Tibetan
ས་པ་དང་། ལག་ན་དགྲ་སཏྭ་ཐོགས་པ་དང་། གོ་ཆ་གྱོན་པ་ལ་ཆོས་མི་བཤད་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །མི་ན་བར་འགྲེང་སྟེ་གཤང་གཅི་མི་བྱ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། མི་ན་བར་ཆུའི་ནང་དུ་གཤང་གཅི་དང་། མཆིལ་མ་དང་། སྣབས་དང་། སྐྱུགས་པ་དང་། རླུགས་པ་མི་དོར་བར་བསླབ་པར་བྱ། མི་ན་བར་རྩ་སྔོན་པོ་ཡོད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་གཤང་གཅི་དང་། མཆིལ་ མ་དང་། སྣབས་དང་། སྐྱུགས་པ་དང་། རླུགས་པ་མི་དོར་བར་བསླབ་པར་བྱ། གནོད་པ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་ཤིང་ལ་མི་གང་ཙམ་ལས་མཐོར་མི་འཛེགས་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ བདག་གིས་བསླབ་པའི་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་བཏོན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཅི་འདི་ལ་ཁྱོད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་དྲིའོ། །ཅི་འདི་ལ་ཁྱོད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་དྲིའོ། །འདི་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ན་འདི་ལྟར་ཅང་མི་སྨྲ་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ།། །། ༄། །རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན། སྡོམ་ལ། མངོན་སུམ་དྲན་པ་མ་མྱོས་དང་། །དེ་བཞིན་གང་མང་ངོ་བོ་ཉིད། ། 2-1223 རྩྭ་རྣམས་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། །ཁས་བླང་བར་ཡང་བྱ་བ་འོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་ མདོ་འདོན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བར་འོས་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བ་སྦྱིན་ནོ། །དྲན་པས་འདུལ་བར་འོས་པ་ལ་དྲན་པས་འདུལ་བ་སྦྱིན་ནོ། །མ་མྱོས་པས་འདུལ་བར་འོས་ པ་ལ་མ་མྱོས་པས་འདུལ་བ་སྦྱིན་ནོ། །གང་ཚུལ་ཤིང་མང་པོ་སྦྱིན་པར་འོས་པ་ལ་ཚུལ་ཤིང་མང་པོ་སྦྱིན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་དུ་གཞུག་པར་འོས་པ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ བཙལ་བ་སྦྱིན་ནོ། །རྩྭ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ་འོས་པ་ལ་རྩྭ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ་སྦྱིན་ནོ། །གང་ཁས་བླང་པར་འོས་པ་ལ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །རྩོད་པ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་རྣམས་རྩོད་པ་ཞི་ བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་གིས་ཆོས་དང་། འདུལ་བ་དང་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དུལ་བར་བྱ། ཞི་བར་བྱ། རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་གིས་རྩོད་པ་ ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན་པོ་དག་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཅི་འདི་ལ་ཁྱེད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་དྲིའོ། །ཅི་འདི་ལ་ཁྱེད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དྲིའོ། ། 2-1224 འདི་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ན་འདི་ལྟར་ཅང་མི་སྨྲ་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པི་མདོ་འདོན་པའི་གླེང་བཞི་བཏོན་ ཟིན་ཏོ། །ཕམ་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་བཞི་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ཆོས་བཅུ་གསུམ་དང་། མ་ངེས་པའི་ཆོས་གཉིས་དང་། སྤང་བའི་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་དང་། ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་ཆ
Chinese
应当教导，对于手持武器、身穿盔甲之人，不应为其说法（chös，梵文：dharma，梵文罗马拟音：dharma，汉语：法）。应当教导，不应站立小便。 应当教导，不应在水中大小便、吐痰、擤鼻涕、呕吐、或倾倒残余物。应当教导，不应在有蓝色根脉的地面上大小便、吐痰、擤鼻涕、呕吐、或倾倒残余物。除非发生危害，否则应当教导，爬树的高度不应超过自身身高。 诸位具寿，我已经宣说了许多应当学习的法。现在我要问诸位具寿：‘你们对此清净吗？’我会再三询问，问两遍、三遍：‘你们对此清净吗？’如果诸位具寿对此清净，就保持沉默，以此表示认可。 七种平息诤讼之法： 偈颂：现前忆念不迷乱，如是随众自体性， 如草遍布亦应作，承诺亦应如是行。 诸位具寿，这七种平息诤讼之法，出自于每半月诵读一次的《别解脱经》。对于应以现前调伏者，施以现前调伏；对于应以忆念调伏者，施以忆念调伏；对于应以不迷乱调伏者，施以不迷乱调伏；对于应施予多数准绳者，施予多数准绳；对于应追究其自体性者，施以追究自体性；对于应如草遍布者，施以如草遍布；对于应承诺者，应如是承诺。对于已经发生的诤讼，应以这七种平息诤讼之法，如法、如律、如导师之教导般地调伏、平息、完全平息。 诸位具寿，我已经说完七种平息诤讼之法。现在我要问诸位具寿：‘你们对此清净吗？’我会再三询问，问两遍、三遍：‘你们对此清净吗？’ 如果诸位具寿对此清净，就保持沉默，以此表示认可。诸位具寿，我已经宣说了《别解脱经》的四种开端：四种他胜法、十三种僧残法、两种不定法、三十种舍堕法，以及众多堕罪法。
English
