Tibetan
ར་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ངོས་ནས་ཡུལ་ཅན་དེ་ལ་སྣང་བ་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་དོན་སྣང་བ་ན། མ་རིག་པའི་བསླད་པ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ལ་དེ་དག་སྣང་བ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་ངོས་ནས་སྣང་བ་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་ཡང་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ངོས་ནས་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་དེ་ལ་དེར་སྣང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་སངས་རྒྱས་རང་གི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་པ་མིན་པས་དེ་སྣང་བས་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་བའི་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་རང་ངོས་ནས་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ངོ་བོར་བརྫུན་པ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་གི་བདེན་པར་མི་སྣང་ལ། མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྣང་བ་ན་གང་ཟག་གཞན་དེ་ལ་བདེན་པར་སྣང་བར་ཤར་བ་ཙམ་མོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང༌། དངོས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །དངོས་པོ་མི་རྟག་སླུ་བའི་ཆོས། །གསོག་དང་སྟོང་པ་བདག་མེད་པ། །རྣམ་པར་དབེན་ཅེས་བྱ་བར་མཐོང༌། །གནས་མེད་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྩ་བ་མེད་ཅིང་གནས་པ་མེད། །མ་རིག་རྒྱུ་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང༌། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་འདྲ་བ་སྟེ། །རྨོངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་བཟད་པ། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང༌། ཞེས་གསུངས་ཤིང་ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་དུ་འཕགས་པ་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་གཟིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་གསུངས་པས། ཚིགས་བཅད་དང་པོ་ལྟར་གཟིགས་པ་ནི་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་བའི་འཕགས་པའི་གཟིགས་ཚུལ་ལོ། །ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དང་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བཤད་པ་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཡིན་མི་དགོས་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང༌། འབྲིང་དུ་ཕྱེ་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དང་རང་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་བཞི་དང༌། བསྡུས་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་སུ་འཇུག་བར་གསུངས་སོ། ། གཞུང་གཞན་ལས་ནི། དོན་དམ་པ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་དང་མཐུན་པའི་དོན་དམ་པ་གཉིས་བཤད་དེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང༌། །ཡང་དག་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །དོན་དམ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་འདོད། ཅེས་དང་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ཡང་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ནི་དོན་དམ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྤྲོས་པ་ནི་འདིར་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་སྤྲོས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི་སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་ལ་བྱའི། སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་མི་བྱ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་གཉིས་ཡ་མི་འབྲལ་བས་དོན་དམ་བདེན་པ་མི་སྲིད་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་སྤྲོས་པ་བཅད་ཙམ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པས་རྙེད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེའི་ངོར་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོའི་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཡང་ཞི་བ་ཡིན་པས་དོན་དམ་བདེན་པའོ། །འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་བཀག་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་པ་ནི་སྟོང་གཞི་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་མིང་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣང་དགོས་པས། རང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་བློའི་ངོར་གཉིས་སྣང་དང་ བཅས་པར་འཆར་གྱི་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བར་མི་འཆར་བས་དོན་དམ་བཏགས་པ་བ་ཀུན་རྫོབ་མཚན་ཉིད་བའོ། །བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་སྣང་བ་ན་མི་སྣང་བས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་དགག་གཞིའི་དངོས་པོ་སྣང་བའི་བློ་ལ་མི་སྣང་བས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ལན་དུ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པར་དགག་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་མི་སྣང་བས་དེ་མིན་གྱི། མ་ཡིན་དགག་ནི་དགག་གཞིའི་དངོས་པོ་གང་ལ་སྣང
Chinese
因为仅仅从显现的角度来看，并非对有境者显现，而是从自身方面如此显现。当佛陀的尽所有智的智慧显现被无明的习气所染污的事物时，对于有无明染污的补特伽罗来说，这些仅仅是通过显现的方式对佛陀显现，而不是不依赖于对其他众生如此显现，而是从佛陀自身方面显现。因此，色、声等在自己的自性上没有成立的情况下，显现为存在，佛陀了知这一点也是从对具有无明者来说如此显现的角度而言的。并非不依赖于对那个补特伽罗显现为存在，而是佛陀从自身方面以如此显现的方式了知，因此没有因为显现而迷惑的道理。这样一来，从尽所有智的自身方面来说，一切事物都以无我、自性空的体性，如虚假的幻象般显现，而不是真实显现。而对于具有无明者来说，从显现的方面来说，当智慧对他们显现时，仅仅是对于其他众生来说显现为真实而已。《六十正理论》中也说： “智者观诸法，无常欺诳性，积聚空无我，名为寂灭性。 无处无所缘，无根亦无住，从无明因生，远离初中后。 如蕉无实义，如乾闼婆城，愚夫迷乱处，众生如幻现。” 这样说了，并且在后面两颂的连接中，说不仅仅是圆满一切事业的圣者们如此观察，而且导师也依赖于自己的智慧而如此证悟。因此，如第一颂所观察，是圆满一切事业的圣者的观察方式。如所有智和尽所有智的智慧，本体不是他体，因此与说佛陀的一个智慧也遍知一切所知境也不相违背。如同智慧法身和色身二者本体是一样，但二者不一定是互相依存的，这两种智慧也是如此。第三，如果广为分别胜义谛，则有十六空性。
English
Because it appears not to the container merely from the perspective of appearance, but appears that way from its own side. When the wisdom of the Buddha's knowledge of all that exists appears as things tainted by the imprints of ignorance, for individuals with the taint of ignorance, these appear to the Buddha only through the mode of appearance. It is not that they appear that way independently of others, but that they appear from the Buddha's own side. Therefore, the Buddha's knowledge of forms, sounds, etc., appearing as such even though they are not established by their own characteristics, is also from the perspective of appearing that way to those with ignorance. It is not that the Buddha knows in a way that appears that way from his own side, independently of appearing to that individual. Therefore, there is no reason to be deluded by appearance. In that case, from the perspective of the knowledge of all that exists itself, all things appear as unreal and illusory in the nature of selflessness and emptiness of inherent existence, and do not appear as true. But from the aspect of appearance to those with ignorance, when that wisdom appears to them, it is merely that it dawns as appearing true to that other individual. The Sixty Stanzas of Reasoning also says: "The wise see phenomena as impermanent, deceptive, accumulating, empty, selfless, and completely isolated." "Without a place, without an object, without a root, and without a dwelling, it arises entirely from the cause of ignorance, abandoning the beginning, middle, and end." "Like a plantain tree, without essence, like a city of গন্ধর্ব (Gandharva), a city of delusion, unbearable, beings appear like illusions." It is said that not only do the noble ones who have accomplished all deeds see it that way, but the teacher also realizes it that way in reliance on his own knowledge. Therefore, seeing as in the first verse is the way of seeing of the noble ones who have accomplished all deeds. The wisdom of knowing as it is and knowing all that exists is not different in essence, so it is not contradictory to say that one wisdom of the Buddha pervades all objects of knowledge. Just as the wisdom Dharmakaya and the Rupakaya are the same in essence, but they do not necessarily depend on each other, so are these two wisdoms. Third, if the ultimate truth is extensively divided, there are sixteen emptinesses.
