕེན་ལ། འཕགས་པ་ནི་བདག་དང་བྲལ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཁྱད་པར་བྱས་པས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཚང་ཡང་དེ་དག་གི་སེམས་རང་མཚན་པར་མི་གནས་པས་ཁམས་གོང་མར་མི་སྐྱེ་ཡང་། མི་ཆེ་བའི་སེམས་ཐོབ་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་མཐོང་བསྒོམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་གོང་མ་ཐོབ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །དེའང་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དེ་དག་ལ་གོམས་པ་བརྟས་པས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །འགོག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་འགོག་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་འགགས་ནས་རིག་ཆའི་ཡོན་ཏན་ཡང་བག་ལ་ཞ་བའོ། །དེའང་བློས་དཔྱད་ཅིང་བརྟགས་ནས་འགོག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་འགོག་པའོ། །མ་བརྟགས་པ་རྟོག་བྲལ་འགོག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་ངོ་། །མདོར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བསྒོམ་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་རྣམས་ཤེས་ཀྱིས་གཞལ་ན་འདྲ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ན་ཁྱད་ཆེ་སྟེ་བསམ་གཏན་གྱི་སྐབས་ན་གཞི་བཞག་གི་གནས་ལུགས་སེམས་ཀྱི་ལམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་རིག་ཐོག་ཏུ་སྤྲོས་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་དགོས་སོ། །རྩ་བ། རྟོག་པ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་ན་ཐ་མལ་ཏེ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དྭངས་པའི་ཤེས་པ་ལ། །སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་གཟའ་སྐར་བཞིན་བཀྲ་ཡང་། །རྣམ་པའི་བློ་ཡིས་གོས་པར་མ་གྱུར་ན། །གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་འཛིན་སེམས་འབྲེལ་ཆད་པས། །སོ་སོ་རང་རིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི། །ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་ས་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིན། །ཞེས་པ་ནི་དེའང་རྟོག་པ་སྟེ་སྣང་བའི་ཡུལ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་པ་བདག་གིར་བཟུང་ན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཐ་མལ་གྱི་འགྲོ་བས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་གོ་མྱོང་རྟོགས་གསུམ་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཉིད་མེ་ལོང་དྭངས་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པའམ་རིག་ངོ་ལ་སྣང་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་ལྔ་དང་ཡིད་ངོར་ཤར་བའི་ཆོས་ཏེ་དྲུག་པོ་མ་འགགས་པར་གཟའ་སྐར་བཞིན་དུ་བཀྲ་བར་གྱུར་ཀྱང་། རྣམ་པའི་སྟེ་སོ་སོར་འདི་དང་འདིའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡིས་གོས་པར་མ་གཟུང་བའི་ཡུལ་དྲུག་དང་འཛིན་པའི་སེམས་འབྲེལ་ཐག་ཆོད་པས་སོ་སོར་རང་གི་རིག་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པས་བཅུ་དྲུག་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་སྟེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ས་བཅུ་དྲུག་གི་རྒྱལ་སར་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་པའོ། །རྩ་བ། མདོར་ན་དབྱིངས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ །རིག་པའི་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན། །འོད་གསལ་ལམ་ནི་སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཁྲེགས་ཆོད་ལམ་ནི་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་ལམ་ནི་དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་དག་གྲོལ་དུ་འཛིན་པའི་འོག་མའི་ལམ་ལྔ་པོ་རྫོགས་ཆེན་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་ལས་འདས་པར་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ནི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ལས་མ་འདས་ཤིང་། རིག་པའི་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་སོར་རྟོག་ཅེས་སོ། །འོད་གསལ་ལམ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ལམ་ནི་སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རྒྱངས་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་དང་། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མའོ། །ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ལམ་ནི་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་སྟེ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ལམ་ནི་དབྱིངས་ཞེས་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང་རིག་པ་སྟེ་ཐིམ་ལ་མ་རྨུགས་པའི་ཤེས་པའོ། །འདི
Chinese
如果安住且不随逐，不离觉性之状态，就能获得天眼和五眼的功德，以及神通等感官清净的所有功德。由此，六种神通是：知晓所有四时，知晓一切心之相续，以神通之眼遍见一切，以神通之耳遍听一切，以神通之身于一切集会中成办利益，以及圆满无漏普贤行，此为六种。如果未被天眼之智慧所摄持，那么仅仅是止住，因为是对自我的执着潜在，所以无法从存在的根本中拔除目标，也不会堕入下层，因此是不动摇之业，仅仅是投生于无色界的禅定，没有其他意义。一般的凡夫虽然也能同时获得大果，但凡夫执着于仅仅是止住的安乐，心识的运作在空性中消退，从而投生于有顶天。而圣者则因具有与自我分离的胜观智慧，以及各自自证的差别，即使具备无色界禅定的功德，但他们的心识不住于自相，因此不会投生于更高的界，而是获得不退转之心，从下界直到色究竟天，获得更高的见道和修道之智慧，从而获得解脱。此外，逐渐安住的九次第定是：初禅，二禅，三禅，四禅，空无边处，识无边处，无所有处，非想非非想处，以及对这些的串习稳固，成为投生于色界和无色界的因。灭尽定是获得灭尽世间感受和念想的禅定，即心识的戏论止息，觉性的功德也潜在。其中，以分别和观察而入灭尽定，是止息心识的戏论。未经分别的无分别灭尽定，虽然不分别法性，但从智慧的角度，无缘大悲不会中断，因此能成办众生的利益。总而言之，圣者们所证悟的智慧，以及各自的
English