It should be taught that the Dharma (chös, Sanskrit: dharma, Romanized Sanskrit: dharma, meaning: law/teachings) should not be explained to someone holding weapons or wearing armor. It should be taught not to urinate while standing. It should be taught not to urinate or defecate in water, nor to spit, blow one's nose, vomit, or discard leftovers. It should be taught not to urinate or defecate, spit, blow one's nose, vomit, or discard leftovers on ground where blue roots are present. Unless there is danger, it should be taught not to climb a tree higher than one's own height. Venerable ones, I have recited many teachings that should be learned. Now I ask you, venerable ones: 'Are you clear on this?' I will ask again and again, two or three times: 'Are you clear on this?' If you, venerable ones, are clear on this, then remain silent, and it will be taken as acceptance. The seven ways to settle disputes: Verse: Present mindfulness, non-confusion, likewise, the nature of the majority, Like scattering grass, so too should promises be made. Venerable ones, these seven ways to settle disputes come from the recitation of the Pratimoksha Sutra every half-month. To one who should be disciplined by presence, give discipline by presence; to one who should be disciplined by mindfulness, give discipline by mindfulness; to one who should be disciplined by non-confusion, give discipline by non-confusion; to one who should be given many rulings, give many rulings; to one who should have their own nature investigated, give investigation of their own nature; to one who should be like scattering grass, give like scattering grass; to one who should make a promise, so should a promise be made. For those disputes that have arisen, they should be disciplined, pacified, and completely pacified by these seven ways to settle disputes, according to the Dharma, the Vinaya, and the teachings of the Teacher. Venerable ones, I have finished the seven ways to settle disputes. Now I ask you, venerable ones: 'Are you clear on this?' I will ask again and again, two or three times: 'Are you clear on this?' If you, venerable ones, are clear on this, then remain silent, and it will be taken as acceptance. Venerable ones, I have recited the four beginnings of the Pratimoksha Sutra: the four Parajika Dharmas, the thirteen Sanghavasesa Dharmas, the two Aniyata Dharmas, the thirty Nissaggiya Pacittiya Dharmas, and many Pacittiya Dharmas. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ོས་དགུ་བཅུ་དང་། སོ་ སོར་བཤགས་པའི་བྱ་བའི་ཆོས་བཞི་དང་། བསླབ་པའི་ཆོས་མང་པོ་དང་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོས་བདུན་པོ་དག་བཏོན་ཟིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་མདོར་གཏོགས་ཤིང་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་འདི་དག་གོ །གང་གཞན་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་ཁྱེད་རྣམས་འདུན་པ་དང་མཐུན་པ་དང་དགའ་བ་ དང་། མི་རྩོད་པར་སེམས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང་དྲན་པ་དང་བག་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་གསུངས། །རབ་ཏུ་ བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོོང་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལྡན་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིས། །ཉམ་ང་བ་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །མཁས་པས་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་། ། 2-1225 སྐུར་པ་མི་གདབ་གནོད་མི་བྱ། །སོ་སོར་ཐར་པའང་བསྡམ་པར་བྱ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་རིག་པར་བྱ། །བས་མཐའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་དག་སྦྱོར། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་ པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བུང་བ་མེ་ཏོག་ལས། །ཁ་དོག་དྲི་ལ་མི་གནོད་པར། །ཁུ་བ་བཞིབས་ནས་འཕུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐུབ་པ་གྲོང་དུ་རྒྱུ། །བདག་གིས་རིགས་དང་མི་རིགས་ལ། །བརྟག་པར་བྱ་ སྟེ་གཞན་རྣམས་ཀྱི། །མི་མཐུན་པ་དང་གཞན་དག་གི །བྱས་དང་མ་བྱས་རྣམས་ལ་མིན། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བག་བྱ་སྟེ། །ཐུབ་པའི་ཐུབ་གཞི་རྣམས་ལ་བསླབ། །ཉེར་ཞི་རྟག་ཏུ་དྲན་ལྡན་པའི། །སྐྱོབ་ པ་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡིན། །སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ལེགས་བསྡམས་དགྲ་སོགས་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པ་སྤོང་། །ཉོན་མོངས་ཟད་པས་མྱ་ངན་འདའ། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་ སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ངག་གི་སྡོམ་པའང་ལེགས་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ ལེགས་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྡོམ་པ་ལེགས། །ཀུན་ཏུ་བསྡམ་པའི་དགེ་སློང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །ངག་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་རབ་བསྡམས་ཏེ། །ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་དག་མི་བྱེད་ཅིང་། ། 2-1226 ལས་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རབ་སྦྱངས་ན། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་གཙུག་ཏོར་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ། །འཁོར་བ་འཇིག་དང་གསེར་ཐུབ་འོད་སྲུང་དང་། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་གཽ་ ཏམ་ལྷ་ཡི་ལྷ། །མི་འཐུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱོབ་པ་མཆོག །སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་བདུན་པོ་དག །གྲགས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་ཐར། །འདིར་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་ བཏོན། །འདི་ལ་སངས་
