Tibetan
་གཞི། དོན་དམ་བདེན་པར་མཚོན། རང་གི་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དེ་ལ་རང་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པ་གང་ཞིག་རང་འཇལ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའོ། །འདི་ནི་འཇུག་པ་ལས། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི། །ངོ་བོ་ལོག་པ་གང་ཞིག་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་གང་དུ་མིག་དག་པས། །མཐོང་དེ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་གྱིས། ཞེས་བཤད་པ་དང་དོན་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་མཚན་གཞི། ཀུན་ རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། རང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དེ་ལ་ནི་རང་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །འདི་དག་གི་མཐའ་དཔྱོད་རྒྱས་པར་ནི་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟར་ཞིབ་ཏུ་བཤད་དགོས་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་དེས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་ཡང༌། ཇི་ལྟ་བ་ལ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང༌། ཇི་སྙེད་པ་ལ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པས་མཁྱེན་པ་རྣམས་ལའང་ཁྱབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གསུམ་པ་ལ། བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་དང༌། བློ་མཐོ་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་འདོད་པའི་གང་ཟག་ནི་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ལ་དེའང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཐོང་སྟེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང་ཕལ་པ་དངོས་པོར་སྨྲ་བའོ། །གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཐོས་བསམ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང༌། གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་བ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དང་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་དང་དངོས་པོ་ཙམ་བདེན་པར་འདོད་པ་ལ་ནི་རྣལ་ འབྱོར་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་དེས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་ལ་གནོད་ཅིང་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པའང་གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་ལ་གནོད་དེ། །དབུ་མ་པས་སེམས་ཙམ་པ་ཤེས་པ་བདེན་པར་འདོད་པ་རིགས་པས་ཁེགས་ལ། དེས་མདོ་སྡེ་པ་རྡུ
Chinese
根本，表示胜义谛。对于亲自证悟的现量，由于自身显现为二，不能成为其行境的，则应由自知的现量来了解。这就像《入行论》中所说：因眼花缭乱之力，所见发丝等颠倒之相，于何处以清净之眼见彼，应知此处亦如是。这与该论的意义相同。以人与蕴为基础，称为世俗谛。对于亲自证悟的现量，则应由自身显现为二的方式来证悟。这些的详细辨析，应从宗喀巴大师所著的《入行论》释中了解。之所以要如此详细地解释二谛的定义，是因为佛陀以如所有智了知如所有，以尽所有智了知尽所有，虽然以尽所有智了知如所有，但对于如所有，如水入水般了知，对于尽所有，则以具有二取的方式了知，这也包括了所有的情况。第三，对于想要确定二谛的人的分类，以及智慧高低的差别进行说明。第一，想要确定二谛的人，就是世间人，即依赖于蕴而假立的人，这些人又可分为两种：具有止观双运的瑜伽士，证悟一切法自性空性；以及普通的实物论者。这是以主要者为主，通过闻思证悟空性，以及未被宗派改变思想的人，也应归入这些范畴。第二，对于世间普通人，认为无分微尘和刹那无分识，以及仅仅是实物为真实的人来说，既是瑜伽士，也是世间人，因此，证悟瑜伽士和世间人无自性的人，会损害主张实物的下部宗派，而止观双运的瑜伽士，也是上上者会损害下下者。中观派以理证驳斥唯识宗认为识为真实的观点，而唯识宗则驳斥经部宗的
English
The basis, representing the ultimate truth. Whatever cannot become the object of the directly realized valid cognition due to its own appearance as dual, should be known by the self-knowing valid cognition. This is like what is said in the "Entering the Middle Way": "Whatever inverted nature, such as hair and the like, is imagined by the power of dizziness, where one sees that with pure eyes, know that here it is the same." This is similar in meaning to that treatise. Person and aggregates are the basis, and are said to be conventional truth. For the directly realized valid cognition, it should be realized through the way of its own appearance as dual. The detailed analysis of these should be understood from the commentary on the "Entering the Middle Way" composed by Je Tsongkhapa himself. The reason why the definition of the two truths needs to be explained in such detail is that the Buddha knows the suchness with the wisdom of knowing the suchness, and knows the extent with the wisdom of knowing the extent. Although the one who knows the extent knows the suchness, the suchness is known like water placed in water, and the extent is known with dualistic appearance, which also includes all situations. Third, the differentiation of individuals who wish to ascertain the two truths, and the difference between high and low intelligence are explained. First, the person who wants to ascertain the two truths is the world, that is, the person who is designated based on the aggregates, and they are seen in two ways: the yogi who possesses the samadhi of the union of calm and insight, who realizes that all phenomena are empty of inherent existence, and the ordinary proponents of entities. This is based on the main one, and those who realize emptiness through hearing and thinking, and those whose minds have not been transformed by tenets, should also be included in these categories. Second, for ordinary worldly people who believe that partless atoms and partless moments of consciousness, and only entities are true, they are both yogis and worldly people. Therefore, the person who realizes that yogis and worldly people are without inherent existence harms the lower schools that advocate entities, and the yogis of the union of calm and insight also harm the lower ones by the higher ones. The Madhyamaka refutes the Mind-Only school's view that consciousness is true with reasoning, while the Mind-Only school refutes the Sautrantika's view that