Tibetan
སྙད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །རིམ་ལྔ་ལས་ཀྱང༌། གཡོན་པའི་མིང་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་པདྨ་ཅན། །བརྟན་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །དང་པོའི་ཡི་གེ་ཐིག་ལེར་བཅས། ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ནི་རྡོ་རྗེའི་མིང༌། །ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཡི། །ཆ་རུ་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པས་སྣང་བ་རྣམས་ཡི་གེ་དེ་དག་གི་མིང་གི་བརྡས་མཚོན་པའི་དོན་ནོ། །མོས་པ་ཆུང་བས་ཟླ་ཉི་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི། སེམས་དབེན་ཐོབ་པའི་རྫོགས་རིམ་པས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་སྐྱེད་པ་ལྟར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་པས། སྣང་བའི་དོད་ཟླ་བ་དང༌། མཆེད་པའི་དོད་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཕྱག་མཚན་དང༌། སྣང་མཆེད་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་དོད། ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་སོགས་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལྷའི་སྐུ་སྐྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། རིམ་ལྔ་ལས། ཤེས་རབ་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་ འཁོར་དག་ཏུ་བརྟགས། །སེམས་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་གྱུར་ཏེ། །རང་ཉིད་ཟླ་བའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་ཟླ་བ་ལ་དམིགས་པ། །རྡོ་རྗེ་མཚན་མ་རབ་ཏུ་བརྟག །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་ཐབས་མཚོན་བྱེད། །ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་སོགས་མཉམ་སྦྱོར། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་འདུས་པ་སྟེ། །ཤེས་རབ་ཐབས་སུ་འདུས་པ་ལས། །ལྷ་ཡི་གཟུགས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྐང་པ་ལྔ་པ་ལ་ཆག་འགྱུར་ལས། ཟླ་བ་རྫོགས་པ་དམིགས་དེ་ནས། ཞེས་འབྱུང་བ་ལེགས་སོ། །སྣང་བ་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཟླ་ཉི་དང་ཉིན་མཚན་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་འོད་དང་ཟླ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའོ། །པདྨ་དང་རྡོ་རྗེ་དང༌། བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དང༌། གཡོན་དང་གཡས་པས་བསྟན་པ་ནི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་སོ། །འཇམ་པ་དང་རྩུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བ་དམན་མི་དམན་ནམ། ཡུལ་སྣང་རྒྱས་མི་རྒྱས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཟླ་བ་སོགས་ནི་བཅོས་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའོ། །སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་ནི། མ་ནིང་དང༌། ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་དང༌། གཡས་གཡོན་གྱི་དབུས་དང༌། འཇམ་རྩུབ་གཉིས་ཀྱི་བར་མ་དང༌། ཐབས་ཤེས་གཉིས་འདྲེས་པ་དང༌། ཟླ་བ་དང་ཉིན་མཚན་སོགས་འདུས་པའི་མིང་གིས་མཚོན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་དེ། བླ་མའི་མན་ངག་ གིས་བསྟན་པ
Chinese
以名相确定三种智慧。又，在《次第五》中说：“左方的名称也是如此。具有莲花的月轮，成为稳固之因，第一个字母带有 bindu（藏文：ཐིག་ལེ，梵文天城体：बिन्दु，梵文罗马拟音：bindu，汉语字面意思：明点）。”又说：“同样地，金刚的名称，以两个 bindu（藏文：ཐིག་ལེ，梵文天城体：बिन्दु，梵文罗马拟音：bindu，汉语字面意思：明点）装饰，应当知晓其部分。”因此，显现诸法是以这些字母的名称的符号来表示的意义。由于意乐微小，依靠日月来观修，这是因为生起次第者无法像获得心性寂静的圆满次第者那样，从三种智慧中生起幻化身。显现的替代是月亮，增长的替代是金刚等法器，显现增长的心与心所二者平等结合的近得的替代，是从月亮和金刚等平等结合中生起本尊身之义。如《次第五》所说：“此智慧自性，观想于月轮之中。心性自己现见，自己如月之形。之后观想月亮，金刚标志善安立，此金刚等物，瑜伽士之方便象征。月亮金刚等同合，心与心所之聚合，智慧方便聚合故，将生本尊之形。”这里第五句有脱落，应为“观想圆月之后”。以日月和昼夜之名来表示最初的两种显现，就像天空被阳光和月光所覆盖一样。以莲花和金刚，女人和男人，左和右来表示是从方便智慧的角度而言。所谓柔软和粗糙，是指安乐减少或不减少，或者境相显现广大或不广大。所谓世俗之色，是指作为两种智慧象征的月亮等是虚假的自性。显现近得是：以雌雄同体，昼夜的交界，左右的中央，柔软粗糙的中间，方便智慧二者混合，以及月亮和昼夜等聚合之名来表示。第二是，在《行集》中，《智慧金刚总集》中简略地宣说了三种显现的体性，这是上师的口诀所指示的。
English
