Tibetan
ཆོས་ལ་སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རྩལ་ལ་རྫོགས་དང་མ་རྫོགས་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རོལ་པར་ཤར་དང་མ་ཤར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རིག་པ་མཐོ་དང་མི་མཐོ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཡེ་ཤེས་གསང་ཆེན་ཀུན་ལ་རོལ། །རྫོགས་ཆེན་མཐའ་ལ་འདི་ཞེས་བསྟན་དུ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གནས། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་མེད་པ་རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་སྤྱོད། །གསལ་འགྲིབ་འཛིན་རྟོག་མེད་པ་རང་སྣང་བདེ་བའི་ཤུགས། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་དེ་བཞིན་གནས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལྟ་བ་དེའི་ངོ་བོ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྟོགས་བྱའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་གོ ། དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། གསོལ་པ། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །འདི་ནི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་དག་གིས་གདགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་དང༌། བརྗོད་ པ་དང༌། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ་ཡེ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུག་པའོ། །ཞེས་རྐང་པ་ཐ་མས་ཀ་དག་གི་དངོས་དོན་ཀྱང་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས་སྤྱོད་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྒྲ་དང་རྟོག་གེའི་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་དམིགས་ནས་བརྗོད་བྲལ་བློ་འདས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང༌། ཐེག་པ་འོག་མའི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྫོགས་རིམ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་རྒྱུད་ལུང་ལ་གཤེ་བ་ནི་དམུ་རྒོད་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྐུལ་བའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ་འདི་ལ་མང་དུ་ཐོས་པས་རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་པ་དག་ནི།ཡང་དག་པའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དམུ་རྒོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་བྲལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་ཟབ་མོ་ལས་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་ལ་བློ་ཚོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་པ་ནི་ཉེས་པ་མི་ཟད་པས་ན་ངེས་པའི་དོན་བསྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ ཐོག་ཏུ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་རྒྱུད་དོན་ཟབ་མོ་ནི་རྟོག་གེའི་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་བྱས་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པའི་ཚུལ་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་རྒྱ་ཆེན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དྲེགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམ་པ་མང་པོ་དོན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་པར་བགྱིད། འཇལ་བར་བགྱིད། རྟོག་པར་བགྱིད། འཚོལ་བར་བགྱིད་པ་ལས། ཡང་དག་པའི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་བློ་གྲོས་ངན་པ་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་རྩོད་པར་གྱུར། གཤེ་བར་གྱུར། ཞེར་འདེབས་པར་གྱུར། ཚར་གཅོད་པ་དག་མཐོང་ནས། ཀྱེ་མ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་བསྟན་ན་སྙམ་མོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་འཕགས་ང་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནས་རྣམ་པར་ཕྱེའོ། །གསལ་བར་བྱས་སོ། །དོན་དམ་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་རིག་པར་ངས་བཤད་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེ་ནི་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེ་ནི་རྩོད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ ནི་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ནི་རྟོག་གེས་བརྟག་པའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པའམ། གཞལ་པར་མི་ནུས་སོ། །སོ་སོ་རང་རིག་ཚད་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཡོངས་ཆད་པས། །རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བཞུགས་ཚུལ་ནི་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་དོན་གྱིས། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ངོར་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་ཅིང༌། སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང༌། ས་ཡི་དཀྱིལ་ན་གནས་པའི་ཆུ། །དྲི་མ་མེད་པར་གནས་པ་ལྟར། །ཉོན་མོངས་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང༌། །དེ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་ཡང༌། རྒྱུད་བླ་མར། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང༌། །རིགས་ ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན།
Chinese
对于法，没有行持与不行持。对于大圆满的功用，没有圆满与不圆满。对于大圆满的嬉戏，没有显现与不显现。对于大圆满的意义，没有修与不修。对于大圆满的觉性，没有高与不高。大圆满的智慧，在一切秘密中嬉戏。对于大圆满的边际，没有“这是”可以指示。对于大圆满的意义，没有词语和文字。大圆满国王的见地，就那样安住。没有词语和文字，就在大圆满的意义中行持。没有明暗执著分别，是自显安乐的力量。大圆满的意义，是没有那样安住的。 如是说。那个见地的自性，是圣者的谛实，远离能取所取的二取，各自自明的智慧。是与所证悟的佛法身同等具有的。 如是，在圣者《宝云经》中说： 请问：什么是“彼性”？ 回答：所谓“彼性”，是真实的意义的殊胜之词。这是各自自己的觉性，不能用词语和文字来诠释。为什么呢？因为超离了所有言说、表达和分别的境域，是圣者智慧的境域，本来就那样安住。 如是，最后一句也清楚地显示了本来清净的实义。像这样，那些没有证悟的人，以具有过失的行为或以执持见地为殊胜的心，将各自的分别智慧仅仅执著于声音和思辨的境域，从而诽谤不可言说、超离心识的伟大智慧，并且完全执着于下乘的思辨禅定，呵斥宣说圣者道之大圆满次第的续部经典，这是被恶魔扰乱了心，如《策励殊胜意乐经》中所说：慈氏，那些因多闻而骄傲自满的人，不以正确的道理作意，心相续变得粗暴，远离了止观，远离了甚深佛法。 因此，对于甚深见地，以理智的过失进行辩驳，是无尽的罪过，因此必须在定解生起的所知事物之本性 之上，确立金刚（之见）。
English
