Tibetan
ཁོ་ན་ལས། དོན་རྒྱུད་རྟོགས་པའི་མངའ་བདག་རྒྱ་བོད་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དགོངས་པའི་དྲི་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་དེས་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་སེམས་ཙམ་པའོ་ཟེར་བ་དང་། ཕྱག་རྫོགས་ཐུན་མོང་ལ་གྲགས་པའི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྐུར་བདག་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་མཁྲིས་པས་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་མདངས་ཕྲོགས་ཏེ་དུང་གི་ཁ་དོག་སེར་པོར་སྣང་བ་ལས་ཤེས་བྱེད་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ངེས་དོན་དབུ་མ་ཆེན་པོ་ལ་གཉིས། རང་རྒྱུད་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཁྱད་པར་འབྱེད་ལ། དེས་ནི་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་དྲི་མ་སྤངས་སོ། །གཉིས་པ་དབུ་མཐའ་འགྱུར་བ་ནི་འདི་སྐད་དུ། ང་ལ་ཁས་ལེན་མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡུལ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། དབུ་མ་རྩ་ཤེའི་མཆོད་བརྗོད་ལས། །གང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །ཞེས་མཐའ་བརྒྱད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཚེའང་། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། ཞེས་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཤློ་ཀ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན། རང་ལུགས་ལའང་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་ཐལ་འགྱུར་དང་མཚུངས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁ་ནང་དུ་ལོག་ནས་བསྒོམས་ན་བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་གོ་ཡུལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རིག་འདྲི་མེད་ཀ་ནས་དག་པ་དེ་ལ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་གནས་ལུགས་ (༡༡)ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གནས་ཤིང་། དེའི་དབང་གིས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཆུ་བརྒྱ་ཟམ་འོག་གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་ལྟར་འདི་ཉིད་དུ་དགོངས་པ་གཅིག་མོད། འོན་ཀྱང་ཐོས་པའི་ནོར་དང་བྲལ་བས་གྲུབ་མཐའི་གནད་མ་ལོངས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཞི་གནས་ཀོ་ལེ་བའི་ཉམས་མྱོང་ཆོས་སྐད་དུ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་ལ་འདམ་ཀ་མེད་ཅེས་ལོ་ཀའི་ཆོས་ཀླུའི་གྲངས་ལྡན་གྱི་དབང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གསང་བ་ལ་མན་ངག་མེད་པ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐའ་བརྒྱད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མཐུན་ཞིང་། དགོངས་པའི་ཞེ་ཕུགས་ལའང་སྤྲོས་བྲལ་ཁོ་ན་ལས་ལྷག་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་མེ
Chinese
不仅如此，通达意义传承的、在汉藏地区广为人知的诸位大德们，认为这甚至连宗喀巴大师的观点的一点边都不算。因此，说大圆满的见解是唯心宗的观点，以及对于大手印、大圆满共同宣称的庸常的觉性，被自以为是的偏袒之胆病夺走了辨别的光彩，如同将海螺的颜色看成黄色一样，除此之外，没有任何认知。第二，关于究竟胜义中观，分为两种：自续派和应成派。第一种是：区分正确的世俗和错误的世俗，这样就能去除二取法的垢染。第二种，中观应成派是这样说的：因为我没有任何承诺，所以我才是无过失的。这样宣说了诸法都是无自性的，从对境的自方来说是不成立的，不是以自己的体相成立的，也不是以任何事物的自性成立的。如《中观根本慧论》的礼赞中所说：以何者依缘而生，不灭亦不生，不断亦不常，不来亦不去，非异非一义。这样确定了远离八边的戏论。而且，我等大师示现证得菩提之相时也说：深寂离戏光明无为法。等等，这就是所说偈颂的密意。在自宗中，全知大师也说：见解的安住方式与应成派相同。如是向内反观而修的话，不仅仅是教言的范围，而是无有分别的本来清净，那远离戏论的安住方式（第11页）就会颠倒地存在。由于它的影响，确立三种大的见解，如同百川汇入一河，在此处见解是相同的。然而，由于缺乏闻思之财，有些没有领会宗义要点的人，将止观科里巴的体验用佛教术语说成三种大的见解没有选择，如同世间的世俗之法，在龙树菩萨的教法中，对于具有特殊意义的秘密，如同没有诀窍一样，这是背离金刚藏的教法。这是为什么呢？因为在远离八边的戏论之状态中，确立一切见解是相同的。在见解的深层含义中，也没有比远离戏论更殊胜的见解了。
English
Moreover, those great masters who are known throughout Tibet and China for realizing the meaning lineage do not even consider it to be a trace of Je Tsongkhapa's view. Therefore, to say that the view of Dzogchen is Cittamatra, and to denigrate the ordinary awareness that is known in common to Mahamudra and Dzogchen, as if the jaundice of biased attachment has robbed the radiance of discernment, causing the color of a conch shell to appear yellow, is devoid of any understanding. Secondly, there are two aspects to the definitive meaning of Great Madhyamaka: Svatantrika and Prasangika. The first is: distinguishing between correct conventional truth and incorrect conventional truth, thereby eliminating the defilement of dualistic dharmas. The second, the Madhyamaka Prasangika, says: Because I have no assertions, I am without fault. Thus, it is proclaimed that all phenomena are without inherent existence, not established from their own side, not established by their own characteristics, and