The three wisdoms are determined by names. Also, in the Five Stages, it says, "The name of the left side is also the same. The moon mandala with lotus, becomes the cause of stability, the first letter with bindu (藏文：ཐིག་ལེ，梵文天城体：बिन्दु，梵文罗马拟音：bindu，汉语字面意思：dot)." And it says, "Similarly, the name of the vajra, adorned with two bindus (藏文：ཐིག་ལེ，梵文天城体：बिन्दु，梵文罗马拟音：bindu，汉语字面意思：dot), should be known as its part." Therefore, the appearances are the meaning represented by the symbols of the names of those letters. Because of small aspiration, relying on the sun and moon to meditate, it is because the generation stage cannot generate the illusory body from the three wisdoms like the completion stage that has attained mind isolation. The substitute for appearance is the moon, the substitute for increase is the vajra and other implements, the substitute for the near attainment of the mind and mental factors of appearance and increase being equally combined, is the meaning of generating the deity's body from the equal combination of the moon and vajra etc. As the Five Stages say: "This wisdom essence, contemplate in the moon mandala. The mind itself sees, oneself like the shape of the moon. Then contemplate the moon, the vajra mark is well established, this vajra etc., symbolizes the method of the yogi. Moon vajra etc. combined, the aggregation of mind and mental factors, because of the aggregation of wisdom and method, will arise as the form of the deity." Here the fifth line is missing, it should be "After contemplating the complete moon." The first two appearances are indicated by the names of sun and moon and day and night, just as the sky is covered by sunlight and moonlight. The lotus and vajra, woman and man, left and right are indicated from the aspect of method and wisdom. The so-called soft and rough refer to whether happiness decreases or not, or whether the appearance of the object expands or not. The so-called conventional form refers to the fact that the moon etc., which symbolize the two wisdoms, are of a false nature. Appearance near attainment is: represented by the names of hermaphrodite, the boundary between day and night, the center of left and right, the middle of soft and rough, the mixture of method and wisdom, and the aggregation of moon and day and night etc. The second is, in the Compendium of Conduct, the nature of the three appearances is briefly explained in the Compendium of Wisdom Vajra, which is indicated by the guru's oral instructions.
Tibetan
ར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ། སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་སྣང་བར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བའི་རྣམ་པར་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་ན། འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོང་པ་དང་པོ་སྟེ། ཞེས་དང༌། སྣང་བ་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་ཅན། ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་དམིགས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཉིས་པ་སྟེ། རིམ་པ་གཉིས་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཞེས་དང༌། སྣང་བ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན། ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཚམས་ཀྱི་སྨག་ལ་བབ་པའི་ངོ་བོར་ཁྱབ་པ། ཕྲ་ཞིང་བདག་མེད་པ། སྲོག་དང་རྩོལ་བ་མི་རྒྱུ་བས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་མེད་པ་དང༌། མི་གཡོ་བ་དང༌། ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུགས་འདི་ལ་སྟོང་པ་བཞི་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ལ། དེ་ཡང་རྩ་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་གཞན་བཞི་ལས་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལན་མང་དུ་བྱུང་ཡང༌། ངོས་འཛིན་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་ལ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་མ་རིག་པ་མུན་པ་དང༌། སེམས་བྱུང་ཉི་འོད་དང༌། སེམས་ཟླ་འོད་བཞིན་དུ་སྣང་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་ངོས་འཛིན་མ་བྱུང་ངོ༌། །ཡབ་སྲས་གཞན་བཞིའི་གཞུང་