Tibetan
དམིགས་བྱེད་ལ་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ལ་དེ་བློ་ངོར་འགྲུབ་དགོས་ལ། བདེན་གྲུབ་བློ་ངོར་མ་བཅད་པར། །བདེན་སྟོང་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་མ་གྲུབ་ན་ཆོས་ཉིད་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་དང་པོར་གཞི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ངེས་དགོས་པས། ཉན་རང་ལ་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས། དེའི་ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་མེད་པར་དམིགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་རྒྱལ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པས། རང་རྒྱལ་ལ་ཤེས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་མི་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་བོ། །ཉན་ཐོས་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ་ཡང་ཐེག་དམན་ལ་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་པས། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལ། ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་མི་ འཇོག་གཉིས་ངེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཐ་དད་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་མི་རྩོད་ཀྱི། རིགས་བཅུ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་རུང་བར་རྩོད་པ་ཡིན་སྙམ་ནའང་མི་འཐད་དེ། ཉི་ཁྲི་སྣང་བར། ཇི་སྐད་དུ་འཇམ་དཔལ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་གཅིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པར་གདགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཞེས་མདོ་གཞན་ལས་ཆོས་དབྱིངས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པས། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་བརྟག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་འདི་འདྲ་བས། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་རིགས་ཐ་དད་པ་མི་རུང་བ་ལ་རྩོད་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། རིགས་བཅུ་གསུམ་ལ་བྱས་ན་སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པར་རྩོད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློང་དཔོན་ཆེན་པོ་སེང་གེ་བཟང་པོ་ཡང་འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་དང་མཐུན་པར་བཞེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་བླ་མ་རྩ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་གཉིས་ཀ་གསུངས་པ་ཡོད་དེ་མངས་པས་འཇིགས་ནས་རེ་ཞིག་མ་བྲིས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་འོང་བ་ནི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ་ཉན་རང་གི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་སྟོན་པ་ནི། ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པས། རྗེས་སུ་གཟུང་རྒྱུའི་ཐེག་དམན་ལ་ཡང་ཟབ་མོའི་སྣོད་དུ་གྱུར་མ་གྱུར་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེ་གཉིས་ལའང་ཕྱི་མ་ཆེས་ མང་བས་ཕལ་ཆེར་དེའི་ལམ་མང་དུ་གསུངས་སོ། །ཐེག་ཆེན་ལ་ཐོག་མར་སེམས་ཙམ་ལ་མ་ཁྲིད་པར་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མི་རྙེད་པ་སྣང་བ་བཞིན་དུ། རང་རྒྱལ་ལ་ཡང་ཡོད་ལ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ལའང་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་དང་། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀར་ཆོས་དབྱིངས་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་རིགས་སུ་འཇོག་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་གསུངས་པ་དྲངས་ལ། དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་། དེས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སླད་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་རྣམས་དེ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་འདུས་མ་བྱས་མངོན་དུ་བྱས་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུགས་འདི་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གཉིས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་མཛད་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཡང་ཚུལ་གཉིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །གསུམ་པ་ལ་བཞི། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ། རྟེན་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་བྱང་སེམས་དེ་ལ་ཕར་ ཕྱིན་བཅུའི་ནང་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན། ཆོས་ལྷག་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རྣམས་མེད་པ་ནི་མིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དེ་ཡང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྤྱིར་ཕར་ཕྱིན་སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལྷག་པ་ཡིན་ཀྱང་། ས་འདིར་སྦྱིན་པ་ལྷག་པར་གསུངས་པ་ནི། ས་འདིར་སྦྱིན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེའི་ཚོད་ཙམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། ས་དང་པོར་བདག་གི་ལུས་དང་། ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་གཏོང་བ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་འགལ་བའི་ཀུན་འཛིན་གྱི་ཆགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ལྟར་སྤྱོད་ནུས་ཀྱང་། ས་གཉིས་པར་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཆལ་ཁྲིམས་ལ་གཏན་མི་སྤྱོད་པ་ལྟར་མི་ནུས་པའོ། །ཡང་ས་དེར་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་རྟོགས་པ་སྦྱིན་པས་དཔོག་པ་ནི། ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་སྟེར་བ་ལ་གུས་བར་མ་ཟད། སློང་བ་ལ་རང་གི་ཤ་སྟེར་བ་ལའང་ཆེས་གུས་པར་བྱས་པ་ཡིས། གང་ཟག་གཞན་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་ནང་གི་ས་ཐོབ་པ་སོགས་དཔོག་པའི་རྒྱུར་ཏེ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དུ་བ་སོགས་ཀྱིས་མེ་ལ་སོགས་པ་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལུས་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་ལ་ཀུན་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་མེད་ པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་བཏང་ཡང་རྒྱུད་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་བརྟན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྦྱིན་པས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་དང་། སྦྱིན་པས་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་བོ་འདི་རྣམས་ཀུན་ནི། བཀྲེས་སྐོམ་དང་ནད་དང་ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་། མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དེའང་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་བཟའ་བཏུང་དང་། ནད་གསོ་བའི་ཆས་དང་གོས་དང་གནས་ཁང་སོགས་ལ། སྤྱད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་མིན་ལ། ལོངས་སྤྱོད་དེ་རྣམས་ཀྱང་ནི་སྔོན་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བསགས་པ་ལས་འབྱུང་བར་མཁྱེན་ནས། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན་པའི་ཐུབ་པས། ཆེས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་ཉིད་མཛད་དེ། ཐབས་དེ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལ། གཏོང་བ་པོ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་དགོས་སམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་དགོས་ཏེ་འདི་ལྟར། ཚོང་པ་བཞིན་དུ་ནོར་ཆེས་ཆུང་ངུ་བཏང་བ་ལས། འབྲས་བུ་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེས་ཡངས་བ་འདོད་པས་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པའི་སློང་མོ་བ་ལས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེ་བ་འདོད་པས། སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ལ་གུས་ཀྱི། བྱང་སེམས་རྣམས་ལྟར་སྙིང་རྗེའི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཁོ་ནར། སྦྱིན་པར་འདོད་ པའི་དགའ་སྟོན་མངོན་པར་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པའི་གཏོང་བ་པོ་སྙིང་རྗེ་དམན་ཞིང་། དེར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། རང་གི་དོན་མངོན་མཐོའི་བདེ་བ་ཙམ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། གཙོ་བོར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་སྟེ་ལ་ཡང་། ལོངས་སྤྱོད་མི་གཏོང་བར་འཛིན་པའི་སྐྱོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཙམ་འཛིན་པ་ལ་གཡེར་བག་ཐོབ་པའི་སྦྱིན་པ་ལས། ལོངས་སྤྱོད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས། བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཞིག་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་བདེ་བ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས། སྦྱིན་པ་གཏོང་པ་ལ་གུས་པ་འདི་ཡང་། སྦྱིན་བདག་གཏོང་བ་པོའི་ཐད་དུ་དམ་པ
Chinese
所缘上也有声闻、独觉二乘，缘法性时，必须在心中成立。若未断除心中对实有的执着，则无法在心中成立真实空性，若未成立，则无法在心中成立法性。而且首先必须在一个基法上确定，因此，对声闻、独觉来说，也是缘内外之法，并显示了缘彼之法性无实有。如此一来，自宗也有证悟真如之义，因此，不能遍及自宗的智者无法舍弃实执。因为声闻也必须分为证悟真如和未证悟真如两种。因此，《现观庄严论》中也说了小乘的两种方式。对于执着所取和能取为异体实有，必须确定是否安立为智障。如果不断言三乘的种姓各异是不行的，而是争论十三种姓的差别是不行的，如果这样想也是不合理的。如《二万颂》中说：“如是，文殊，如果法的界限是一个，真如是一个，真实的边际是一个，那么如何安立为器与非器呢？”如果有人说，其他经典中法界没有差别，那么如何观察大乘的器与非器呢？这和上述所说类似，争论的是大小乘的种姓各异是不行的，如果对十三种姓进行区分，那么争论器与非器是不行的。大论师僧伽贤也和圣解脱部一致。同样，《宝性论》的根本和注释中也说了声闻、独觉证悟和未证悟法性两种情况，因为太多了，害怕，所以暂时没有写。如此一来，出现两种情况，是因为《现观庄严论》中宣说声闻、独觉的道智之道，是为了摄受声闻、独觉的种姓之故。因此，对于要摄受的小乘，也有成为甚深之器的和未成为甚深之器的两种，而且这两种中，后者非常多，所以大多宣说了后者的道。就像对于大乘，如果不首先引导至唯识，就无法获得中观的见解一样，自宗也有，而且
English
There are also two vehicles of Hearers and Solitary Realizers in terms of the object of focus. When focusing on the nature of reality, it must be established in the mind. If the belief in true existence is not cut off in the mind, then true emptiness cannot be established in the mind. If that is not established, then the nature of reality will not be established in the mind. Moreover, it must first be ascertained on the basis of one object of phenomena. Therefore, for Hearers and Solitary Realizers, they also focus on internal and external phenomena, and it is shown that there is a focus on the absence of true existence in their nature. In this way, there are also those in our own tradition who realize the meaning of suchness. Therefore, it is not universally true that those in our own tradition who have knowledge cannot abandon their attachment to truth. For Hearers, it is also necessary to divide them into those who realize suchness and those who do not. Therefore, in the Ornament for Clear Realization, two ways are also taught for the Lesser Vehicle. Regarding the belief that the apprehended and the apprehender are truly different entities, it is necessary to determine whether or not to establish them as obscurations of knowledge. If one does not argue that the lineages of the three vehicles are different, but argues that the division of the thirteen lineages is not permissible, that is also unreasonable. As it is said in the Twenty Thousand Verses, "As