Tibetan
གྲོ་བ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདིར་འཁོར་བའི་སྒྱུ་མ་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་རྨོངས་པར་བྱས་པ་ནི། དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་རྨོངས་པར་བྱས་པར་གསུངས་པས་འཇིག་ལྟ་ལ་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྲེད་པའི་ས་བོན་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ཆགས་སུ་ཡང་གསུངས་སོ། །འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན་པ་འདི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་པས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི། འཁོར་བར་འཆིང་བའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལེའུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ནས་རྩ་བ་ གསུམ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །ཞེས་བདག་འཛིན་སྤོང་བའི་ལམ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལམ་གྱི་རྩ་བར་གསུངས་ལ། དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པ་ན་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ་ལེའུ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། དབུ་མ་པ་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པ་ནི། ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་གསུངས་ཤིང་ཆོས་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཡང་ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པས་སྨྲས་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་ཡོད། །དེ་ཡང་མཁས་རྣམས་མི་འདོད་དེ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང༌། །བྲལ་བས་ནམ་མཁའི་པདྨོ་བཞིན། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་མིན་པའང་མིན། །མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ཡིས་རིག །ཅེས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་དང༌། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ནི། རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མ་ཡིན་གཉིས་ཀ་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་ནས་ འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་ལ། རྒྱུད་དང་འགྲེལ་པར་བདག་མེད་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པས་གཞུང་གཞན་ལས་ཤེས་དགོས་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའོ། །འདི་ནི་མདོར་བསྡུས
Chinese
这部（གྲོ་བ་）是执取痛苦中的痛苦。正如（འགྲེལ་ཆེན་）大疏中说：在此，被轮回的幻觉，执著于我（ངར་འཛིན་པ་）和我所（ང་ཡིར་འཛིན་པ་）的自性所迷惑，就是执取地狱、饿鬼、畜生的痛苦。如是说，被执著于我和我所迷惑，因此认为是坏聚见。因为那本身就是贪爱的种子，所以也说是贪欲的习气。轮回的根本是我执，这是大小乘、密咒、名相等一切宗派的观点，因此，通达无我的智慧，是斩断束缚轮回的根本，这一点非常清楚。因此，第四品的（འགྲེལ་ཆེན་）大疏中说：之后应当忆念三个根本，即发起菩提心、清净意乐和完全舍弃我执和我所执。如是说，舍弃我执的道路，就是通达无我的智慧，是道路的根本。中观派认为，在修持不变的、无二的智慧时，也要通过二无我的方式来修持，第五品的（འགྲེལ་ཆེན་）大疏中说：对于中观派来说，如同梦境般修持不变且无二的智慧，即如此这般，对有情补特伽罗的无我和对法的无我。如是说。关于破除有情补特伽罗的我，在第二品中已经说过，而破除法我的理路，也在第二品的（འགྲེལ་ཆེན་）大疏中说：因此，中观派说：识（རྣམ་པར་ཤེས་པ་）在胜义谛中存在。然而，智者们并不认可它，因为它远离了一和多的自性，如同虚空的莲花。非有，非无，非有非无，也不是两者的自性。远离四边戏论的，那就是中观派所理解的。如是说一多体性的道理。因此，结果不是从自身产生，不是从他者产生，不是从二者产生，也不是无因产生。如是说，如金刚屑的道理等等，正如中观的论典中所说的那样。经续和疏释中，对无我的阐述是简略的，因此也说需要从其他论典中了解。第二品的（འགྲེལ་ཆེན་）大疏中说：无我等已经成立。这是简略的。
English
This (gro ba) is grasping suffering from sufferings. As it is said in the Great Commentary (འགྲེལ་ཆེན་): Here, being deluded by the illusion of samsara, clinging to the self (ངར་འཛིན་པ་) and what belongs to the self (ང་ཡིར་འཛིན་པ་), is grasping the suffering of hell, hungry ghosts, and animals. Thus it is said, being deluded by clinging to the self and what belongs to the self, therefore it is considered as the view of the perishable aggregate. Because that itself is the seed of craving, it is also said to be the habit of desire. The root of samsara is self-grasping, this is the view of all schools of Mahayana, Hinayana, tantra, and characteristics, therefore, the wisdom that realizes selflessness is very clear as the cutter of the root that binds to samsara. Therefore, in the Great Commentary (འགྲེལ་ཆེན་) of the fourth chapter, it says: Then one should remember the three roots, namely, generating the mind of enlightenment, pure intention, and completely abandoning self-grasping and grasping of what belongs to the self. Thus it is said, the path of abandoning self-grasping, that is, the wisdom that realizes selflessness, is said to be the root of the path. The Madhyamikas believe that when meditating on unchanging, non-dual wisdom, one should also meditate through the two selflessnesses, as it is said in the Great Commentary (འགྲེལ་ཆེན་) of the fifth chapter: For the Madhyamikas, meditating on unchanging and non-dual wisdom like a dream, that is, in this way, the selflessness of sentient beings and the selflessness of phenomena. Thus it is said. Regarding the refutation of the self of sentient beings, it has been said in the second chapter, and the reasoning for refuting the self of phenomena is also said in the Great Commentary (འགྲེལ་ཆེན་) of the second chapter: Therefore, the Madhyamikas say: Consciousness (རྣམ་པར་ཤེས་པ་) exists in the ultimate truth. However, the wise do not accept it, because it is separated from the nature of one and many, like a lotus in the sky. It is neither existent, nor non-existent, nor both existent and non-existent, nor is it the nature of both. That which is liberated from the four extremes, that is what the Madhyamikas understand. Thus it is said, the reason for being separated from one and many. Therefore, the result is not produced from itself, not produced from others, not produced from both, nor is it without cause. Thus it is said, like the reasoning of the Vajra Splinter, etc., as it appears in the Madhyamika treatises. In the tantras and commentaries, the explanation of selflessness is brief, therefore it is also said that it needs to be understood from other treatises. In the Great Commentary (འགྲེལ་ཆེན་) of the second chapter, it says: Selflessness and so on have been established. This is brief.
