Tibetan
ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པ། ཡོན་ཏན་མཛོད་འགྲེལ་རྣམ་མཁྱེན་ཤིང་རྟའི་གླེགས་བམ་ཕྱི་མ་བཞུགས། ད་ནི་བསྟན་པ་མཐའ་དག་གི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བས་འཁོར་ལོ་བར་པར་རྣམ་ཐར་གསུམ། །བསྟན་བྱའི་ངོ་བོ་སོ་སོ་རང་རིག་ཉིད། །སེམས་ཅན་ཁམས་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་རུ། །རང་བཞིན་བཞུགས་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་གྲགས། །དེ་ལ་འཁོར་ལོ་བར་པ་ནི་གཉེན་པོར་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི། ཆོས་ཉིད་ཙམ་དུའང་དམིགས་པ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། བདེན་པའི་དངོས་པོ་དང༌། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མ་གྲུབ་པས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། སྤྲོས་པ་དང་མཚན་མ་དང་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང༌། གཏི་མུག་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བ་དང་བཅས་པས་ འབྲས་བུ་ལ་སྨོན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་རྩ་ཤེ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །དམིགས་པ་མེད་པར་རྣམ་དབེན་ཉིད། །མཚན་མ་མེད་པས་ཞི་ཉིད་དེ། །གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དང༌། །གཏི་མུག་ཅེས་ནི་བཤད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡང་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་འདུ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པས་གཞི། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ད་ལྟར་ཡང་མི་གནས་པས་ལམ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བས་འབྲས་བུ་སྟེ། ད་ལྟར་ན་ནི་མི་གནས་ཤིང༌། །འདས་དང་མ་འོངས་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དུ་དེ་དག་མི་དམིགས་པ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་རྟོག་གིས་དབེན་པ། ཡུལ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཚན་མའི་སྣང་བ་མེད་པ། ཡུལ་ཅན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་སྲིད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་རྩ་བ་འབྱིན་པ་ལ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་ དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་ལ་བློ་དང་སྙམ་བྱེད་ཀྱི་རིག་པས་ཕར་བཏགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གྲུབ་མཐའི་ཁས་ལེན་གྱི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་བློའི་དངོས་ཞེན་ནི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རིགས་པ་རྣོན་པོ་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པས་སྒྲ་རྟོག་དང་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་བདེ་བའི་ལྟ་བ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་སྒྲ་ཚིག་གི་ལམ་དུ་མི་འགལ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཐོས་པ་ནི་ཚིག་རོ། གོ་བ་ནི་རྣམ་རྟོག །མྱོང་བ་ནི་ཕོ་ཚོད་དུ་སོང་བས་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དགོངས་པ་རིགས་ཚོགས་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་གི་དོན་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བའི་སྟོང་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང༌། ཅི་ཡང་མ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་གཤིས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་དང་མན་ངག་གི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྒོམས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལས་རིག་པ་གསུམ་གྱི་ཐ་མ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རིག་པ་གསུམ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས། ལྷའི་ མིག་གི་རིག་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིག་པ་དང༌། ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་སྟེ། རིག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་རྣམ་གྲངས་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ལས། ཕྱི་མའི་དོན་བསམ་བརྗོད་རྒྱུ་འབྲས་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པའི་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དོན་ལ་སྤྱོད། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་ཡིས། །སྡེར་ཆགས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་བཞིན། །རྫོགས་ཆེན་རང་སྐད་སྨྲ་ཞིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རྫོགས་ཆེན་རང་སྐད་སྨྲས་ནས་རང་གི་དོན་ལ་འཇོག །རྫོགས་ཆེན་ཡུལ་ལ་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མེད། །རྫོགས་ཆེན་གཞི་ལ་བཟང་དང་ངན་པ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ལམ་ལ་ཉེ་དང་རིང་བ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་འབྲས་བུ་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་སྐུ་ལ་ཡིན་དང་མ་ཡིན་མེད། །རྫོགས་ཆེན་གསུང་ལ་བསྒྱུར་དང་མ་བསྒྱུར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཐུགས་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དབྱིངས་ལ་ཟད་དང་སྟོངས་པ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་གནས་ལ་མཐོ་དང་དམའ་བ་མེད། །རྫོགས་ ཆེན་
Chinese
第十一章释 第十一章释 功德藏释，现证菩提车论后编。 现在为了宣说成为一切教法顶峰的自性大圆满，诸佛于中转法轮中，以三种解脱，所诠之体性各自为自明，于有情界中，如来藏中，自性安住，故称大圆满。其中，中转法轮是以解脱对治执着之方便，以三种解脱门来确定一切法，其中，解脱门空性是，以法性亦无所缘，以自性而极寂静之相，以真实之事物与，名言之境不成，以自性成立之微尘许亦不可得也。解脱门无相是寂静之相，以戏论与相与因稍微亦不可得之故也。解脱门无愿是，超越痛苦与愚痴之相，以具有现前造作之痛苦之相者等为所缘，以智慧如实随观并具有，对果位可希求之事稍微亦无也。如是《中观根本慧论》云：空性之相者，无所缘而极寂静，无相故寂静性，第三之相痛苦与，愚痴是说之故。如是三种解脱门亦摄于基道果三者，解脱门空性是超越有无之边故为基，解脱门无相是现在亦不住故为道，解脱门无愿是不观待未来故为果，现在不住且，过去未来皆无有，何处彼等不可得，于彼称不可得。如是不可得之相亦以本体之不共品，远离分别，所境之不共品，无相之显现，有境之不共品，以远离愚痴之门，从根本上断除有之因果，称为三时平等性之见，即现证。
English