Chinese
如果分为小、中，则事物和非事物以及自和他者的体性空性，共有四种；如果归纳，则归入人无我和法无我两种。其他论典中说，胜义谛有与胜义谛真实相符的胜义谛两种。在二谛中说：遮止生等，因为与真实相符，我认为是胜义谛。在《中观光明论》中也说：这样一来，这个无生也因为与胜义谛相符，所以称为胜义谛，但实际上并非如此。实际上，胜义谛是超越一切戏论的。这样说的。这里所说的戏论，不仅仅是作为理由的遮止对象的戏论，也是显现的戏论。超越它的方式，是指在现量见到真如的面前，一切二取显现的戏论都消失，而不是指没有显现的戏论。否则，法性和法相显现的戏论二者不可分离，胜义谛就不可能存在。因此，蕴的法和人无我，仅仅是作为理由的遮止对象的戏论的断除，这是由如实知智的无漏智慧所获得的意义。并且，在这种智慧面前，人与蕴的二取显现的戏论也寂灭，所以是胜义谛。然而，胜义谛的生等，在蕴和人之上遮止的非否定式的空性，必须在这些空性的基础显现的世俗名言量，如名称和意识等上显现。因此，在自己现量见到的心的面前，会显现带有二取的显现，而不会显现脱离二取的显现，所以是胜义谛假立的世俗自性。在《二谛自释》中也说：真实的生等事物在显现时不显现，所以是颠倒的世俗。同样，真实的生等遮止，也不显现在遮止的基础事物显现的心上，所以会变成颠倒的世俗吗？作为回答，说：因为与事物的体性不相异，所以不是不显现。也就是说，仅仅是作为理由的遮止对象的戏论的断除，对于眼等识来说，实际上是不显现的，但并非如此。非否定式的遮止，对于遮止的基础事物显现
English
If divided into small and medium, there are four types of emptiness: the emptiness of entities and non-entities, and the emptiness of self and other. If summarized, they are included in the two: the selflessness of persons and the selflessness of phenomena. In other treatises, it is said that there are two types of ultimate truth: the ultimate truth that corresponds to reality and the ultimate truth itself. In the Two Truths, it says: 'The negation of arising and so on, because it accords with reality, I consider it to be the ultimate truth.' And in the Light on the Middle Way, it also says: 'Thus, this non-arising is also called the ultimate truth because it accords with the ultimate truth, but it is not actually so. Actually, the ultimate truth is beyond all elaboration.' It is said. Here, elaboration is not just the elaboration that is the object of negation as a reason, but also the elaboration of appearance. The way to transcend it is to say that in the face of directly seeing Suchness, all the elaboration of dualistic appearance disappears, not that there is no elaboration of appearance. Otherwise, the two elaborations of the nature of phenomena and the phenomena cannot be separated, and the ultimate truth would not be possible. Therefore, the Dharma of the aggregates and the selflessness of persons, merely cutting off the elaboration that is the object of negation as a reason, is the meaning attained by the stainless wisdom of knowing reality. And in the face of that wisdom, the elaboration of the dualistic appearance of persons and aggregates is also pacified, so it is the ultimate truth. However, the emptiness of non-affirmation, which is the negation of arising and so on of the ultimate truth on the aggregates and persons, must appear on the conventional valid cognitions, such as names and consciousness, on which the basis of emptiness appears manifestly. Therefore, in the face of the mind that directly sees itself, it appears with dualistic appearance, but it does not appear without dualistic appearance, so it is the conventional nature of the ultimate truth imputed. In the Auto-commentary on the Two Truths, it also says: 'Just as the appearance of real arising and so on does not appear when objects appear, so it is a false conventional truth. Similarly, the negation of real arising and so on also does not appear to the mind in which the object of negation appears, so will it become a false conventional truth?' In response, it is said: 'Because it is not different from the nature of the object, it is not non-appearance.' That is to say, the mere cutting off of the elaboration that is the object of negation as a reason does not actually appear to the consciousness of the eye and so on, but it is not so. Non-affirmative negation appears to the object on which the basis of negation appears.