Tibetan
་པས་གསུངས་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་ལུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ་དང་མི་ཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཡིན་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ་དབང་མདོར་བསྟན་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་འབྲས་བུ་ནི། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ནི། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ངེས་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་པས། དུས་འཁོར་བའི་ལུགས་ཀྱིས་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྟོང་ཉིད་མི་འདོད་ཅེས་པ་དང་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དང་མཐུན་པའི་ལྟ་བ་མི་འདོད་ཅེས་པ་ནི། རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་དོན་ལོག་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི། སྟོང་གཟུགས་ཡོད་མེད་དང་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དབུ་མའི་གཞུང་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། དོན་དམ་པར་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་ཐ་སྙད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བཅིངས་གྲོལ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་མཐར་འཛིན་གྱི་འཆིང་ བ་བཅད་ནས་ཐར་པར་བགྲོད་པར་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་བརྟན་དུ་མི་གཏོང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་གོ་བ་བཙལ་ནས་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱོང་རྒྱུ་མེད་པར། གང་དུ་བཟུངས་ཀྱང་རྟོག་པའི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པས་ཅིར་ཡང་མི་བསམ་པ་ནི་དུས་འཁོར་བའི་ལུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་དོན་ལོག་པར་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྔ་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས་དེ་ལ་སྒོས་སུ་དགག་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱོགས་སྔ་གསུངས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་མེད་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་མཆོག་ཏུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་མི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་གིས་འཁོར་བའོ། །གང་གི་ཚེ་བ
Chinese
是（某人）所说，详细内容应从广大的圣教中了解。如是说。另外，在《大疏》中说：金刚是不可分割且不可断灭的，而其本身就是乘，即金刚乘，也就是咒语之理与波罗蜜多之理，果与因的体性融为一体。如是说，如前所引用的《灌顶略说》中所说，咒语之理的果是不变的安乐，而波罗蜜多之理是显现而自性空，是确定的空性。因此，以时轮的理路，不承认以理智确立的空性，以及不承认与中观理聚相符的见解，这是对续部注释的意义的错误解释。因此，有智慧的人，对于所说空与色、有与无、常与断的边，以及如幻术和梦境等并非一次性的意义，如同圣父子中观的论典中所说的那样，在胜义谛上远离一切边，在世俗谛上，在无自性上，系缚解脱等一切行为都合理，以如幻术般的道理，斩断执着的束缚，从而走向解脱，不要稳固地执着于法之我的实执。第二，像这样，在寻求无我之义后，对于以见解确立的意义，不培养确信的相续，无论执着于何处，都是分别念的执着方式，所以什么也不想，这就是时轮的理路，这样说，是对续部注释的意义的错误解释，因为第五品的大疏中对此作了特别的驳斥。其中，首先所说的是这种主张的先例，如所说：如是，从般若波罗蜜多中，如来之无思智慧，是为了获得圆满正等觉佛陀而世尊所说的。不是思，因为贪着和离贪的自性之故。在此，当众生的思绪强烈生起时，那时对于极可爱的对境产生贪着，对于不可爱的对境产生离贪，这些就是轮回。当
English
It is said by (someone), and the details should be understood from the vast scriptures. Thus it is said. Furthermore, in the Great Commentary, it says: Vajra is indivisible and indestructible, and it itself is the vehicle, that is, the Vajrayana, which is the principle of mantra and the principle of Paramita, the nature of fruit and cause becoming one. Thus it is said, and as quoted earlier in the "Summary of Empowerment," the fruit of the principle of mantra is immutable bliss, and the principle of Paramita is appearance and emptiness of self-nature, which is the determined emptiness. Therefore, according to the system of Kalachakra, not admitting emptiness established by reason, and not admitting views consistent with the Madhyamaka reasoning, is a misinterpretation of the meaning of the tantric commentary. Therefore, the wise should, regarding the meaning of what is said not just once, such as emptiness and form, existence and non-existence, the extremes of permanence and annihilation, and like illusion and dream, as it appears in the Madhyamaka treatises of the noble father and sons, in the ultimate truth, be free from all extremes, and in the conventional truth, in the absence of self-nature, all actions such as bondage and liberation are reasonable, and in the manner of illusion, cut off the bonds of clinging to extremes, and thus proceed to liberation, and do not firmly hold onto the belief in the reality of the self of phenomena, which is the clinging to truth. Secondly, like this, after seeking the meaning of selflessness, without cultivating the continuity of certainty that ascertains the meaning established by view, wherever one clings, it is a way of clinging to conceptual thought, so not thinking about anything is the system of Kalachakra, saying this is a misinterpretation of the meaning of the tantric commentary, because the Great Commentary of the fifth chapter specifically refutes this. Among them, what is first said is the precedent for this assertion, as it is said: Thus, from the Prajnaparamita, the Tathagata's non-thinking wisdom is what the Bhagavan spoke in order to attain perfect and complete Buddhahood. It is not thought, because of the nature of attachment and detachment. Here, when the thoughts of sentient beings arise strongly, then attachment arises towards extremely desirable objects, and detachment arises towards undesirable objects, these are samsara. When