Tibetan
ྟ་བུའི་དངོ༷ས་པོ་དང༷་དོན་དམ་པར་བདེན་པའི་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་པ་སྟེ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དང་རབ༷་ཏུ་ལྡན༷་པ༷་སྟེ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཉིད་འགྱུར༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་དུས་ན་གྲོལ་བའི༷་མཆོ༷ག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི། ཡི༷ད་ཀྱི༷་རང༷་བཞི༷ན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་གིས་རང་གི་སེམས་ལས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ༷་བའི༷་གན༷ས། ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ལ༷་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་བས༷མ་གཏན༷་གྱིས༷། རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་རྟོག༷་བཅས་ཀྱི་སེམ༷ས་གང་ཞིག་འཇུག་ལྡོག་འཁོར༷་ལོ༷་ལྟར་བར་མེད་པ་དེ་འཛི༷ན་པར་བྱེད་པ༷་ནི། ནང་བཅུད་ཀྱི་འགྲོ༷་བ་དང༷་ཕྱི་རོལ་སྣོད་ཀྱི་དངོ༷ས་པོ༷འི་ངོ༷་བོ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། རྟོགས་པའམ་རིག༷་པ༷འི་མིང༷་དུ་དེ༷་བརྗོ༷ད་དོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ་དུས་གསུམ་ཡང་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པས། རང་གི་སེམས་ཤེས་པས་མ་ལུས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ནི། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །དངོས་ཀུན་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །གང་གིས་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་། །དེ་ཡིས་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པས་ན་འདི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀའི་དངོ༷ས་པོ་མེ༷ད་པའི་སྟོང༷་པ༷་ཉིད་ནམ་མཁ༷འ་དང་འདྲ༷་ 12-9-4a བ༷་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོ༷ད་པ༷་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པར་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་མཐའ་དག་རྣམ༷་པར༷་སྤོང༷ས་པ༷་ནི༷། ཟབ་མོའི་གནས་ལུགས་སམ་དེ༷་ཁོ་ན་ཉི༷ད་ཀྱི་མཆོ༷ག་ཡིན་པར་འདོད་དེ༷་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཆོས་འདི་བ་པ་འཁོར་བ་ལས་ཐར༷་བར་འདོ༷ད་པ་རྣམ༷ས་ནི། དེའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་དང༷་དེ་ལ་མངོན་ཞེན་གྱི་རྨོ༷ངས་པ་ཆེན༷་པོ་སྐྱེ་བའི་གན༷ས་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བ་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེའི་འཐད་པ་ནི། རེ༷་ཞི༷ག་ཅེས་དང་པོར་དངོས༷་པོ་གང༷་ཞིག་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ལྟར་ཡོ༷ད་པར་གྱུར་ན༷་ནི། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་རྣམ༷་པར༷་སྐྱེ་ཞིང་འཇི༷ག་པའི༷་མཐར་རྒྱུན་ཆད་པའི། གན༷ས་ལ༷་གན༷ས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གལ་ཏེ་དངོ༷ས་པོ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་མེ༷ད་ན༷་ཡ༷ང་། རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷ས་སྐྱེ༷་བར༷་འགྱུར༷་ཞིང་དེ་ལྟ་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཕྱོག༷ས་ནི༷་གཉི༷ས་པོ༷་གང་དུ་ཡང༷་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སྙེམས༷་ཤིང༷་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡོ༷ངས་སུ༷་
Chinese
就像现象和究竟真实中没有真实的现象一样，它完全具备两种真理的方式。自性光明的心性不变，在因、道、果的阶段都是解脱的至高状态。正如所说，意识的自性，即一切智智，应当从自己的心中完全寻求，这就是解脱的境界。对于安住于此境界的专注禅定，任何陷入生灭轮回的概念或有念之识，都应把握其内在要素的运行和外在器物现象的实相。这被称为证悟或智慧。 在世俗谛中，如经中所说：‘诸位胜者之子，这三界唯是心，三时亦唯是心。’因此，了解自己的心，即了解一切。在胜义谛中，如经中所说：‘一法即是万法之体性，万法即是一法之体性。谁能如实见一法，彼亦如实见万法。’因此，这才是合理的。 第二，有和无两种现象都不存在的空性，如同虚空般，自性光明。在世俗谛中执着于有，在胜义谛中执着于无等，所有具有能取所取相的行境都应完全舍弃。这被认为是甚深之处或究竟真实的至高境界。那些外道和自诩为佛教徒却渴望从轮回中解脱的人们，对它的意义颠倒错乱，并因此产生极大的无明和执着，因此极难证悟。 其合理性是：首先，如果任何事物像孩子观察的那样存在，那么它就会在每一刹那生灭，最终走向断灭。如果现象没有因果的体性，那么它也会无因无缘地从空性中产生，如果是这样，它就会恒常存在或不存在，因为它不依赖于因缘。 第三，因此，不应执着于有和无的任何一方，既不应偏袒有，也不应完全偏袒无。
English
Just as there are no truly existent phenomena in relative and ultimate truth, it is fully endowed with the ways of the two truths. The unchanging nature of the self-luminous mind, which is the supreme state of liberation in the stages of cause, path, and result. As it is said, the nature of consciousness, which is omniscient wisdom, should be fully sought from one's own mind, and this is the state of liberation. For the focused meditation that abides in this state, any conceptual or discursive consciousness that falls into the cycle of arising and ceasing should grasp the reality of the inner essence's movement and the outer phenomena of objects. This is called realization or wisdom. In conventional truth, as it is said in the scriptures: 'O sons of the Victorious Ones, these three realms are only mind, and the three times are also only mind.' Therefore, knowing