Tibetan
སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་དགོས་ པས་ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་དགོངས་པ་མིན་གྱི། ཆོས་གཞན་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་ན་རྟོགས་ནུས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་ལ་དེར་ཤེས་ནས་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། །ཞེས་རྨི་ལམ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་བར་གསུངས་པ་གཉིས་ཀྱང་དོན་མི་གཅིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་བུམ་སྣམ་སོགས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་གང་དུ་སྣང་བ་དེས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང༌། དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་གཉིས་ཀྱང་དོན་མི་གཅིག་པས། ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བར་གསུངས་པའི་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་འཆར་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལེགས་པར་རྩད་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་བྱིས་པས་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བྱད་བཞིན་སོགས་སུ་འཛིན་པ་དང༌། སྒྱུ་མའི་རྒྱུས་མེད་པའི་ལྟད་མོ་བས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ་རྟ་གླང་སོགས་སུ་འཛིན་པ་དང༌། རྨི་ལམ་ལ་དེར་མ་ཤེས་པས་དེར་སྣང་བའི་རི་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་ལ་དེ་རྣམས་དངོས་ཡིན་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱང་འདྲ་ལ། ཡང་རྒན་པོ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་དང༌། སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་མཁན་དང༌། རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ སུ་མི་བདེན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདྲ་སྟེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་དགག་བྱའི་ཚད་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པར་ཡུལ་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་དེ་གསིལ་བ་ན་ཡུལ་དེ་མི་འདུག་པ་སྙམ་པ་དང་པོར་འབྱུང་ཞིང༌། དེ་ནས་དཔྱོད་མཁན་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་ནས་མེད་པར་ངེས་མཁན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་ལ་ཡང་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་ངེས་པ་བྱ་ས་མེད་པར་སོང་ནས་སྣང་བ་བན་བུན་དུ་སོང་བའི་སྣང་བ་འཆར་བ་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དང༌། ཡོད་མེད་ཙམ་མ་ཕྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་སྟོང་པ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་བཤིག་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་རྟོགས་པས་དྲངས་པའི་སྣང་བ་བན་བུན་དུ་ཤར་བ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་གཏན་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ན་གང་ཟག་སོགས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཡུལ་སྟེང་དུ་སྡོད་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདུག་གོ་སྙམ་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་འདི་རྣམས་ཀྱང་བན་བུན་དུ་འཆར་བ་ཙམ་དཀའ་བ་མིན་གྱི། དེ་འདྲ་དེ་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མོས་ཤིང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཐན་ཐུན་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འོང་ཡང༌། དཀའ་ས་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མ་ལུས་པར་ཁེགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མེད་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་གསོག་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་པོ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པ་ལ་ངེས་པ་གཏིང་ནས་འདྲོངས་ཏེ། དེ་རྣམས་སུ་འཇོག་ ཐུབ་པའི་གཉིས་ཚོགས་དེ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་དུ་སོང་བས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་རྙེད་པས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སོགས་འགོག་གི །སྐྱེ་འགག་སོགས་གང་ཡིན་ཀུན་མི་འགོག་པ་དང༌། དེ་བཀག་ན་དོན་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི། སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཙམ་ཞིག་ལྷག་མར་ལུས་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་གསུངས་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །སྲིད་པ་སྒྱུ་མ་འདྲ་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་ན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱི། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདིས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པ་ལས་འདུས་བྱས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པར་འདོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཉེ་བར་གཞལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་འཇིགས་པས་དེ་དག་དང་བསྟུན་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། དེ་དང་མི་འགལ་བ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ནི་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང༌། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ་སོ་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ལྷག་མར་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སྒྱུ་འཛིན་མིན་གྱི། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་བདེན་པར་འཛིན་ན་སྐྱོན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདི་ལ་མི་སྐྱེ་སུ་ཡང་འཆི་བ་མེད། །སེ
Chinese
因为需要有先后次第，所以并非认为一旦证悟一个法的空性，就能真实证悟所有其他法的空性，而是说当心思专注于其他法是否存在真实性时，才能证悟。如此一来，就像在梦中意识到那是梦境，从而了知显现的男女等是空性一样。如《现观庄严论》所说：“梦中一切法，如梦观彼等。”意思是说在梦中，一切法都应被视为如梦一般。这两者意义并不相同。同样，在禅定中所体验到的景象，比如显现的瓶子、毛毯等，了知它们显现之处即是空性，以及了知这些事物本质上并非真实存在，而是如幻如梦，这两者意义也不同。因此，对于经论中提到的要像幻象和梦境一样去理解事物，必须仔细研究那些独特的、非共同的幻象显现方式。如果这样做，就会发现，不谙世事的孩子会把镜子里的影像当作真实的容貌等；不了解魔术的观众会把魔术表演中的景象当作真实的马和牛等；不明白那是梦境的人，会把梦中显现的山、房子、房屋等当作真实存在。这些情况都是相似的。同样，经验丰富的老人、魔术师以及知道那是梦境的人，他们知道那些显现的事物并非真实存在。这两种情况也是相似的，但两者都未能获得究竟的见地。第二点是，如果没有充分理解先前所说的需要破斥的对境的界限，而用理智去分析对境，最初会觉得对境不存在。然后，也会觉得分析者也和对境一样，因为没有能确定“这是什么，这不是什么”的依据，所以显现变得模糊不清。这种显现的出现是因为没有区分自性存在与不存在，以及仅仅存在与不存在。因此，这样的空性是破坏缘起的空性。所以，由证悟这种空性所引发的模糊不清的显现，绝不是如幻如化的意义。因此，用理智分析时，对于人等事物，要研究它们以自性成立的方式存在于对境之上的方式。
English
