Tibetan
ཚོན་པར་བྱ། །དེ་ནི་དགའ་བ་གསུམ་སྤངས་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་བྲལ་བའི་དང་པོ་ཞེས་བྲལ་བའི་དུས་ཉིད་དུ་གསུངས་པས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་པོར་འདི་ཉིད་མཚོན་པར་བྱ། ཞེས་བསྒྲུབས་པས་སོ། །ལྷན་ཅིག་ཤར་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ནུབ་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་མཚོན་པར་འགྱུར། ཞེས་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་བསྡུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ། སྒྱུ་མ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས། །བུད་མེད་སྒྱུ་མ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ལས། །གསལ་བར་འདི་ལས་མཚོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། རིམ་པ་ལྔ་པ་ལས། མཚན་མོ་སྣང་བའི་ཆ་ལས་གསལ་བར་ཉི་མའི་ཟེར་འགྱེད་ཉིན་མོ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། །མཚམས་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་རང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་མིན་པར་འདིར་སྦྱོར་བ། །མཚན་མིན་ཉིན་པར་མིན་ལ་ མཚམས་ཀྱང་མིན་པའི་གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམས་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །རྟོགས་པའི་སྐད་ཅིག་འདིར་ནི་ཐུབ་པའི་མཆོག་གིས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་བྱར་གསུངས། །ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་དགའ་བ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་མཚོན་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཞི་པར་གསུངས་ཏེ། མཚན་ཉིད་བྲལ་བ་གསུམ་ལས་གཞན་ཞེས་པ་འདིས་ནི། འདིར་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དགའ་བྲལ་རིགས་པ་སྟེ། མཚོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བྲལ་གྱི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཐབས་ཀྱང་མ་བསྟན་པར་ཐལ་བ་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འཆར་བའི་གནས་ཉིད་ལ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་དུ་མཚན་ཉིད་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་བཞིན་དུ་མཚམས་ཀྱང་ངོ༌། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ནའང་དེའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་མཚོན་དུ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཐབས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་སོ། །འོ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ནས་མ་བཟུང་སྟེ། དེའི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་འདིར་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་ཤར་བར་བྱེད་པའི་ཇི་ལྟ་བ་ནི་བླ་མས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་གཉིས་ཀའི་འདོད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་རིམ་པས་གསལ་བར་བྱས་ པའོ། །དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པའང༌། འདིར་མཆོག་མཐའ་དགའ་བྲལ་དང་པོ་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཡང༌། མཆོག་གི་མཐའ་ནི་མཆོག་གི་མཐའ་གང་ཞིག་གིས་དང་པོ་དགའ་བྲལ་ལ།
Chinese
应当象征。那是因为（经中）说，那是舍弃了三种喜乐的缘故。因此，由于（经中）说“那是离别的最初”，在离别之时就说了，所以应当象征这本身是俱生（喜）的最初。这是已经确立的。由于俱生显现，分别念本身隐没，所以会越来越象征。以及，那本身在《智慧金刚总集大瑜伽续》中所说：所有幻化中，女人的幻化最为殊胜，从三种智慧的区分中，从此能清楚地象征。以及，在《次第五》中说：从夜晚显现的部分清楚地是太阳的光芒四射的白天大显现。界限是获得显现，以自己的自性等不一起在此结合。非夜晚非白天，也不是界限的，从自性等中解脱出来的，证悟的刹那，诸佛之尊说瑜伽士们都应当证悟。这（段话）也说明了三种喜乐的自性是所象征的，而无相是薄伽梵所说的第四（喜），即“与三种无相分离”。这说明了，在此，如何随俱生（喜）之后是离喜的道理呢？因为无法象征。在离喜之后，如果说忆念本身也没有显示体验自性的方法，那么（这）就成了过失。俱生（喜）显现之处本身就是无诤的。如果有人问，因为在哪里没有体验那个自性，所以这里也是这样吗？不是的，就像黎明时分一样，界限也是如此。如果那样，那么它的本体也是无法象征的吗？是的，因为它被显示为接近体验的方法本身。如果有人问，那么那个方法也不应该修习吗？不是从那开始，因为执着于接近象征的显现，在这里是不可能的。是的，因为使之如此转变的自性，如何使之显现，是上师应当指示的。这样，通过以接近象征的次第，清楚地阐明了两者的意愿。 也仅仅是指出了那个，这里“殊胜边际离喜最初者”，也就是说，这里也是，殊胜的边际，是指以何种殊胜的边际为最初的离喜呢？
English
