Tibetan
མེ་ལྕེ་ཟླུམ་པ་དང་ཁ་དོག་སྨུག་པ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པ་དང༌། འབྲས་བུ་དུ་བ་ལྟ་བུ་རྟགས་དང་རྒྱུ་བུད་ཤིང་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་གང་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་སྟེ་མཚོན་ནས་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ངོ་བོ་རྟགས་འབྲས་བུ་མཚན་མ་རྒྱུ་དེ་དག་མ་ལུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དེའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་དགྲ་བཅོམ་ པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ནོར་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ནི་རྣམ་མཁྱེན་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པར་ཡུམ་བར་མ་ལས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སོགས་པས་དེ་བཞིན་དུ་རང་རྒྱལ་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བསླབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་སོ། །ལུང་དེ་ཤེས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ནི་ཉེར་ཞི་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་བཞེད་པ་རྣམས་ནི་སྐབས་འདི་ཡི་ས་ཡིན་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ནི་མཁྱེན་གསུམ་མོ། །དེས་ན་གང་ཟག་དེ་དག་གི་མངོན་རྟོགས་མཁྱེན་གསུམ་དུ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་གི་བཞེད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡུམ་ཡིན་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་བ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང༌། ས་བཅུ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་ཕྱེ་ནས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ་འདིར་ཡང་སྔར་ལྟར་སྦྱར་རོ། །ཉི་ཁྲིའི་བཤད་པ་གཉིས་སུ་བསྡུས་རྒྱས་ཤེས་བྱེད་དུ་མེད་ཀྱང་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྣན་ཏེ་དྲངས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡུམ་གསུམ་གའི་རྒྱན་དུ་འཆད་འདོད་ནས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡུམ་བསྡུས་འབྲིང་རྒྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་འདྲ་བ་ཞེ་ན། བརྗོད་བྱ་ཕུང་པོ་ ལྔར་བསྡུས་ཤིང་རྗོད་བྱེད་ཚིག་ཀྱང་བསྡུས་པ་དང་པོ་དང༌། དོན་རྒྱས་ལ་ཚིག་ཅུང་ཞིག་བསྡུས་པ་བར་མ་དང༌། གཉིས་ཀ་རྒྱས་པ་ཐ་མ་སྟེ་དེ་ཡང་འགྲེས་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ། དབང་པོ་དྲུག །ཡུལ་དྲུག །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག །རེག་པ་དྲུག །ཚོར་བ་དྲུག །ཁམས་དྲུག །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་སོ། །རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ནི། སྤྱོད་པའི་ལམ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག །ལྟ་བའི་ལམ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན། ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི། བསམ་གཏན་བཞི། ཚད་མེད་པ་བཞི། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ལ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་མོ། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུའི་ལམ་ལ་སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། བྱམས་པ་ཆེན་པོ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །གང་ཟག་གི་ལམ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང༌། ཕྱིར་མི་འོང༌། དགྲ་བཅོམ་པ། རང་སངས་རྒྱས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ ནི། མདོ་ནས་མཁྱེན་གསུམ་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལྔའམ་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་རྟེན་ཅན་ཏེ་ཡུལ་ཅན་དེས་ཡུལ་དེ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པའམ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་ལམ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཐེག་པ་སྟེ་ལམ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སྐྱེད་ཅིང་ཤེས་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་ཇི་སྲིད་གཞན་དོན་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་དོན་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དེས་དམིགས་པ་དེ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་འཁོར་དུ་མ་བསྡུས་པ་སྡུད་པ་དང་སོགས་པས་བསྡུས་པ་སྨིན་པ་དང་སྨིན་པ་གྲོལ་བ་དང་གྲོལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱིས་ལམ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་ནི་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་ཏེ་སྙིང་རྗེའོ། ཞེས་འབྲོམ་འཆད་དོ། །ཚིག་གསལ་དུ་ཡང་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟོན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་ང་ལན་སྟོང་དུ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བས་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །ལན་སྟོང་དུ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། ཐེག་པ་རླབས་པོ་ཆེས་ནི་སྐྲག་འགྱུར་ཞིང༌། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་དམན་ལ་མོས་རིག་ནས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཉན་ཐོས་འགྱུར། །རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་པར་ཡང་རབ་ཏུ་སྟོན། ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་མཛད་དེ་དེ་ལ་འདྲིས་པ་ཙམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །ཡང་དེ་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཐའ་ཞི་བ་ཉིད་དེ་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མ་སྤངས་ན་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཞེས་པ་ནས་མ་བསྟན་ནོའི་བར་དྲངས་པ་དང༌། གསེར་གླིང་པས་ཀྱང་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། འདི་དང་སྔར་བཤད་པའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་ནི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་ཡུལ་ཅན་དེའི་འབྲས་བུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་གཞན་དོན་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པ་སྟེ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་བག་ཆགས་ཟད་པ་རྣམས་སྲིད་ པར་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའམ། ཡང་ན་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་གསུམ་པའི་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཟད་པར་སྤངས་པ་ཅན་ནི་རང་དོན་ནོ། །གསེར་གླིང་པས། རྣམ་རྟོག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དོན་དང༌། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་དུ་འཆད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དམིགས་རྣམ་གཉིས་ནི་སྔར་གྱི་མདོའི་དོན་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་ནི་མཆོད་བརྗོད་དུ་བཤད་པའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པའོ། །གལ་ཏེ་དོན་གཉིས་གྲུབ་པ་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན། རྒྱུན་ཆགས་པར་འཇུག་པས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འཐད་དོ། །བཞི་པ་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་ནི་མཁྱེན་གསུམ་
Chinese
如同火焰的圆形和烟紫色的体性是相，果实如同烟雾是征象，木柴是因那样的标志，以何等方式宣说诸法，即以象征来显示的相、体性、征象、果实、标志、因，所有这些如来都已领悟，因此如同往昔诸佛的行止一样行持，并且如实了知诸法的真如，因此如来是断除烦恼的阿罗汉，阿罗汉对诸法的体性毫无错谬地领悟并且现证菩提，因此圆满正等觉佛陀的现观称为一切种智。第二，如《中品般若经》所说，以三种智慧涵盖一切现观，同样在《八千颂般若经》中也有所说。如何呢？如说想要在声闻地修学也应修学般若波罗蜜多等，同样想要在独觉、菩萨、佛陀地修学也应如此。经文成为能知的方式是，涅尔瓦等等各自的意愿是此时的处所，而般若波罗蜜多是三种智慧。因此，那些人的现观成就为三种智慧，因为那是成办他们意愿的佛母。第三，在《十万颂般若经》中也有所说。如何呢？如说想要获得入流等四果，十地，以及佛陀的功德等，分开来广说，这里也如前一样结合。虽然《二万五千颂般若经》的解释中没有简略和广大的能知，但这里论师增补引用是因为想要将论典作为三部佛母的庄严来讲解。那么，《略品般若经》、《中品般若经》、《广品般若经》的差别是什么呢？所说之义概括为五蕴，能说之词也简略的是第一部，意义广大而词句稍微简略的是第二部，两者都广大的是第三部，那也是分为一百零八品来宣说的。其中，一切烦恼的五十三种是：五蕴，六根，六境，六识，六触，六受，六界，十二缘起。
English
The nature of a round flame and a smoky purple color is appearance, the fruit like smoke is a sign, and firewood is a cause, by what marks are the dharmas fully expressed, that is, the appearance, nature, sign, fruit, mark, and cause that are shown by symbols, all of which the Thus-Gone One has comprehended, therefore, he goes as the Buddhas of the past went, and knows the suchness of the dharmas as they are, therefore, the Thus-Gone One is the Arhat who has destroyed the afflictions, the Arhat who has comprehended the nature of the dharmas without error and has realized Bodhi, therefore, the Abhisamaya of the perfectly complete Buddha is called Omniscience. Secondly, as stated in the Intermediate Mother, all Abhisamayas are summarized by the three wisdoms, and it is also stated in the Condensed Eight Thousand. How is it that those who wish to study in the Hearer's ground should also study the Perfection of Wisdom, and so on, likewise, those who wish to study in the Pratyekabuddha, Bodhisattva, and Buddha grounds should also do so. The way in which the scripture becomes the knower is that Nirvana and so on, each of their wishes is the place of this occasion, and the Perfection of Wisdom is the three wisdoms. Therefore, the Abhisamaya of those individuals is established as the three wisdoms, because it is the mother that accomplishes their wishes. Thirdly, it is also stated in the Extensive Hundred Thousand. How is it that those who wish to attain the four fruits such as Stream-enterer, the ten grounds, and the qualities of the Buddha, are extensively spoken of separately, and here too, it is combined as before. Although there is no knower of brevity and extensiveness in the explanation of the Twenty-five Thousand, the teacher has added and quoted it here because he wants to explain the treatise as the ornament of the three mothers. So, what is the difference between the Condensed, Intermediate, and Extensive Mothers? The meaning to be expressed is summarized into the five aggregates, and the words to be expressed are also abbreviated in the first, the meaning is extensive and the words are slightly abbreviated in the intermediate, and both are extensive in the last, which is also explained by dividing it into one hundred and eight chapters. Among them, the fifty-three kinds of all afflictions are: the five aggregates, six faculties, six objects, six consciousnesses, six contacts, six feelings, six elements, and twelve links of dependent origination.