Because there needs to be a sequence of before and after, it is not that once one realizes the emptiness of one dharma, one will actually realize the emptiness of all other dharmas, but rather that one can realize it when one's mind is focused on whether other dharmas exist truthfully. In this way, just as realizing that it is a dream in a dream, thereby knowing that the appearances of men and women, etc., are empty. As the Ornament for Clear Realization says: "In dreams, all dharmas, view them as dreams." This means that in dreams, all dharmas should be viewed as dreams. These two are not the same in meaning. Similarly, the appearances experienced in meditation, such as the appearances of vases, blankets, etc., knowing that where they appear is emptiness, and knowing that these things are not inherently real, but like illusions and dreams, these two are also different in meaning. Therefore, for the scriptures and treatises that mention understanding things as illusions and dreams, one must carefully study those unique, uncommon ways in which illusions appear. If you do this, you will find that children who do not know the world will regard the images in the mirror as real faces, etc.; viewers who do not understand magic will regard the scenes in magic performances as real horses and cows, etc.; people who do not understand that it is a dream will regard the mountains, houses, houses, etc. that appear in the dream as real. These situations are similar. Similarly, experienced old people, magicians, and people who know that it is a dream know that those appearances are not real. These two situations are also similar, but neither has gained the ultimate view. The second point is that if one does not fully understand the limits of the object to be refuted mentioned earlier, and analyzes the object with reason, one will initially feel that the object does not exist. Then, one will also feel that the analyst is the same as the object, because there is no basis for determining "what is this, what is not this", so the appearance becomes blurred. The appearance of this kind of appearance is because there is no distinction between self-existence and non-existence, and mere existence and non-existence. Therefore, such emptiness is the emptiness of destroying dependent origination. Therefore, the blurred appearance caused by realizing this emptiness is by no means the meaning of illusion. Therefore, when analyzing with reason, for things such as people, one must study the way in which they exist on the object in a way that is established by their own nature.
Chinese
心想或许连一丝一毫也不存在。基于此，这些显现也只是模糊不清地显现而已，这并非难事。类似的情况，对于那些倾向于中观宗，听闻过一些宣说无自性的法的人来说，都会出现。然而，困难之处在于，完全断绝了以自性成立的自性，并且对于无自性之补特伽罗等，安立为从彼而积聚者和感受果报者等，要从内心深处获得定解。如果能够将这两者结合起来，不落入有边和无边的极端，那么中观的见解就非常难以获得了。因此，当以辨析究竟实相的理智进行观察时，因为无法找到生等，所以遮止的是自性生等。并非遮止一切生灭等。如果遮止了生灭等，那么一切作用都将变得空虚，如同兔角和石女之子一般。如果仅仅剩下如幻象般的显现，那么依赖于缘起的诸种作用都将无法成立，这是有过失的。如《四百论》中说：“若如是，云何有，世如幻事非。”在它的注释中说：“如果如实地见到缘起，那么就会像变魔术一样，而不是像石女的儿子一样。如果这种辨析完全遮止了生，从而想显示有为法无生，那么，那时它就不会像幻象一样，而是会接近于石女的儿子等。由于害怕会推翻缘起，所以不会与那些相顺应，而是会与不相违背的幻象等相顺应。”又说：“因此，像这样完全观察时，事物的自性不会成立，所以对于各个事物来说，就只会剩下如幻象般的显现。” 因此，仅仅执着于显现如幻象般的缘起，并非是有过失的幻执，如果执着于如幻象般的显现是自性成立的，并且认为是真实的，那么就是有过失的。《三摩地王经》中也说：“有情世间如梦境，于此无生亦无死，
English
One might think that not even a tiny bit exists. Based on that, these appearances are just appearing vaguely, which is not difficult. Such a thing can happen to anyone who inclines towards the Madhyamaka school and has heard some teachings that explain the nature of no self-existence. However, the difficulty lies in completely refuting the self-existence that is established by its own nature, and in establishing the person without self-existence as the one who accumulates and experiences the results, etc., from that very basis, one must gain deep conviction from the bottom of one's heart. If one can combine these two aspects without falling into the extremes of existence and non-existence, then the view of Madhyamaka is extremely difficult to attain. Therefore, when examining reality with the reasoning that investigates the ultimate truth, since birth and so on cannot be found, what is negated is self-birth and so on. It does not negate all arising and ceasing, etc. If arising and ceasing, etc., are negated, then all functions will become empty, like a rabbit's horn and the child of a barren woman. If only an illusion-like appearance remains, then all actions of dependent origination will be untenable, which is a fault. As the Four Hundred Stanzas says: "If so, how can there be, the world is not like an illusion." In its commentary, it says: "If one sees dependent origination as it is, then it will be like a magic trick, not like the son of a barren woman. If this analysis completely negates birth, thereby intending to show that conditioned phenomena are unborn, then at that time it will not be like an illusion, but will be close to the son of a barren woman, etc. Because of the fear of overturning dependent origination, one does not conform to those, but conforms to illusions, etc., that are not contradictory." It also says: "Therefore, when examining in this way completely, the self-nature of things will not be established, so for each thing, only an illusion-like appearance will remain." Therefore, merely clinging to the dependent origination of illusion-like appearances is not a faulty illusion, but if one clings to the illusion-like appearance as being established by its own nature and believes it to be true, then it is a fault. The King of Samadhi Sutra also says: "The sentient world is like a dream, in this there is no birth and no death,