not established as the nature of anything. As it says in the homage of the Root Verses on the Middle Way: Whatever arises dependently, is without cessation, without arising, without annihilation, without permanence, without coming, without going, not different, not the same. Thus, it establishes the freedom from the eight extremes of elaboration. Moreover, when our Teacher demonstrated the attainment of enlightenment, he said: Profound, peaceful, free from elaboration, luminous, uncompounded dharma. And so forth, this is the intent of the verses spoken. In our own system, the Omniscient Great One also said: The way of abiding in the view is the same as Prasangika. If one turns inward and meditates, it is not merely the scope of the explanatory tantras, but the primordially pure, without mental fabrication, in which the way of abiding free from elaboration (p. 11) is perversely established. Due to its influence, the establishment of the three great views, like a hundred rivers converging into one, is of one intention here. However, because of a lack of the wealth of learning, some who have not grasped the essential points of the tenets, use the experience of shamatha-vipashyana as a religious term, saying that there is no choice in the three great views, like worldly dharmas. In the teachings of Nagarjuna, the secret of special significance is treated as if there were no instructions, which is turning one's back on the Vajrayana teachings. Why is this? Because it is consistent to establish all views in the state of freedom from the eight extremes of elaboration. And in the depths of the intention, there is no view more sublime than freedom from elaboration.
Tibetan
ད་པར་འགྲུབ་ཀྱང་། མདོ་སྔགས་གཉིས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དགོངས་པ་ལེན་ཕྱོགས་ཆེས་མི་མཚུངས་པའི་ཁྱད་པར། འདི་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་བས་ནི་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ཤེས་བྱ་ཁོ་ནས་གཏན་འཕབ་ནས་དབུ་མ་ལ་གནས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་། ཞི་གནས་ཀྱི་འཇོག་སྒོམ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དཔྱད་སྒོམ་སོ་སོར་རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་ཅིང་རྣམ་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོངས་བསྐུར་།།།ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་གསུམ་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་ས་ལམ་ཡུན་རིང་པོར་བགྲོད་པས་པཎྜི་ཏའི་དཔྱད་སྒོམ་ཞེས་ཁ་ཕྱི་ནང་ལྟས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་ངེས་ལ། སྔགས་ལམ་པས་ནི་རིམ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ལ་གཙོ་བོར་འདོན་ཞིང་། དེ་ལ་ཡང་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་ནི་གནས་ལུགས་ཡེ་བབས་ཀྱི་གཤིས་ལ་སྤྲོས་བྲལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཆིས་པའི་གནད་ཀྱི་མྱུར་ལམ་སོར་བཞག་ལ་ཡིད་དཔྱོད་བློས་བཏགས་ཀྱིས་བཟོ་མི་འཆོས་པར་ཀུ་སཱ་ལིའི་འཇོག་སྒོམ་ལ་གཞོལ་བས་ཁྱད་པར་བྱ་སྟེ། འོ་ན་ཕྱག་རྫོགས་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་གིས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་མོད་ཀྱི་མགོ་རྨོངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་འཇིག་རྟེན་མིག་གཅིག་ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པ་ཆེན་པོས། དགའ་རབ་ཤྲཱི་སིང་བད་འབྱུང་བི་མ་ལ། བཻ་རོ་སོ་ཟུར་གནུབས་ཉང་ལ་སོགས་པའི་ (༡༢)བཀའ་གཏེར་གནད་ལ་སྦྱངས་དམན་སྙིང་རློམ་འགས། །ཕྱག་རྫོགས་མ་ཕྱེད་བསྲ་བསྲེའི་ཆོས་སྐང་མང་། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་རགས་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཕྱག་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་ནས་སྣང་རིག་ངོས་བཟུང་བྲལ་བའི་གསལ་སྟོང་དུ་བསྐྱེལ་བ་ཤས་ཆེ་ལ། རྫོགས་ཆེན་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རོལ་བར་ཤར་ཡང་། སྟོང་ཆ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་བྱས་ཆོས་བློ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་བཅིང་གྲོལ་གཟོད་ནས་དག་པའི་ངང་དུ་ཚུར་རྫོགས་པས་འཁྲུལ་པ་གནས་དག་པ་དེ་ཉིད་ལ་བཟོ་མི་འཆོས་པས་ཁྱད་པར་བྱེད་ལ། བོད་ཀྱི་ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་པ་ཕལ་གྱི་བློ་ལ་འདི་ལྟའི་བཤད་ཚུལ་མ་བབས་པར་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་གསུང་ཡང་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུད་ལས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཐེག་ཆུང་ལ། མན་ངག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྟ་བ་སྤྱོད་པ་སེམས་བཟུང་དང་། །རྒྱུ་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུས། །དུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་དང་། །བདག་གཞན་དོན་དང་དགོས་པ་དང་། །ངལ་དུབ་མཐའ་སྤངས་ཚེགས་ཆུང་དང་། །ཚོག