Chinese
五十五种清净之方：行道为六度波罗蜜，见道为空性十八，瑜伽道为三十七道品，寂止道为四圣谛，四禅定，四无量心，四无色定，八解脱，九次第定。胜观道为三解脱门。殊胜功德道为神通三摩地，陀罗尼之门。果道为十力，四无畏，四无碍解，大慈，大悲，十八不共佛法。补特伽罗道为预流果，一来果，不还果，阿罗汉，独觉佛，一切智智，道相智，一切相智。第三（一切相智）分三：基智，道智，相智之认定。第一，经中所说之三智，其中一切智智，其所缘为色等五蕴法或四谛，其相为无常等十六行之所依，即有境，以彼有境了知彼所缘之果，乃是断除或断除人我愚昧者。第二，道智，其所缘为三道，其相为乘，即由生起并了知一切三道之悟性，随所化之根器，决定为利他而生，乃至利他未究竟，为自利亦不现证真实边，乃是有境，以彼有境之相，了知彼所缘之果，乃是未摄受之有情摄受，以及以等摄受者令成熟，成熟者令解脱，解脱者令至究竟。如是则决定生起，是为圆满一切道等之教示，是为智慧。不现证彼性者，乃是不现证真实边之义，是为慈悲。仲敦巴如是宣说。明句论中亦云，以一切乘而决定生起者，乃是随所化之能力，以三种乘而完全灭度者。
English
The fifty-five aspects of purification: The path of conduct is the six perfections. The path of view is the eighteen aspects of emptiness. The path of yoga is the thirty-seven factors of enlightenment. The path of tranquility is the four noble truths, the four dhyanas, the four immeasurables, the four formless absorptions, the eight liberations, and the nine sequential abidings. The path of insight is the three doors of liberation. The path of special qualities is the supernormal knowledges, samadhi, and the doors of dharani. The path of fruition is the ten powers, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, great love, great compassion, and the eighteen unshared qualities of a Buddha. The path of individuals is the stream-enterer, the once-returner, the non-returner, the arhat, the solitary buddha, omniscience, knowledge of the aspects of the path, and knowledge of all aspects. The third (knowledge of all aspects) has three parts: the basis knowledge, the path knowledge, and the identification of the all-aspect knowledge. First, regarding the three knowledges spoken of in the sutras, omniscience is that which focuses on the five aggregates of phenomena such as form, or on the four truths. Its aspect is dependent on the sixteen aspects such as impermanence, that is, it is an object-possessor. The result of that object-possessor understanding that object is that it abandons or causes to abandon the delusion of self of a person. Second, path knowledge is that which focuses on the three paths. Its aspect is the vehicle, that is, it definitely arises for the sake of others by generating and knowing the understanding of all three paths, according to the capacity of those to be tamed, and as long as the benefit of others is not completed, it does not manifest the true limit for its own benefit. It is an object-possessor. The result of that aspect of the object-possessor understanding that object is that it gathers sentient beings who have not been gathered into the retinue, and by gathering them, it matures them, and those who are matured are liberated, and those who are liberated are brought to completion. Thus, it is definitely arising, and it teaches the completion of all paths and so forth, which is wisdom. Because it does not manifest that nature, it teaches the meaning of not manifesting the true limit, which is compassion. Dromtönpa taught thus. In the Clear Words, it is also said that arising definitely by all vehicles means that one completely passes beyond suffering by all three vehicles according to the capacity of those to be tamed.