If one abides and does not follow, without moving from the state of awareness, one will obtain the qualities of the divine eye and the five eyes, as well as all the qualities of purified senses, such as the collection of superknowledges. Thus, the six superknowledges are: knowing all four times, knowing all streams of mind, seeing all everywhere with the eye of miraculous power, hearing all everywhere with the ear of miraculous power, accomplishing benefit in all gatherings with the body of miraculous power, and perfecting the stainless, all-good conduct; these are the six. If one is not grasped by the wisdom of divine vision, then mere quiescence, because it is latent with self-grasping, cannot uproot the object from the root of existence, nor will it fall into lower realms; therefore, it is the action of non-movement, merely being born in the formless realm of meditation, with no other meaning. Although ordinary beings can simultaneously attain great results, ordinary beings cling to the bliss of mere quiescence, and the activity of consciousness fades into emptiness, thus being born in the peak of existence. However, noble ones, because they possess the wisdom of insight that is separate from self, and the distinction of individual self-awareness, even though they possess the qualities of formless realm meditation, their minds do not abide in self-nature, therefore they are not born in higher realms, but rather attain the irreversible mind, and from the lower realms up to Akanistha, they attain the higher wisdom of seeing and cultivating the path, thereby attaining liberation. Furthermore, the nine successive abidings are: the first dhyana, the second dhyana, the third dhyana, the fourth dhyana, the sphere of infinite space, the sphere of infinite consciousness, the sphere of nothingness, the sphere of neither perception nor non-perception, and the firm cultivation of these becomes the cause of being born in the form and formless realms. Cessation is the attainment of the samadhi that ceases worldly feelings and perceptions, that is, the cessation of the mind's elaboration, and the qualities of awareness also become latent. Among these, entering cessation through analysis and examination is the cessation of the mind's elaboration. Non-conceptual cessation without examination, although it does not conceptualize the nature of reality, from the aspect of wisdom, unconditioned great compassion does not cease, therefore it accomplishes the benefit of sentient beings. In short, the wisdom realized by the noble ones, and the individual
Chinese
众生的修习的禅定二者，以知识衡量似乎相同，但在智慧的层面上有很大差别，禅定的情况下，将根本安住的实相作为心的道路，而在智慧的境地中，需要区分开觉性上显现的戏论自然寂灭的差别。根本偈：若念与境连则凡庸态，如镜清澈之识于，显境无碍星辰般闪耀，若未为分别念所染污，所取之境与能执之心，断绝关联各自本觉，不住分别之，智慧已至上师之地。意思是说，如果念头执着于显现的境，认为“这是这个，那是那个”，就会产生相互关联。如果这样，凡庸之辈就会与心的实相失去理解、体验和证悟。如果不是这样，心性如明镜般清澈的智慧或觉性中，显现的境，即色、声、香、味、触五种，以及在意识中显现的法，这六者毫不阻碍地如星辰般闪耀，但如果没有被分别念，即“这是这个，那是那个”的想法所染污，所取的六境与能执的心之间的关联断绝，各自的觉性不住分别，从而证悟超越能见与所见的境界，当下就到达了十六智慧上师，也就是大圆满十六地的果位。就是这个意思。根本偈：总之法界之道乃法性一，觉性之道乃殊胜之智慧，光明之道乃灯两种，顿超之道乃现解同时，直断之道乃法界与觉性。意思是说，将因果执为清净解脱的下五道，总摄于大圆满真谛无别的法性，超越心识分别，那么一切法的法界空性之道，不会超出法性一。觉性之道是殊胜的智慧，也就是个别明辨。光明道顿超之道是两种灯，即远射水灯和明点空性灯。直断之道是显现解脱同时，顿超之道是法界，即本体空性，和觉性，即不沉没的智慧。这
English
The two meditations practiced by sentient beings seem similar when measured by knowledge, but there is a great difference in the realm of wisdom. In the case of meditation, the fundamental abiding reality is taken as the path of the mind, while in the state of wisdom, it is necessary to distinguish the difference where the proliferation appearing on awareness naturally subsides. Root verse: If thought is connected with an object, it is an ordinary state; Like a mirror, clear awareness, The appearing objects are unobstructed, shining like stars, But if not stained by discriminating thoughts, The object of grasping and the mind of grasping, The connection is severed, each self-aware, Non-discriminating, Wisdom has now reached the ground of the supreme guru. This means that if thoughts cling to the appearing objects, thinking "this is this, that is that," then mutual connections arise. If this is the case, ordinary beings will lose understanding, experience, and realization of the mind's true nature. If it is not like that, in the wisdom or awareness of the mind's nature, which is like a clear mirror, the appearing objects, namely the five senses of form, sound, smell, taste, and touch, and the phenomena appearing in consciousness, these six shine unhindered like stars, but if they are not stained by discriminating thoughts, that is, the thought of "this is this, that is that," the connection between the six objects of grasping and the mind that grasps is severed, each self-aware, without dwelling on discrimination, thereby realizing the state beyond the seer and the seen, and immediately reaching the sixteen wisdom gurus, which is the fruition of the sixteen grounds of the Great Perfection. That is the meaning. Root verse: In short, the path of the Dharmadhatu is the one Dharmata, The path of awareness is the special wisdom, The path of luminosity is the two lamps, The path of trekchö is simultaneous arising and liberation, The path of tögal is Dharmadhatu and awareness. This means that the lower five paths, which hold cause and effect as pure liberation, are summarized in the Great Perfection, the indivisible Dharmata, transcending mental discrimination, then the path of the Dharmadhatu of all phenomena, the emptiness, does not go beyond the one Dharmata. The path of awareness is special wisdom, that is, individual discernment. The path of luminosity, the path of tögal, is the two lamps, namely the far-reaching water lamp and the bindu emptiness lamp. The path of trekchö is simultaneous arising and liberation, the path of tögal is the Dharmadhatu, that is, the essence emptiness, and awareness, that is, the wisdom that does not sink.