Tibetan
ས་མི་ཁོམ་པའོ། །རྩ་བ། ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་བསྐལ་པ་ཡི། །གཅོང་རོང་མུན་ནག་འཐིབས་པོར་ལྷུང་དེ་སླར། །ལྡང་བར་བརྩོན་ཀྱང་ལམ་མིན་རྒྱུན་ལྡན་ཏེ། །ཉམ་ངའི་ལྟུག་བར་འོག་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་པ་ནི། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་བསྟན་པ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་ལ་སྒྲོན་བསྐལ་དང་། བསྟན་པ་ནུབ་ཚེ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་མུན་བསྐལ་གཅོང་རོང་མུན་ནག་འཐིབས་པ་ལྟ་བུ་དེར་སྐྱེས་ཚར་ནས་ལམ་མིན་རྒྱུན་ལྡན་དུ་ཞུགས་པ་སྐྱེས་བུ་རྐང་པ་ཆག་པ་ཞིག་མཚན་མོ་རྦབ་ཏུ་ཤོར་བ་ལྟར་འོག་ཏུ་ལྷུང་བ་ལས་ཡར་ཐར་པའི་ཐབས་ཟད་པ་ལྟ་བུའི་མི་ཁོམ་པའོ། །དེ་ནས་གཞུང་འདིའི་རྩ་བ་ན་མི་གསལ་ཡང་འགྲེལ་པ་ན་སྐབས་འདིར་མི་ལུས་ཐོབ་ཀྱང་མི་ཁོམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེར། དུག་ལྔ་འཁྲུགས་དང་བླུན་རྨོངས་བདུད་ཀྱིས་ཟིན། །ལེ་ལོ་ཅན་དང་ལས་ངན་མཚོ་ཆེན་བརྡོལ། །གཞན་དབང་འཇིགས་སྐྱོབ་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་སྟེ། །འཕྲལ་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཁོམ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཐར་ལམ་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་མིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག །ཅེས་པ་ནི། དུག་ལྔ་གཅིག་ལས་གཅིག་མཐོ་བ་ཆུ་བོ་དབའ་ཀློང་འཁྲུགས་པ་ལྟ་བུས་རྒྱུད་མི་དགེ་བ་ལ་སྦྱར་བ་དང་། རང་རྒྱུད་བླུན་ཞིང་རྨོངས་པས་སྡིག་གྲོགས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བ་དང་། བདུད་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་ནས་ལྟ་སྤྱོད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། ཆོས་ལ་དང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པའི་ལེ་ལོ་ཅན་དང་། ལས་ངན་གྱི་མཚོ་རྡོལ་བ་ཞེས་དགྲ་གྱོད་མི་ཁ་ན་ཚ་སོགས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་བྱུང་བ་ལམ་ཁྱེར་མ་ཤེས་ནས་བར་ཆོད་དུ་སོང་བ། ཆོས་སྒོར་འཇུག་བློ་ཡོད་ཀྱང་ལུས་ངག་གཞན་དབང་དུ་སོང་བ། ལྟོ་གོས་དང་དཔྱ་ཁྲལ་ཁོ་ནས་འཇིགས་སྐྱོབ་དོན་དུ་གཉེར་ནས་བསྟན་ལ་ཞུགས་བརྫུ་བྱས་ཀྱང་ཆོས་མིན་གྱི་བསམ་སྤྱོད་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་པ། སེམས་རྒྱུད་ཆོས་དང་འགལ་ཡང་གཞན་ངོར་ཆོས་ལྟར་བཅོས་ནས་རྙེད་བཀུར་དང་གྲགས་པ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་སྔ་མ་ལས། འཆིང་བ་དམ་ལྡན་ཀུན་སྤྱོད་ཤིན་རུ་ངན། །འཁོར་བར་མི་སྐྱོ་དད་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །མི་དགེ་སྡིག་སྤྱོད་ཆོས་ལ་སེམས་པ་མེད། སྡོམ་དང་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ། རིས་ཆད་བློ་ཡི་མི་ཁོམ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཆོས་ལས་རིང་འགྱུར་ཐར་ལམ་སྒྲོན་མེ་ནུབ། ཅེས་པ་ཡང་། རྫས་དང་ཡོ་བྱད་མཆོད་སྦྱིན་ལ་མི་གཏོང་བ་ཧ་ཅང་འཆིང་བ་དམ་པ་དང་། མི་གཞི་ངན་པས་བསམ་སྦྱོར་གང་ཡང་སྡིག་སྤྲུལ་ལྟ་བུ་དང་། འཁོར་བའི་
Chinese
这是没有闲暇的时候。根本：诸佛所舍弃的劫，堕入幽暗深渊，即使努力想再起，也不是正道，而是常态，在痛苦的深渊中越陷越深。这是说，贤劫千佛的教法存在期间是明劫，教法衰败时，是诸佛所舍弃的暗劫，如同幽暗深渊，在那里出生长大，进入不正道的常态，就像一个断了腿的人，夜晚掉入瀑布，越陷越深，无法逃脱一样，是没有闲暇的时候。然后，虽然这部论的根本中没有明说，但在解释中说，此时即使获得了人身，也有十六种没有闲暇的情况，如下所示。《如意宝》中说：五毒纷乱，愚昧无知被魔所困，懒惰之人，恶业如海泛滥，受他支配，为求自保而伪装成修行人，突发事件导致没有闲暇，共有八种。不是解脱道的法器，完全颠倒。这是说，五毒一个比一个强烈，像洪水一样扰乱心绪，将心与不善相连。自己愚蠢无知，被恶友所控制。与魔的善知识相遇，导致见解和行为完全颠倒。虽然对佛法有一点兴趣，但却是没有精进的懒惰之人。恶业之海泛滥，指发生争斗、诉讼、恶语等违缘，不懂得转化为道用，反而成为障碍。虽然有进入佛门的意愿，但身语却被他人所支配。只为了衣食和赋税而寻求自保，假装进入佛门，却只专注于非佛法的思想和行为。内心与佛法相违背，却为了迎合他人而伪装成修行人，以求获得名利和声誉。又是前面所说：吝啬束缚，行为极其恶劣，不厌离轮回，没有丝毫信心，不行善，作恶业，不思念佛法，失毁律仪和誓言，这是断绝善缘之心的没有闲暇，共有八种。远离佛法，熄灭解脱道的明灯。这也是说，不将财物和用具用于供养和布施，非常吝啬。因为人品恶劣，所以无论思想还是行为都像恶魔一样。对于轮回的