It should be symbolized. That is because it is said (in the scriptures) that it is abandoning the three joys. Therefore, since it is said (in the scriptures) that "that is the first of separation," it is said at the time of separation, so it should symbolize that this itself is the first of co-emergent (joy). This has been established. Because the co-emergent appears, the conceptual thought itself disappears, so it will be more and more symbolized. And, that itself is said in the Great Yoga Tantra of the Condensed Wisdom Vajra: Among all illusions, the illusion of women is particularly superior, from the distinction of the three wisdoms, from this it will be clearly symbolized. And, in the Fifth Stage it says: From the part of the night appearance, it is clear that the sun's rays radiate the great appearance of the day. The boundary is obtaining appearance, not combining here with one's own nature, etc. Not night, not day, and not a boundary, liberated from the natures, in this moment of realization, the Supreme of the Conquerors said that all yogis should realize. This (passage) also explains that the nature of the three joys is what is symbolized, and the absence of characteristics is the fourth (joy) spoken by the Bhagavan, that is, "separate from the three absences of characteristics." This explains that, here, how does the reasoning of separation from joy follow the co-emergent (joy)? Because it cannot be symbolized. After separation from joy, if it is said that the recollection itself does not show the method of experiencing the nature, then (this) becomes a fault. The place where the co-emergent (joy) appears itself is undisputed. If someone asks, because the nature is not experienced anywhere, is it the same here? No, like the time of dawn, the boundary is also like that. If that is the case, then is its essence also impossible to symbolize? Yes, because it is shown as close to the method of experiencing itself. If someone asks, then shouldn't that method also be cultivated? Not from there, because attachment to the appearance of approaching the symbol is impossible here. Yes, because the nature that makes it transform in that way, how to make it appear, is what the guru should instruct. In this way, through the order of approaching the symbol, the wishes of both are clearly explained. It also only points out that, here, "supreme boundary separation from joy first," that is to say, here also, the supreme boundary, what kind of supreme boundary is the first separation from joy?
Tibetan
དགའ་བྲལ་དང་པོ་ནི་མཆོག་དང་བྲལ་བའི་དགའ་བ་དག་གི་མཐར་གཉིས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ། ཐོག་མ་ཐ་མ་དབུས་མེད་པ། །སྲིད་མེད་མྱ་ངན་འདས་མིན་ཏེ། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་ཆེན་ཉིད། །གཞན་མིན་བདག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་དང་པོ་དང་ཐ་མ་དང་དབུས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་གནས་པ་རྣམས་བཀག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་པར་ཐབས་འདིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ལན་གྱི་དོན་ཏོ། །དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྣམས་བཀག་པས་མི་འཕོ་བའི་ཕྱིར་ན་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མཆོག་མཐའ་དབུས་དང་བྲལ་བའོ། །སྟོང་དང་སྟོང་མིན་ཧེ་རུ་ཀ །ཞེས་ཏེ། འདིར་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་མཐར་གང་ཞིག་གི་དབུས་ཀྱི་དགའ་བྲལ་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་དུ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མཚོན་བྱ་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་མིན་ནི་ད་ལྟར་བརྗོད་པའང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སྤངས་ནས་བདེ་བ་ཆེན་ པོའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཆོག་དང་བྲལ་དགའ་དག་གི་དབུས་སུ་མཚོན་བྱ་བལྟས་ལ་བརྟན་པོར་གྱིས་ཞེས་པ་ནི། འདིར་གལ་ཏེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ངག་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ། འདི་ལ་གུས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནས་ལུང་ཡིན་ན་ནི་དེའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། དབུས་མ་དགའ་བ་ཙམ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་བརྟག་པ་གཉིས་པ་ལས་གསུངས་པས། དགའ་བ་དང་མཆོག་དགའ་དང་དགའ་བྲལ་རྣམས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཉེ་བར་འཆར་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཞེས་པའི་དོན་དྲུག་པོ་དེའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ནི་རབ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དེ་