Tibetan
སྟོང་། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་སྨིན་སྒྲིབ་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་འདོད་པའི་ལྷ་རུ་སྐྱེ། འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་ཀྱང་ཚུལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས ནས་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་། བསམ་གཏན་དང་པོའི་བཅུད་སྟོང་པའི་ཚུལ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ལྷ་ཞིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བརྗོད། དེ་གཞན་དག་གིས་ཐོས་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་མེས་འཇིག་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ །ཆུས་འཇིག་ན་གཉིས་པ་ལ་གསུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེས་ནས ༄༅། །གསུམ་པར་སྐྱེ། རླུང་གིས་འཇིག་ན་གསུམ་པ་ལ་བཞི་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེས་ནས་བཞི་པར་སྐྱེའོ། །གང་ལྟར་ཡང་བཅུད་འཇིག་པའི་ཡུན་ལ་བར་བསྐལ་བཅུ་དགུ་ཡོད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་སྣོད་སྟོང་ཞིང་ཟད་པའི་ཚུལ་ནི མཛོད་ལས། མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་དག་གིས །འཇིག་པ་དག་ནི་ཡང་གསུམ་ཡིན །བསམ་གཏན་གཉིས་སོགས་གསུམ་པོ ནི། །དེ་དག་གི་ནི་གོ་རིམ་བཞིན། །དེ་ཡི་སྐྱོན་དང་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །བཞི་པ་ན་མེད་མི་གཡོའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་མེད་ཅིང་ཉི་མ་འདི་ཉིད་བཞི་འགྱུར་གྱིས་ཚ་བར་གྱུར་པས་ནི་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་རྣམས་སྐེམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པས་ནི་ཆུ་བྲན་ལྟེང་ཀ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་དང་གསུམ་པས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། བཞི་པས་ནི་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་དང་། ལྔ་པས་ནི་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཡང་སྐེམ་པར་བྱེད། དྲུག་པས་ནི་ས་ཆེན་པོ་དང་མཆོག་ཏུ་སྲ་བའི་རི་རབ་ལའང་དུ་བ་དག་འཐུལ་བར་བྱེད་དོ། །བདུན་པས་ནི་ཐམས་ཅད་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་འབར་ཏེ་མེ་ལྕེ་དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་ བསྡུས་ཀྱིས་མེར་འབར་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཞལ་མེད་ཁང་བསྲེགས་ནས་མེ་ལྕེ་དེ་དག་རང་ཞི་བར་གྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །ཆུས་འཇིག་པ་ན་འོད གསལ་གྱི་གནས་སུ་སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་ལས་ཆར་ཆེན་པོ་བབས་ནས་ལན་ཚྭ་ཆུའི་ནང་དུ་ཞུ་བ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །རླུང་གིས་འཇིག་པ་ན་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་རི་རབ་ཀྱང་གཏོར་ན་གཞན་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་རླུང་གིས་སྐེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་མི་རླུང་ནད་ཅན་སྐམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའང་ཡོད་དེ། དེ་ལྟ་ན་མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་གསུམ་གྱིས་འཇིག་པ་ན་རིམ་པ་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་པ་གསུམ་པ་མན་ཆད་འཇིག་གོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་མེ་ཆུ་རླུང་གིས་མི་འཇིག་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་རྩེ་མོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་དེ་ལྟར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་རྟོག་དཔྱོད་མེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་ན་དགའ་བ་ཆུ་དང་། གསུམ་པར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་རླུང་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ན་ནི་སྣོད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་དེ་གནས་དེར་རྐྱེན་དེ་དག་གིས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བཞི་པའི་གནས ༄༅། །དེ་དག་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མི་རྟག་སྟེ་བཞི་པ་དེའི་གཞལ་མེད་ཁང་ནི་སེམས་ཅན་དང་བཅས་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་པ་དེ་དག་འབྱུང་བའི་གོ་རིམ་ཡང་མཛོད་ལས། མེ་ཡིས་བདུན་ནོ་ཆུ་ཡིས་གཅིག །དེ་ལྟར་ཆུ་བདུན་ཐལ་ནས་ཀྱང་། །མེ་ཡིས་བདུན་ནོ་དེ་ནས་ནི། །མཇུག་ཏུ་རླུང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་པོ་མེས་འཇིག་དེ་ནས་ཡར་ཆགས་པ་དང་། ཡང་མེས་འཇིག་པ་སོགས་དེ་ལྟར་མེ་ཡིས་ལན་བདུན་འཇིག་པའི་འོག་ཏུ་གཅིག་ཆགས་པ་ཆུ་ཡིས་འཇིག །དེ་ལྟར་མེས་འཇིག་པ་བདུན་རེའི་འོག་ཏུ་ཆུས་འཇིག་པ་རེ་རེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཆུས་འཇིག་པ་ལན་བདུན་ཐལ་ནས་མེས་འཇིག་པ་བདུན་གྱི་མཇུག་ཐོག་ཏུ་རླུང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ་བསྡོམས་པས་མེས་འཇིག་ང་དྲུག །ཆུས་འཇིག་བདུན། རླུང་འཇིག་གཅིག་སྟེ་འཇིག་ཐེངས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ །ཁྲིད་ཡིག་ལས་མེས་འཇིག་ཞེ་དགུར་གསུངས་པ་ནི་ཆུས་འཇིག་ཐ་མའི་རྗེས་ཀྱི་མེས་འཇིག་རྣམས་མ་བགྲང་བ་སྟེ། མཁས་པའི་གསུང་གཞན་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་མང་ངོ་། །ཆགས་གནས་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་དག་ཡོངས་གྲགས་མཛོད་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ཡིན་ཏེ་ཀུན་མཁྱེན་ ཆེན་པོས་ཡིད་བཞིན་མཆོག་གི་རྒྱུད་བི་མ་ལའི་མུ་ཏིག་ཕྲེང་འགྲེལ་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པས་འདི་དང་འཆད་ཚུལ་མི་འདྲ་ཡང་སྐྱོན་མེད་དེ། དཔེར་ན་ས་སྡེ་དང་མཛོད་ཀྱི་ལུགས ལའང་འདི་དག་གི་ཚུལ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ །ཤེས་པར་འདོད་ན་རང་འགྲེལ་པདྨ་དཀར་པོ་དཔེ་དག་པ་རྣམས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྣོད་འཇིག་པ་ལ་བར་བསྐལ་གཅིག་སྟེ ཁྱོན་བསྡོམ་ན་སྣོད་བཅུད་གཉིས་འཇིག་པ་ལ་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུའོ། །དེ་ལྟར་ཞིག་ནས་སྟོང་པར་གྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཡུན་ཀྱང་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་སྟེ་ཆགས་གནས་འཇིག་སྟོང་བཞི་ཀ་བསྡོམ་པ་ལ་བར་བསྐལ་བརྒྱད་ཅུ་ནི་བསྐལ་ཆེན་ཅེས་བྱ་སྟེ།མཛོད་ལས། ཆགས་པ་དང་ནི་འཇིག་པ་དང་།།ཞིག་ནས་འདུག་པ་དུས་མཉམ་མོ །དེ་དག་བརྒྱད་ཅུ་ལ་བསྐལ་ཆེན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་རྣམས་མི་རྟག་ཅིང་། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བསྐལ་པ་དང་པོ་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་མཐར་བཅུ་ཡི་བར་ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཟུགས་སོགས་ཇེ་ངན་དུ་གྱུར་ཏེ་མི་རྟག་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྲ་ཞིང་འཐས་པར་སྣང་བའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀྱང་ཡོངས་ ༄༅། །སུ་འཇིག་ན་བདག་ཅག་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ བཤེས་སྤྲིང་ལས། ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་བདུན། །འབར་བས་བསྲེགས་པའི་ལུས་ཅན འདི་རྣམས་ཀྱང་། །ཐལ་བ་ཙམ་ཡང་ལུས་པར་མི་འགྱུར་ན། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་འཚལ །ཞེས་པ་དང་ལྷུན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཅན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་མཐར་ཐལ་བ་ཙམ་ཡང་ལུས་པར་མི་འགྱུར་ན་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་འཇིག་པར་སླ་བའི་མི་ལུས་འདི་འདྲ་བ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་དུ་རང་གི་ཚེ་མི་རྟག་པར་འཆི བའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། ངེས་པར་འཆི་བ་དང་། ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་མ་གཏོགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ངེས་པར་འཆི་བ་ནི