English
This is when there is no leisure. Root text: The eon abandoned by the Buddhas, falling into a dark abyss, even if one strives to rise again, it is not the right path, but the norm, sinking deeper and deeper into the abyss of suffering. This is to say that the period during which the teachings of the thousand Buddhas of the Fortunate Aeon exist is the Bright Aeon, and when the teachings decline, it is the Dark Aeon abandoned by the Buddhas, like a dark abyss. Born and raised there, entering the norm of the wrong path, like a person with a broken leg falling into a waterfall at night, sinking deeper and deeper, unable to escape, is when there is no leisure. Then, although it is not explicitly stated in the root text of this treatise, it is said in the commentary that even if one obtains a human body at this time, there are sixteen situations in which there is no leisure, as follows. In the Wish-Fulfilling Jewel, it says: The five poisons are in turmoil, ignorance is possessed by demons, the lazy person, the ocean of evil deeds overflows, being controlled by others, pretending to be a practitioner to protect oneself, sudden events lead to no leisure, there are eight kinds. Not a vessel for the Dharma of the path of liberation, completely reversed. This is to say that the five poisons are stronger than each other, disturbing the mind like a flood, connecting the mind with unwholesomeness. One's own mind is foolish and ignorant, controlled by evil friends. Meeting with the evil knowledge of demons leads to completely reversed views and behaviors. Although there is a little interest in the Dharma, one is a lazy person without diligence. The ocean of evil deeds overflows, referring to the occurrence of adverse conditions such as struggles, lawsuits, and evil words, not knowing how to transform them into the path, but instead becoming obstacles. Although there is a desire to enter the Buddhist gate, the body and speech are controlled by others. Only seeking self-protection for food, clothing, and taxes, pretending to enter the Buddhist gate, but only focusing on non-Buddhist thoughts and behaviors. The mind is contrary to the Dharma, but pretending to be a practitioner to cater to others, in order to gain fame and fortune. Again, it is said earlier: Stinginess binds, behavior is extremely bad, not weary of samsara, without the slightest faith, not doing good, doing evil deeds, not thinking of the Dharma, breaking vows and samayas, this is the lack of leisure of cutting off the mind of good karma, there are eight kinds. Far from the Dharma, extinguishing the lamp of the path of liberation. This is also to say that not using wealth and utensils for offerings and donations, being very stingy. Because of bad character, both thoughts and behaviors are like demons. Regarding the cycle of
Tibetan