གཉིས་ཀའི་དབུས་སུ་མཚོན་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བདེ་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ནི་མཆོག་དགའ་སྟེ། འདིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ཉིད་དེ། མཆོག་དགའ་ཉིད་ནི་ཐོབ་པའོ། །སྣ་ཚོགས་སྤངས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བཤད་པས་སོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པའི་གཞུང་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གདམས་ངག་མི་ཤེས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་འགལ་བས་འཕགས་པས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྔ་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པར་འཕགས་པ་ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཞགས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། སྟོང་དང་དེ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་སྟོང༌། །གསུམ་པ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང༌། །བཞི་པ་ཐམས་
Chinese
第一喜离是与殊胜分离的喜乐之终，是第二的意思。那么它的真如是怎样的呢？“无始无终亦无中，无有轮回非涅槃，此乃殊胜大安乐，非他非我亦复然。”这是说，通过遮止初始、终结和中间的生、灭、住，一切法皆为空性，并且以大乐为一体的方式，用此方法可以证悟，这是回答的意思。遮止喜乐、离喜和殊胜喜乐，因为不迁变，所以是不安住于轮回和寂灭的俱生真如。如是说：“殊胜离边及中央，空与非空黑汝嘎。”此处殊胜喜乐的终结，无论何者的中央的喜离，紧随其后与之相联的所诠是空性，因为远离自性之故。非空是因为现在所说也无法显现之故。因为远离二者而安住于大乐的自性中，那即是薄伽梵，名为黑汝嘎之义。于殊胜与离喜之中央，所诠视为稳固，这是说，此处如果是一般凡夫之语又如何呢？应对此恭敬。之后如果是圣教，那么它的意义是：仅仅是中间的非喜乐。如是《观察二品》中所说，喜乐、殊胜喜乐和喜离等存在，显现为即将显现的俱生，为了确定所诠之六种意义的自性，殊胜是极好的，在俱生的那二者的中央应作为所诠之义。为了安乐，殊胜是殊胜喜乐，以此乃是俱生的喜乐本身，殊胜喜乐本身即是获得。因为说是舍弃种种的刹那。在四印契的论典中，因为是不了解各自凡夫的教诲而造作的缘故，互相矛盾，所以不是圣者所说。如是圣者龙树的尊前，为了阐明五次第的意义，圣者释迦友也用绳索说了：“空与如是极为空，第三大空性，第四...
English
The first Joy-Separation means the end of the joys that are separated from the supreme, which is the meaning of the second. What is its suchness? "Without beginning, without end, and without middle, without existence, not nirvana, this is the supreme great bliss, not other, not self." This means that by negating the arising, ceasing, and abiding of the beginning, the end, and the middle, all dharmas are emptiness, and in a way that is one with great bliss, this method can be used to realize it, which is the meaning of the answer. By negating joy, separation from joy, and supreme joy, because it is immutable, it is the co-emergent suchness that does not abide in existence and peace. Likewise, it is said: "Supreme, devoid of extremes and center, empty and non-empty Heruka." Here, at the end of supreme joy, whatever the joy-separation in the center, the signified that is connected immediately after it is emptiness, because it is devoid of self-nature. Non-empty is because what is being said now is also not discernible. Because it abides in the nature of great bliss by abandoning the two, that is the Bhagavan, the meaning of the name Heruka. In the center of the supreme and joy-separation, the signified is regarded as stable, which means that if it is the speech of an ordinary person, what then? One should be respectful of this. Then, if it is scripture, then its meaning is: it is merely the non-joy of the middle. As it is said in the Second Chapter of Investigation, joy, supreme joy, and joy-separation exist, appearing as the co-emergent that is about to appear, in order to ascertain the nature of the six meanings of the signified, the supreme is excellent, and in the center of those two co-emergents, it should be the meaning of the signified. For the sake of bliss, the supreme is supreme joy, and this is the co-emergent joy itself, and supreme joy itself is what is attained. Because it is said to be the moment of abandoning various things. In the treatise of the Four Seals, because it is made by not understanding the teachings of individual ordinary people, they contradict each other, so it is not spoken by the noble ones. Likewise, in front of the noble Nagarjuna, in order to clarify the meaning of the five stages, the noble Shakya Friend also spoke with a snare: "Empty and likewise extremely empty, the third great emptiness, the fourth..."