Chinese
九十种学处，以及四种别解脱的行为之法，众多的学处之法，和七种平息争端的法，都已经宣说完毕。 世尊、如来、应供、正等觉的这些经中所包含和总结的内容就是这些。对于其他来源的、与正法相应的法，你们也应当以渴望、和谐、喜悦和不争论的心态，以正念、谨慎来修行。 忍辱是最高贵的苦行，佛说忍辱是达到涅槃的至高之法。出家人不应伤害他人，不应恼害他人，这才是真正的修行人。 有眼睛能看见事物的众生，应当像避开危险一样，智者生活在这个世间，应当完全舍弃罪恶。 不诽谤，不恼害，严守别解脱戒，饮食有节制，居住在僻静之处，致力于增上心。这是诸佛的教诲。 就像蜜蜂从花朵上采蜜，不损害花朵的颜色和香味，采完蜜就飞走一样，修行者也应如此在村落中行走。 我应当观察自己的行为是否如理如法，而不是去观察别人的过失，以及他人所做或未做之事。 应当谨慎地修习增上心，学习佛陀所教导的解脱之基。获得寂静、常具正念的救护者，就是无有忧虑的涅槃。 布施能增长福德，善于调伏则怨敌不能加害。行善可以避免罪恶，烦恼止息就能证得涅槃。 一切恶行都不要做，圆满地行持一切善行，调伏自己的内心，这就是诸佛的教诲。 身律仪是好的，语律仪也是好的，意律仪也是好的，在一切时处守护自己都是好的。守护一切的比丘，能从一切痛苦中解脱。 守护语言，严谨约束内心，身体不做不善业，如果能精进修习这三种业道，就能获得圣者所说的解脱之道。 毗婆尸佛（Vipassi，一切观）、尸弃佛（Sikhi，顶髻）、毗舍婆佛（Vessabhu，一切救）、拘留孙佛（Kakusandha，轮回毁灭）、拘那含牟尼佛（Konagamana，金寂）、迦叶佛（Kassapa，饮光）和释迦牟尼佛（Sakyamuni，能仁）乔达摩（Gotama，瞿昙），是天中之天，是无与伦比的调御丈夫，是世间的怙主，是伟大的救护者。这七位佛陀的别解脱戒，在此广为宣说。对于此等教法，
English
The ninety precepts, the four Dharmas of confession, the many Dharmas of training, and the seven Dharmas for pacifying disputes have all been expounded. These are the contents included and summarized in the Sutras of the Blessed One, the Tathagata, the Arhat, the Perfectly Enlightened One. For other Dharmas that are in accordance with the Dharma from other sources, you should also cultivate them with desire, harmony, joy, and without contention, with mindfulness and diligence. Patience is the highest asceticism, and the Buddha said that patience is the supreme Dharma for attaining Nirvana. A renunciant should not harm others, nor should they cause distress to others; this is the true practitioner. Beings with eyes who can see things should avoid danger. The wise live in this world and should completely abandon evil. Do not slander, do not harm, strictly observe the Pratimoksha vows, be moderate in eating, dwell in secluded places, and dedicate yourself to higher consciousness. This is the teaching of the Buddhas. Just as a bee collects honey from a flower without harming its color or fragrance, and flies away after collecting the honey, so should a practitioner walk in the villages. I should observe whether my own behavior is in accordance with the Dharma, rather than observing the faults of others, and what others have done or not done. One should diligently cultivate higher consciousness and learn the basis of liberation taught by the Buddha. The protector who has attained peace and is always mindful is the Nirvana without sorrow. Giving increases merit, and good discipline prevents enemies from harming you. Doing good avoids evil, and the cessation of afflictions leads to Nirvana. Do not do any evil deeds, perfectly practice all good deeds, and tame your own mind. This is the teaching of the Buddhas. Body restraint is good, speech restraint is also good, mind restraint is also good, and it is good to guard oneself in all places. A Bhikshu who guards everything is liberated from all suffering. Guard your speech, strictly restrain your mind, and do not do unwholesome deeds with your body. If you diligently practice these three paths of action, you will attain the path of liberation spoken by the sages. Vipassi (all-seeing), Sikhi (topknot), Vessabhu (all-savior), Kakusandha (destruction of samsara), Konagamana (golden tranquility), Kassapa (light-drinker), and Sakyamuni (able sage) Gotama, are the gods among gods, the incomparable tamer of beings, the protector of the world, and the great savior. The Pratimoksha vows of these seven Buddhas are widely proclaimed here. Regarding these teachings, --------------------------------------------------------------------------------