དུ་ཡང་ངོས་འཛིན་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བས། སྤྱོད་བསྡུས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་དགོས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ནི་འཆི་བའི་འོད་གསལ་ལས་ལུགས་ལྡོག་གི་རིམ་པའི་སྟོང་པ་གསུམ་བཤད་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱིས་ནི་ལམ་དུས་ཀྱི་སྟོང་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་བཞི་ནི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་གི་དཔེས་མཚོན་ནས་སྟོན་པ་ལ། དབྱར་གྱི་ཆར་གྱིས་སའི་རྡུལ་བར་སྣང་ལ་ལྡང་བ་ལེགས་པར་མནན་པ་དང༌། སྤྲིན་གྱི་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་གཉིས་ཚོགས་པ་མང་དུ་འབྱུང་བ་སྟོན་གྱི་དུས་ཡིན་པས། སྟོན་གྱི་ནམ་མཁའ་དཔེར་བཟུང་ངོ༌། །དེའི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པ་ལ་ནི་ཉིན་པར་ཉི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང༌། ནམ་སྲོད་ནས་སྲོད་ཀྱི་སྨག་འཐུག་པོ་མ་སངས་ཀྱི་བར་གྱི
Chinese
如是说。显现之体性为何？无相之自性，无身语，如秋季之时，虚空无垢，月轮之光芒显现而遍布，如是自性光明之显现，于一切事物无余而缘念，此乃胜义菩提心智慧之显现，第一空性。显现增长之体性为何？亦是离能取所取之有色，无身语，如秋季之时，日光遍布，极明亮且无垢之自性中，缘念一切事物无余，菩提心普贤第二，次第第二极为空性之体性。显现获得为何？如是虚空之体性，无事物之有色，无身语，如黄昏之黑暗降临之体性而遍布，微细且无我，生命与勤奋不运行故无运行，无心且不动。如是说。此派系中，四空性善为了解极为重要，其根本续和解释续其他四部中，仅多次出现彼等之名称，然认识极不清晰。智慧金刚总集中，仅说无明如黑暗，心生如日光，心如月光般显现，除此之外未曾认识。父子其他四部之论典中，亦是认识极不清晰，故需依靠行集而知晓。智慧金刚总集中，讲述了从死亡光明中逆行次第之三空性，而行集则共同讲述了道时之空性。其中，四空性以晴朗虚空之比喻而宣说，夏季之雨将地上扬起之尘土压下，且无云之遮蔽二者聚合增多之时乃秋季，故以秋季之虚空为比喻。彼晴朗之虚空中，白日为日光所遍布，夜晚从黄昏至浓厚之夜幕未散之时
English
Thus it is said. What is the nature of appearance? The nature of being without form, without body and speech. Just as in autumn, the sky is without stain, and the light of the moon's orb appears and pervades, so too, in the naturally clear appearance, all things without exception are focused upon. This is the first emptiness, the appearance of wisdom, the mind of enlightenment in the ultimate sense. And what is the nature of the increasing appearance? It is also a form that is free from grasping and being grasped, without body and speech. Just as in autumn, the sunlight pervades, and in the extremely clear and stainless essence, all things without exception are focused upon. The second Samantabhadra is the mind of enlightenment. The second stage is the nature of being extremely empty. And what is the attainment of appearance? Similarly, the nature of space, the form without things, without body and speech. Just as it pervades in the nature of the twilight falling at dusk, subtle and selfless, life and effort do not move, therefore there is no movement, without mind and without movement. Thus it is said. In this system, it is very important to have a good understanding of the four emptinesses. In the root tantra and the other four explanatory tantras, only the names of these appear many times, but the recognition is very unclear. In the Wisdom Vajra Compendium, it is only said that ignorance is like darkness, mind-born is like sunlight, and mind is like moonlight, but no other recognition has been made. In the treatises of the other four father and son, the recognition is also very unclear, so it is necessary to know by relying on the Compendium of Conduct. In the Wisdom Vajra Compendium, the three emptinesses of the reverse order from the clear light of death are explained, while the Compendium of Conduct commonly explains the emptinesses of the path time. Among them, the four emptinesses are taught by exemplifying the clear sky. In summer, the rain presses down the dust raised from the ground into the space, and the absence of clouds gathering together is the autumn season, so the autumn sky is taken as an example. In that clear sky, the daytime is pervaded by sunlight, and from dusk until the thick darkness of night has not cleared