Commentary on Chapter Eleven Commentary on Chapter Eleven The latter volume of the commentary on Yon Tan Dzö, the Chariot of Omniscience, is present. Now, in order to explain the Great Perfection of Natural Perfection, which has become the pinnacle of all teachings, the Victorious Ones, in the middle turning of the wheel, with three liberations, the essence of what is to be taught is self-awareness itself. In the realm of sentient beings, in the essence of the Sugata, naturally abiding, it is known as the Great Perfection. Among these, the middle turning of the wheel is the means to liberate from clinging to antidotes, establishing all phenomena through the three doors of liberation. Among these, the door of liberation, emptiness, is characterized by being utterly devoid of self-nature, as there is no object of focus even in the nature of phenomena. Because true entities and the objects of convention are not established, not even a particle established by its own nature can be found. The door of liberation, signlessness, is characterized by peace, because elaboration, signs, and even a slight cause cannot be found. The door of liberation, wishlessness, is characterized by transcending suffering and ignorance, because by focusing on those characterized by suffering with manifest actions, and with wisdom truly following after, there is nothing whatsoever to be wished for in the result. As it is said in the Root Wisdom: The characteristic of emptiness is, being devoid of focus, utterly solitary. Because of signlessness, it is peaceful. The characteristic of the third is suffering and, ignorance, it is said. Thus, the three doors of liberation are also included in the three: ground, path, and fruit. The door of liberation, emptiness, is the ground because it transcends the extremes of existence and non-existence. The door of liberation, signlessness, is the path because it does not abide even now. The door of liberation, wishlessness, is the fruit because it does not rely on the future. It does not abide now, and, the past and future do not exist. Where those are not found, that is called non-finding. Thus, the characteristic of non-finding is also the view of equality of the three times, which eradicates the root of the cause and effect of existence through the door of being devoid of conceptualization, the dissimilar aspect of the essence, the absence of the appearance of signs, the dissimilar aspect of the object, and the separation from ignorance, the dissimilar aspect of the subject, which is called the view of equality of the three times, which is manifest realization.
Chinese
རྒྱན་ལས།（庄严经中说：） 此岸彼岸边非有，彼等之间亦非住，尔时乃名平等性，是名般若波罗蜜。如是之见，以思维之智而外加施设之时，于宗派之承许作连结之心的实执，是任何他者皆不能以猛利之应成理而遮止，故以声分别与执著之境而安乐之见，以分别心而领会，且于声词之路上不违越而成立之时，如中观应成派一般。如是而于内入于等住之时，听闻乃词句之残余，领会乃分别念，体验乃成空谈，故以理聚而解释之中间法轮之意，于未见无遮遣之空性之任何意义之空性而观，与于未缘任何之法性而欲修习之自性之安住方式，乃依止上师之加持与口诀之方便，从自性大圆满之修生之智慧，而现前显现三明之最后者而证悟也。彼三明者，乃大乘之经部中说：天眼明，宿住随念明，漏尽明。明者，乃名为知也。如是于三种名相中所示，后者之义，乃超越具思维言说因果等之八识聚之明之法性，乃安住于自性大圆满之智慧也。如自显现中云：唉玛！大圆满阿底，不堕于任何方，任运智慧用其义，譬如猛兽狮子者，爪牙威势压伏般，大圆满自语宣说且以威势压伏下乘，大圆满自语宣说后安住于自义，大圆满境上无佛与有情，大圆满基上无好与坏，大圆满道上无近与远，大圆满果上无得与未得，大圆满身上无是与非，大圆满语上无译与未译，大圆满意上无事物与相，大圆满界上无尽与空，大圆满处上无高与低，大圆满
English
In the Ornamentation Sutra, it says: "This shore and the other shore are not the limit, nor do they dwell between them. At that time, it is called equality, and it is called Prajnaparamita." Such a view, when externally applied by the intellect and thought, the mind's clinging to reality, which connects the tenets of the philosophical schools, cannot be prevented by any other means than the sharp logic of the Prasangika. Therefore, the view of happiness in the realm of sound-discrimination and attachment is understood by the discriminating mind, and when it is established without contradicting the path of sound and words, it is like the Madhyamaka Prasangika. However, when one enters into equanimity internally, hearing is the remnant of words, understanding is conceptual thought, and experience becomes empty talk. Therefore, the meaning of the middle wheel of Dharma, explained by the collection of reasoning, is to view emptiness as the emptiness in which no meaning of negative negation is seen, and to meditate on the nature of reality in which nothing is focused on. The way of dwelling in one's own nature is to rely on the blessings of the guru and the means of oral instructions, and to realize the last of the three knowledges by directly manifesting it from the wisdom arising from meditation of the Great Perfection of self-nature. These three knowledges are taught in the Mahayana Sutras as: the knowledge of the divine eye, the knowledge of remembering past lives, and the knowledge of the exhaustion of defilements. Knowledge is called knowing. As shown in these three categories, the meaning of the latter is that the Dharma-nature of knowledge, which transcends the eight aggregates of consciousness with thinking, speaking, cause and effect, etc., abides as the wisdom of the Great Perfection of self-nature. As it says in Self-Arisen: "Ema! Great Perfection Ati, not falling into any side, spontaneously using wisdom for its meaning. For example, like a fierce lion, crushing with claws and power. Great Perfection speaks its own language and powerfully subdues the lower vehicles. Great Perfection speaks its own language and abides in its own meaning. In the realm of Great Perfection, there are no Buddhas or sentient beings. On the ground of Great Perfection, there is no good or bad. On the path of Great Perfection, there is no near or far. In the result of Great Perfection, there is no attainment or non-attainment. In the body of Great Perfection, there is no yes or no. In the speech of Great Perfection, there is no translation or non-translation. In the mind of Great Perfection, there are no objects or signs. In the space of Great Perfection, there is no end or emptiness. In the place of Great Perfection, there is no high or low. Great Perfection"