one's own mind is knowing everything. In ultimate truth, as it is said: 'One phenomenon is the essence of all phenomena, and all phenomena are the essence of one phenomenon. Whoever sees one phenomenon as it is, also sees all phenomena as they are.' Therefore, this is reasonable. Secondly, the emptiness in which both existence and non-existence do not exist, like the sky, is naturally luminous. In conventional truth, clinging to existence, and in ultimate truth, clinging to non-existence, all objects of perception with characteristics of grasper and grasped should be completely abandoned. This is considered the profound state or the supreme of ultimate reality. Those non-Buddhists and those who claim to be Buddhists but desire liberation from samsara are confused about its meaning and thus generate great ignorance and attachment, making it extremely difficult to realize. Its rationale is: First, if anything exists as a child observes, then it arises and ceases in every moment, eventually leading to cessation. If phenomena do not have the nature of cause and effect, then they will also arise from emptiness without cause or condition, and if so, they will either always exist or not exist, because they do not depend on causes. Third, therefore, one should not cling to either side of existence or non-existence, neither favoring existence nor completely favoring non-existence. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
སྙེམས༷་པ༷་ནི། བློ་ལྡན༷་མཁ༷ས་པ༷འི་ལམ་གྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་གོ༷་འཕ༷ང་གི་ཆོས་མཆོ༷ག་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཆེས་ཕྲ༷་བ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། དེ་ནི་བདག་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནམ་བླ༷་མ༷འི་ཞལ༷་ལ༷་གན༷ས་པ༷འོ༷་སྟེ་དེའི་ཞལ་ལུང་གིས་ཤེས་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། །བཞི་པ་ནི། གང༷་ཡོ༷ད་པ་དེ༷་ཀུན༷་འདི༷་རྣམ༷ས་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇི༷ག་ལ། གང༷་མེ༷ད་པ་དེ༷་ཡ༷ང་འབྲས༷་ 12-9-4b བུ༷་མེ༷ད་པས་དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་དོ། །དེས༷་ན༷་དེ་གཉིས་ཀྱི༷་དབུ༷ས་ན་ཐ་སྙད་དུ་གནས་པ་དང་དོན་དམ་པར་དབུས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི༷་གནས་པའི་དོན། ར༷བ་ཏུ་ཕྲ༷་བ་དེ་མཁ༷ས་པ༷་གང༷་གི༷ས་རྟོག༷ས་པ་ནི། དེ༷་ཁོ༷་ན༷་ཉི༷ད་རི༷ན་ཆེན༷་གྱི་མཆོ༷ག་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ཅེས་མེད་ཅེས་གཉིས་ཀ་མཐའ། །དག་དང་མ་དག་འདི་ཡང་མཐའ། །དེ་བས་མཐའ་གཉིས་རབ་སྤངས་ཏེ། །མཁས་པས་དབུས་ལའང་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཆད་པར་ལྟ་བའི་ཉེས་པ་དང་། དངོས་པོར་འཁྲུལ་བའི་ཉེས་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷་ཚེ༷་བ་གསུམ་ལ༷། བླུན་པོའམ་རྨོང༷ས་པ༷་རྣམ༷ས་ནི༷་ཉེ༷་བར༷་གན༷ས་ཏེ། དངོས་མེད་ཉི་ཚེ་ལ་གནས་པ་གསུམ་ནི། འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པ་རྒྱང་འཕེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འདོད་པ་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས་སྡིག་པ་སྤྱོད་ཀྱང་མི་གནོད་ཅེས་ཆོས་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མི་འཐད་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་དང་རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བས་གནོད་དོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་མི་འཐད་དེ། །ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི། འཁོར་བ་གལ་ཏེ་རྣམ་ལྡོག་ན། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཅི་ཕྱིར་དེ་མི་རྩོམ་མི་བཤད། །རྩོམ་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་ཡང་། །ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན། །ཅེས་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་གནས་ལ། གལ་ཏེ་བདག་གཅིག་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞི་བ་སྟོང་ 12-9-5a པ་མེད། །རང་བྱུང་རྡུལ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བསལ་བ་ནི། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་དང་། འདིར་བདག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་བར་ངེས་སོ། །གསུམ་པར་ཡང་མེ་སོགས་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཚ་བ་སོགས་ཡོད་པ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པའོ། །དེས་ན། རི་རབ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ཡི། །བདག་ཏུ་ལྟ་བས་མི་གནོད་ཀྱི། །སྟོད་ཉིད་ལྟ་བས་གནོད་པ་ནི། །ང་རྒྱལ་མི་བདེན་བརྟགས་པས་སོ། །ཞེས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་བཟུང་ཉེས་པ་དང
Chinese