Chinese
即使现在完成了，显宗和密宗在理解离戏的见解方面也存在非常不同的差异。例如，就显宗而言，通过仅仅从所知的事物来确定有无、常断等边见，安住在中观的空性，将止观的住修和胜观的观修各自区分为不同的类别，并且通过遣除分别念和烦恼，将三者作为道路，从而长时间地行于道位，因此，班智达的观修被认为是以外在和内在的视角看待空性。而密宗行者则主要强调生圆二次第的双运。其中，见解的精髓在于，安住在本然的实相中，不以分别念和臆测来改造或调整自然存在的、离戏且任运成就的要诀，而是专注于库萨里的住修，这就是它们的区别。那么，大手印和大圆满之间岂不是没有区别了吗？有些人虽然这样认为，但这只不过是头脑糊涂而已，因此，世间唯一眼——第五世一切智者说：“对于噶饶多杰、吉祥狮子、布达希日、毗玛拉、贝若扎纳、索尔柔、努钦、娘等（十二位）的教言和伏藏，那些学识浅薄却自以为是的人，没有区分大手印和大圆满，混合修持，积累了许多相似的法。”因此，从粗略的角度来区分，大手印主要是通过将法性印在有法上，将显现和觉性转化为无二的光明空性。而大圆满则是将一切有法都显现为法性菩提心的显现，如同幻象般的游舞，然而，从空性的角度来看，由于自性远离一切戏论的边见，超越了人为造作和思维的范畴，因此，在本来清净的法界中，解脱和束缚都是自然圆满的，不需改造或调整，这就是它们的区别。然而，大多数藏地的闻思者并没有接受这种说法，他们认为显宗和密宗的区别仅仅在于方法上的不同，在三摩地方面没有区别。但是，吉祥胜乐金刚秘密不可思议续中说：‘声闻等小乘，没有口诀。’‘见、行、受持心，因、道、果，时、受用、瑜伽，自他利和他需，劳累、断边、少功德，聚’
English
Even now that it is accomplished, there are very different distinctions in how the Sutra and Tantra approach the understanding of non-duality. For example, in the Sutra path, by determining the extremes of existence and non-existence, permanence and annihilation, solely through knowable objects, and abiding in emptiness, which is the basis of Madhyamaka, the practice of shamatha (calm abiding) and vipassanā (insight) are distinguished as separate categories, and by abandoning and transforming conceptual thoughts and afflictions, the three are taken as the path, and one travels the path of the stages for a long time. Therefore, the meditative practice of a Paṇḍita is defined as emptiness viewed from external and internal perspectives. The Mantrayana practitioners, on the other hand, primarily emphasize the union of the two stages (generation and completion). Furthermore, the essence of their view lies in abiding in the natural state of reality, without altering or adjusting the naturally existing, non-dual, and spontaneously accomplished key points with conceptual thoughts and intellectual constructs, but rather focusing on the Kusāli's practice of calm abiding. This is the distinction between them. So, wouldn't it follow that there is no difference between Mahāmudrā and Dzogchen? Although some assert this, it is merely a confusion of the mind. Therefore, the sole eye of the world, the great Fifth Omniscient One, said: "For those who have studied the essential points of the teachings and treasures of Garab Dorje, Shri Singha, Buddhahira, Vimalamitra, Vairocana, Sogyal, Nubchen, Nyang, and others (twelve in total), but whose knowledge is shallow and who are arrogant, without distinguishing Mahāmudrā and Dzogchen, they mix practices and accumulate many similar dharmas." Therefore, to distinguish them roughly, Mahāmudrā mainly involves sealing the conditioned with the nature of reality, transforming appearances and awareness into indivisible luminosity and emptiness. Dzogchen, on the other hand, involves all conditioned phenomena appearing as the play of the nature of reality, the mind of enlightenment, like illusions. However, from the perspective of emptiness, since the nature is free from all extremes of elaboration, transcending artificial constructs and the realm of thought, liberation and bondage are naturally perfected within the primordially pure expanse of reality, without the need for alteration or adjustment. This is the distinction between them. However, most Tibetan scholars who engage in study and contemplation have not accepted this explanation. They say that the difference between Sutra and Tantra lies only in the difference of methods, and there is no difference in terms of samādhi. However, the Glorious Chakrasamvara Secret Inconceivable Tantra states: 'The Hearers and other Lesser Vehicles do not have oral instructions.' 'View, conduct, mind-holding, cause, path, and result, time, enjoyment, yoga, self-benefit, other-benefit and need, weariness, abandoning extremes, little effort, accumulation.'