སྐྱོན་མཚང་ཇི་ཙམ་མཐོག་ཞིང་ཐོས་ཀྱང་ངེས་འབྱུག་དང་སྐྱོ་ཤས་མི་སྐྱེ་བ་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་དད་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་སྒོ་གསུམ་ཤིན་ཏུ་རྩིངས་པས་ཉེས་སྤྱོད་ཁོ་ནས་དུས་འདས་བ། མཆོག་གསུམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་ཀྱང་དང་གུས་མི་སྐྱེ་བ། བསྟན་ལ་ཞུགས་པར་རློམས་ཀྱང་སྡོམ་གསུམ་སོ་སོར་ཉེས་འགལ་བྱུང་བ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པ་སྟེ། འདི་དག་གི་སྐྱོན་སེལ་དང་མཐུན་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པ་གལ་ཆེ་ཞེས་པའོ། །རྩ་བ། སྡིག་སྡུག་འཐོར་རླུང་འཁྲུགས་པའི་གནས་རིགས་སུ། །ངལ་ཞིང་སྐྲག་བཅས་བསོད་ནམས་རྙོག་པ་ཅན། ཆོས་ལ་ཕྲག་པ་དོག་པ་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །བསམ་ནས་རང་གི་དལ་བ་དོན་ཡོད་མཛོད། །ཅེས་པ་ནི། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པས་སྡུག་བསྔལ་འཐོར་རླུང་ལྟར་འཁྲུགས་པའི་གནས་རིགས་མིཁོམ་པ་བརྒྱད་དུ་སྐྱེས་ན་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀ་བདེ་བའི་ཐབས་ལ་རྨོངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནན་ཏན་བགྱིས་པས་ངལ་ཞིང་སྐྲག་པ་དང་བཅས་པའི་བསོད་ནམས་རྙོག་པ་ཅན་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་བཅུ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་ཆོས་དང་རྒྱབ་འགལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཕྱིར་ཕྲག་པ་དོག་པའི་ཐ་སྙད་བཞག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མི་ཁོམ་པའི་སྐྱོན་དང་དལ་འབྱོར་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསམས་ནས་རང་གི་དལ་རྟེན་དོན་ཡོད་པར་མཛོད་ཅེས་གདམས་པའོ། །རྩ་བ། ཡུལ་དབུས་ས་གཞི་གཙང་མར་དབང་པོ་དང་། །ཡན་ལག་རབ་རྫོགས་དད་པའི་གནས་ལ་དད། །ལས་མཐའི་མེ་ཏོག་སྡིག་ཏོས་མ་བཅོམ་པའི། །མིར་གྱུར་དཔག་བསམ་ལྗོན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །རྒྱལ་བ་ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་འཇིག་རྟེན་བྱོན། །ཆོས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་བསྟན་པའི་ཚལ། །ནུབ་པ་མེད་པར་གནས་ལ་ཡང་དག་ཞུགས། །དམ་པའི་གྲིབ་གསིལ་ལ་རྟེན་དེ་བས་ཉུང་། །ཞེས་པ་ནི། །རང་འབྱོར་ལྔ་དང་གཞན་འབྱོར་ལྔ་སྟེ། དང་པོ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་གང་དུ་དར་བའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ས་གཞི་གཙང་མ་ལྟ་བུར་དབང་པོར་ཚང་ཞིང་ཡན་ལག་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་དང་དད་པ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། །དམག་དཔོན་ཚོང་དཔོན་རྔོན་པ་ཉ་པ་སོགས་སྡིག་སྤྱོད་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་དམན་པའི་རིགས་སུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ལས་མཐའི་མེ་ཏོག་སྡིག་ཏོས་མ་བཅོམ་པའི་ཞེས་རྟེན་མིར་གྱུར་པ་ནི་དཔག་བསམ་ལྗོན་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པ་དཀོན་ཚུལ་དཔེར་སྦྱར་བ་དང་། དེ་ཡང་མི་ལུསཐོབ་པ་དང་། ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་་པོ་ཚང་ཞིང་། ལས་མཐའ་ལ་ལོག་པ། རྒྱལ་བསྟན་པ་དད་པ་ལྔ་ནི་རང་འབྱོར་ལྔའོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཚང་གིས
Chinese
无论听到多少过失和缺点，都不会生起出离心和后悔，对于显现为佛法的门径——信心，完全没有，身语意三门非常粗糙，仅仅以恶行度日。即使见到或听到三宝的功德，也不会生起恭敬和尊重。虽然自认为进入了佛门，但对于三律仪各自的违犯却毫不在意。因此，努力消除这些过失并促成顺缘非常重要。根本偈：罪恶痛苦如暴风般肆虐之处，劳累恐惧伴随着混浊的福德。对佛法心怀嫉妒，没有闲暇的八无暇。思虑之后，让自己的闲暇变得有意义。意思是说，被罪业所驱使，出生在痛苦如暴风般肆虐的八无暇之处，对于今生来世获得安乐的方法感到茫然，并且努力造作痛苦之因，因此伴随着劳累和恐惧的混浊福德，就是指非福德之业，即十不善业。这些与佛法背道而驰，因此用“心怀嫉妒”来形容。思虑这样的无暇之过患和暇满之功德后，让自己的闲暇人身变得有意义，这是教诲。根本偈：在中央圣地，如清净土地般具足根，肢体圆满，对信仰之处生起信心。未被罪恶玷污的善业之花，转生为人如意宝树极为稀有。胜者优昙婆罗花降临世间，开启佛法之花，建立教法的园林。毫不衰败地安住，并如实进入。依止圣者的荫庇更为稀少。意思是说，自身五圆满和他人五圆满。首先是自身五圆满：在圣法兴盛的中央地区，如清净的土地般，具足根，肢体没有残缺，并且对信仰之处生起信心等等。没有转生为军人、商人、猎人、渔夫等造恶业，难以进入佛法的种姓，这被称为“未被罪恶玷污的善业之花”，转生为人身就像如意宝树一样，非常难以获得，这是用比喻来说明的。也就是获得人身，出生在佛法兴盛的地方，具足根，远离恶业，对佛法生起信心，这五种是自身五圆满。第二是：轮回的过患