甚深（藏文：སྙེམས，汉语拼音：nyems）之法，是智者以智慧之路所应行之果位之殊胜法，极其深奥且精微，需依止善知识或上师（藏文：བླ༷་མ༷，汉语拼音：la ma）之教导，方能领悟。此乃上师之口诀所指示。 第四点是：凡是存在的，都会生起和坏灭；凡是不存在的，也不会产生结果。因此，存在和不存在两者皆不合理。所以，存在和不存在两者之间，既没有名言安立之处，也没有胜义中真实成立的中间状态，因此，不执著于任何法。如此甚深微妙之理，唯有智者方能证悟。证悟此理者，乃是珍宝中的至宝。正如经中所说：‘有与无是边，净与不净亦是边，智者舍弃二边，不住于中’。 第二，阐述与此（中观）不符的观点，分为两部分：执著断灭见的过患，以及执著实有的过患。 首先，对于不存在之法的三种执著，愚者会执著于此。这三种对不存在之法的执著是：外道认为没有前后世，断灭论者；佛教徒认为没有不可思议的智慧，诽谤果报者；以及认为空性之故，即使造恶业也无妨碍，对佛法进行字面解释者。 首先，认为没有前后世是不合理的，因为既没有成立的理由，又有破斥的理由，并且会陷入恒常存在或恒常不存在的过失。其次，认为没有不可思议的智慧是不合理的。如经中所说：‘若诸漏尽诸比丘，能令轮回颠倒转，一切圆满正觉者，何不最初作是说？若有造作必生见，是故不应受持彼。’如果轮回可以被断尽烦恼的比丘颠倒，那么一切圆满正觉者为什么不一开始就这么说呢？如果可以造作，那必然会产生见解，因此不应该接受这种观点。如果说没有自性，那么寂灭的行境就成了虚空，自生微尘也无法存在，那么诸佛的色身又如何产生呢？’这里所说的‘自性’，应理解为不可思议的智慧。第三，对于火等，虽然胜义中不存在，但在名言中却有热等作用，因果不虚，为量所成立。 因此，如经中所说：‘如须弥山之我执，不能损害于自性，若执著于空性见，则为自性所损害，我慢不实考察故。’又说：‘若人邪观空性理，是则自毁堕落者，如捉毒蛇反受害。’
English
The profound (Tibetan: སྙེམས, Romanization: nyems) Dharma is the supreme Dharma of the fruition to be traversed by the wise through the path of wisdom, being extremely profound and subtle, it must rely on the instructions of a virtuous friend or Lama (Tibetan: བླ༷་མ༷, Romanization: la ma) to be understood. This is shown by the oral instructions of the Lama. The fourth point is: Whatever exists arises and ceases; whatever does not exist will not produce results. Therefore, both existence and non-existence are unreasonable. Therefore, between existence and non-existence, there is neither a place for nominal designation nor a truly established middle ground in the ultimate sense, thus, not clinging to any dharma. Such a profound and subtle principle can only be realized by the wise. One who realizes this principle is the best of jewels. As it is said in the scriptures: 'Existence and non-existence are extremes, purity and impurity are also extremes, the wise abandon both extremes and do not abide in the middle'. Second, to explain the views that are inconsistent with this (Madhyamaka), it is divided into two parts: the fault of clinging to nihilistic views, and the fault of clinging to substantial existence. First, for the three attachments to non-existent dharmas, fools will cling to them. These three attachments to non-existent dharmas are: non-Buddhists who believe that there is no past or future life, nihilists; Buddhists who believe that there is no inconceivable wisdom, slanderers of karmic results; and those who believe that because of emptiness, it does not matter even if they commit evil deeds, those who interpret the Dharma literally. First, it is unreasonable to believe that there is no past or future life, because there is neither a reason to establish it, nor a reason to refute it, and it will fall into the fault of being either eternally existent or eternally non-existent. Secondly, it is unreasonable to believe that there is no inconceivable wisdom. As it is said in the scriptures: 'If monks who have exhausted their defilements could reverse the cycle of rebirth, why did all the perfectly enlightened ones not say so from the beginning? If there is creation, there will inevitably be views, therefore one should not accept this view.' If the cycle of rebirth could be reversed by monks who have exhausted their defilements, why did all the perfectly enlightened ones not say so from the beginning? If it can be created, then views will inevitably arise, therefore this view should not be accepted. If it is said that there is no self-nature, then the realm of peace becomes empty, and self-generated dust cannot exist, then how do the bodies of the Buddhas arise?' Here, 'self-nature' should be understood as inconceivable wisdom. Thirdly, for fire and so on, although they do not exist in the ultimate sense, they have effects such as heat in the nominal sense, and the cause and effect are not deceptive, as established by valid cognition. Therefore, as it is said in the scriptures: 'The ego-clinging like Mount Meru cannot harm self-nature, but if one clings to the view of emptiness, then it is harmed by self-nature, because of the examination of false pride.' It is also said: 'If a person views emptiness incorrectly, then they will destroy themselves and fall, like grasping a poisonous snake and being harmed instead.' --------------------------------------------------------------------------------