it is said, Manjushri, if the realm of phenomena is one, suchness is one, and the ultimate boundary is one, then how can one designate them as vessels and non-vessels?" If someone says that in other sutras there is no difference in the realm of phenomena, then how can one examine the vessels and non-vessels of the Great Vehicle? This is similar to what was said above. The argument is that the lineages of the Great and Small Vehicles cannot be different. If one makes distinctions among the thirteen lineages, then it is not permissible to argue about vessels and non-vessels. The great master, Senge Sangpo, also holds the same view as the noble Liberation Group. Similarly, in the root text and commentary of the Uttaratantra, it is also said that there are two types of Hearers and Solitary Realizers: those who realize the nature of reality and those who do not. Because there are too many, I am afraid, so I have not written them down for the time being. In this way, the reason why two types arise is that the Ornament for Clear Realization teaches the path of the wisdom of the Hearers and Solitary Realizers in order to guide the lineages of Hearers and Solitary Realizers. Therefore, for the Lesser Vehicle that is to be guided, there are also two types: those who have become vessels of profoundness and those who have not. And among these two, the latter is very numerous, so the path of the latter is mostly taught. Just as in the Great Vehicle, if one is not first led to Mind-Only, one cannot find the view of the Middle Way, so it is also in our own tradition, and
Chinese
这也显现在声闻乘中。另外，《二万颂光明》和《八千颂大释》中，作为将法界安立为三乘种性的依据，引用了“一切圣者，皆以无为而分别”的说法。这是以《金刚经》中“无有佛法，亦无所说法”作为论证，说明圣者们是为了以无为来分别。这里所说的意思是，大小乘的一切圣者，都是因为证悟了诸法非真实存在的胜义无为而安立的。因此，这个宗义与《现观庄严论》并不相违。因此，对于《现观庄严论》的注释者们的宗义，也应了解这两种方式。到此为止。第三部分有四点：宣说安住于初地的布施，宣说下劣所依的布施，宣说菩萨的布施，以及显示布施波罗蜜多的差别。第一点是：当获得极喜地时，对于那位菩萨来说，在十波罗蜜多中，唯有布施波罗蜜多，法会更加殊胜。但这并不是说他没有其他的波罗蜜多。这种出世间的布施波罗蜜多，也是圆满菩提的第一个因。这里也是就出世间而言的。一般来说，后面的波罗蜜多比前面的波罗蜜多更殊胜。但这里说布施更加殊胜，是因为在此地修持布施具有超凡的力量，而修持戒律等则没有这种力量。也就是说，初地菩萨能够像经中所说的那样，毫不犹豫地施舍自己的身体和外在的财物，而不会产生与布施波罗蜜多相违背的悭吝执着。但在二地，即使在梦中也不会违犯戒律，不会做任何与戒律相违背的事情。此外，在此地，通过布施来推断难以显现的证悟，是因为不仅恭敬地施舍外在的财物，而且对于乞讨者，甚至施舍自己的血肉也极其恭敬。因此，对于大多数其他人来说，这可以作为推断其证悟了难以显现的内在地的原因，这是一个确定的理由。
English
This is also evident in the Śrāvakayāna. Furthermore, in both the Twenty Thousand Verse Light and the Great Commentary on the Eight Thousand Verse, as evidence for establishing the Dharmadhātu as the lineage of all three vehicles, the statement "All noble beings are distinguished by the unconditioned" is quoted. This uses the Diamond Sutra's "There is no Dharma of the Buddha, nor is there anything taught" as proof, explaining that noble beings are distinguished by the unconditioned. The meaning here is that all noble beings of the Great and Small Vehicles are established because they have realized the ultimate unconditioned, which is the non-establishment of phenomena as they are. Therefore, this system is not contradictory to the Ornament for Clear Realization. Therefore, one should also understand these two ways in the systems of the commentators on the Ornament. Enough with the elaboration. The third part has four points: explaining the giving that dwells on the first ground, explaining the giving of inferior supports, explaining the giving of Bodhisattvas, and showing the distinctions of the giving pāramitā. The first point is: When the Joyful Ground is attained, for that Bodhisattva, among the ten pāramitās, only the giving pāramitā itself, the Dharma, becomes more excellent. But it is not that he does not have the other pāramitās. This transcendent giving pāramitā is also the first cause of complete enlightenment. This is also in terms of the transcendent. In general, the later pāramitās are more excellent than the earlier ones. But here it is said that giving is more excellent because the power of practicing giving on this ground is extraordinary, while there is no such power in practicing discipline and so on. That is, the Bodhisattva on the first ground can, as stated in the sutras, give away his own body and external possessions without hesitation, and without generating any miserly attachment that contradicts the giving pāramitā. But on the second ground, even in dreams, one will not violate discipline, and will not do anything that contradicts discipline. Furthermore, on this ground, the realization that is difficult to manifest is inferred through giving, because not only is one respectful in giving away external possessions, but one is also extremely respectful in giving away one's own flesh to beggars. Therefore, for most other people, this can serve as a reason to infer that they have attained the inner ground that is difficult to manifest, which is a definite reason.