English
Even if one hears about faults and shortcomings, one does not generate renunciation and regret. Regarding faith, which is the gateway to perceiving the Dharma, there is absolutely none. The three doors of body, speech, and mind are extremely coarse, and one spends one's time solely with misdeeds. Even if one sees or hears the qualities of the Three Jewels, one does not generate respect and reverence. Although one boasts of having entered the Buddhist teachings, one is indifferent to the violations of the three vows. Therefore, it is very important to strive to eliminate these faults and promote favorable conditions. Root verse: In places where sins and sufferings rage like storms, Labor and fear accompany impure merit. Jealous of the Dharma, the eight unfree states. Reflecting on this, make your leisure meaningful. This means that, driven by sinful actions, if one is born in the eight unfree states where suffering rages like storms, one is ignorant of the means to attain happiness in both this life and the next, and one diligently creates the causes of suffering. Therefore, impure merit accompanied by labor and fear refers to non-meritorious actions, the ten non-virtuous deeds. These are contrary to the Dharma, so they are described as "jealous." Reflecting on the faults of such unfree states and the qualities of leisure and endowment, make your leisure human body meaningful, this is the instruction. Root verse: In the central sacred land, like pure ground, with complete faculties, limbs fully endowed, and faith in the objects of faith. The flower of virtuous action, uncorrupted by sin, To be born as a human, a wish-fulfilling tree, is extremely rare. The Victorious Udumbara flower appears in the world, Opening the flower of Dharma, establishing the garden of teachings. Abiding without decline, and truly entering. Relying on the shade of the holy ones is even rarer. This means the five personal endowments and the five other endowments. First, the five personal endowments: in the central region where the holy Dharma flourishes, like pure ground, with complete faculties, without defects in the limbs, and with faith in the objects of faith, and so on. Not being born into a lineage of soldiers, merchants, hunters, fishermen, etc., who commit evil deeds and have little opportunity to enter the Dharma, this is called "the flower of virtuous action, uncorrupted by sin." To be born as a human body is like a wish-fulfilling tree, which is very difficult to obtain, this is illustrated with a metaphor. That is, obtaining a human body, being born in a place where the Dharma flourishes, having complete faculties, being free from evil deeds, and having faith in the Dharma, these five are the five personal endowments. Second: the faults of samsara.