Regarding Dharma, there is no practice and no non-practice. Regarding the power of Dzogchen, there is no perfection and no non-perfection. Regarding the play of Dzogchen, there is no arising and no non-arising. Regarding the meaning of Dzogchen, there is no meditation and no non-meditation. Regarding the awareness of Dzogchen, there is no high and no non-high. The wisdom of Dzogchen plays in all great secrets. Regarding the limit of Dzogchen, there is no "this" to point out. Regarding the meaning of Dzogchen, there are no words and letters. The view of the King of Dzogchen remains as it is. Without words and letters, one practices in the meaning of Dzogchen. Without clarity, dimness, grasping, and conceptualization, it is the force of self-appearing bliss. The meaning of Dzogchen is without remaining in such a way. Thus it is said. The essence of that view is the truth of the noble ones, the self-knowing wisdom that is separate from the two graspings of grasper and grasped. It is that which is equally endowed with the Dharmakaya of the Buddha to be realized. Thus, in the Noble Cloud of Jewels Sutra it says: Asked: What is meant by "Thatness"? Answered: "Thatness" is a sublime term for the true meaning. This is the self-knowing of each individual, which cannot be designated by words and letters. Why? Because it transcends the realm of all speaking, expression, and conceptualization; it is the realm of the wisdom of the noble ones, abiding as it has always been. Thus, the last line also clearly shows the actual meaning of original purity. Like this, those who have not realized it, with discipline accompanied by misconduct, or with a mind that holds views as supreme, fixate on the realm of sound and speculation alone, thereby slandering the great wisdom that is beyond words and beyond mind, and clinging entirely to the meditative absorption of lower vehicles, and scolding the tantras that teach the great perfection stage of the noble path, this is the mind being disturbed by a wild spirit, as it says in the Sutra Encouraging Supreme Intention: Maitreya, those who are satiated and arrogant from much learning, separated from proper attention, their mindstream becomes wild, separated from shamatha and vipassana, and far from the profoundly deep Dharma of the Buddha. Therefore, to apply intellectual refutations to the profound view is an inexhaustible fault, so it is necessary to establish the vajra (view) on the nature of phenomena, the knowable, where definitive meaning arises from meditation.
Chinese
甚深意义的词句传承，并非通过思辨臆测的知识所能确定的道理，在圣者《解深密经》中也有记载。菩萨法胜请示道：世尊，我前往如来广名大界具慢处时，许多外道徒劳地思念、衡量、分别、寻求无意义的特征。由于未能领悟真实的意义，那些愚蠢的人们互相争论、谩骂、诽谤、惩罚。我看到这些后心想：唉！如果能宣说如来们的真实义完全超越一切思辨就好了。佛开示道：法胜，我已真实地超越一切思辨而证悟成佛。成佛后已经分别、阐明。我已宣说真实义是圣者们通过各自的自证智慧所能领悟的，而凡夫俗子所能领悟的则是思辨的范畴。思辨是相的行境。真实义是不可言说的。思辨是争论的显现增长。真实义是争论的平息。真实地，思辨无法考察、推测、衡量。自证智慧是无量行境，不可言说且名言断绝，远离争论是真实之法，它超越了思辨的范畴。如是说。它安住于众生相续的方式，是通过最后法轮的意义，向根器敏锐者展示智慧的体性如何安住。在圣者《大般涅槃经》中，如来藏的秘密心髓，自性完全清净，不变不异地显现，等等，都非常清晰地阐述了。圣者导师的《法界赞》中也说：如同处于大地中心的清水，无垢地存在一样，烦恼之中，智慧也同样无垢地存在。也正是如来藏，在《宝性论》中说：圆满佛身是为利他，以及真如无差别，具有佛性故，一切有情恒时具佛性。
English
The profound meaning of the words' lineage is not something that can be definitively established through speculative knowledge. This is also stated in the Holy Saṃdhinirmocana Sūtra. Bodhisattva Dharmaśreṣṭhin asked: "Lord, when I went to the realm of the Tathāgata Great Fame, the Arrogant One, many non-Buddhists engaged in meaningless contemplation, measurement, discrimination, and searching for characteristics. Because they did not understand the true meaning, those foolish ones argued, reviled, slandered, and punished one another. Seeing this, I thought: 'Alas! If only the ultimate meaning of the Tathāgatas, which is truly beyond all speculation, could be taught!'" The Buddha replied: "Dharmaśreṣṭhin, I have truly awakened to Buddhahood beyond all speculation. Having awakened, I have distinguished and clarified it. I have taught that the ultimate meaning is known by the noble ones through their own self-awareness, while what is to be known by ordinary beings is the realm of speculation. Speculation is the realm of signs. The ultimate meaning is inexpressible. Speculation is the manifest increase of contention. The ultimate meaning is the pacification of contention. Truly, speculation cannot investigate, infer, or measure it. Self-aware wisdom is an immeasurable realm, inexpressible and with all terms cut off. Being free from contention is the ultimate Dharma, which is beyond the realm of speculation." Thus it is said. The way it abides in the continuum of sentient beings is through the meaning of the final turning of the wheel, showing how the nature of knowledge abides for those with sharp faculties. In the Holy Mahāparinirvāṇa Sūtra, the secret essence of the Tathāgatagarbha, its nature being completely pure, unchanging, and immutable, is shown very clearly, and so on. In the Noble Teacher's Praise of the Dharmadhātu, it is also said: "Just as water exists in the center of the earth, existing without impurity, likewise, wisdom exists within the afflictions, existing without impurity in the same way." It is also the Tathāgatagarbha, as stated in the Uttaratantra: "The complete Buddha's body is for the benefit of others, and because Suchness is undifferentiated, and because there is the lineage, all embodied beings constantly have the Buddha-nature.