ཡིད་བཞིན་མཛོད་ལས། ཚེ་ལ་ངེས་མེད་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པས། །ངེས་པར་འཆི་ཞེས་སྙིང་ནས་བསམ་པར་བྱ །ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འཆི་བདག་ངེས་པར་འོང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཚེ་ལ་བསྣན་པ་མེད་ཅིང་འབྲི་བྱེད་བར་མ་ཆད་དུ་ཡོད་པ་དང་། གསོན་པའི་ཚེ་ཡང་ཆོས་བྱ་བའི་ལོང་མེད་པར་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དང་པོ་ མི་རྟག་པའི་ཚོམ་ལས། གང་ཡང་སངས་རྒྱས་རང་སངས་རྒྱས །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱང་། །སྐུ་ལུས་འདི་ནི་སྤོང་མཛད་ན། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་ལུས་ཅི་འདྲ་བ་བླངས་ཀྱང་འཆི་བ་དང་། ཚོམ་ལས། གང་དུ་གནས་ན་འཆི་བས་མི་ཚུགས་པའི །ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ །བར་སྣང་ན་མེད་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ན་མེད། རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་གསེབ་ཏུ་ཞུགས་ནའང་མེད། །ཅེས་གང་དུ་སྡོད་ཀྱང་འཆི་བ་འོང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ལས། བྱུང་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་གྱི་ལུས་འདི་བཏང་ནས་འགྲོ་བ་དང་། །དེ་ཀུན་འཇིག་པར་མཁས་པས་རྟོགས་གྱིས་ཏེ། །ཆོས་ལ་གནས་གྱིས་ངེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྲོད །ཞེས་སྔར་བྱུང་བ་དང་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཀུན་གྱིས་ལུས་འདི་བཏང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་ཀུན་འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་པར་མཁས་པས་རྟོགས་པར་གྱིས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཏེ་ངེས་པར་ཆོས་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིག་གསུངས་པ་ལྟར། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ནམ་དུའང་སེམས་ཅན་འཆི་བས་འཇོམས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་བྱོན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་འཆི་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་66 ༄༅། །གདུལ་བྱ་རྟག་འཛིན་ཅན་རྣམས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བའི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་བོད་ཀྱི་པཎ་གྲུབ་རྒྱལ་བློན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཟག་མཆོག་དམན་གྲངས་མེད་ཆོས་འབྱུང་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ནས་བྱུང་བ་མཐའ་དག་ཀྱང་མ་བརྟགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟ་མོད་དེ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་ཡང་། ལེགས་པར་བརྟགས་ཚེ་ཡུལ་གང་ནའང་མེད་པར་གཤེགས་ཟིན་པ་དང་རང་གི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་མཁན་སློབ་ཕ་མ་མཆེད་གྲོགས་མཛའ་བཤེས་དགྲ་གཉེན་བར་མའི་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ན་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་ཐབས་མེད་པས་ན་ངེས་པར་འཆིའོ་སྙམ་དུ་བསམ། གཉིས་པ་ཚེ་ལ་བསྣོན་པ་མེད་ཅིང་འབྲི་བྱེད་བར་མ ཆད་དུ་ཡོད་པ་ནི། སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས ཚེ་འདི་བསྣོན་མེད་རྟག་ཏུ་གོད་གྱུར་ཅིང་། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོང་མེད་པར །ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཞིང་། །བསྣོན་པ་གུད་ནའང་ཡོད་མེད་ན། །བདག་ལྟ་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གཞན་བཟའ་བཅའ་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ལོངས་སུ་མ་སྤྱད་པར་བཞག་ན་ཉིན་རེ་ ཟུང་དང་ཟླ་བ་འགའ་མི་ཟད་པར་ཡོད་ལ། དེ་ལ་གཞན་ནས་བཙལ་ཏེ་བསྣོན་འདེབས་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་མོད། རང་གི་ཚེ་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་ཙམ་ལའང་སྡོད་པ་ཡོང་མེད་དེ་གཏན་ནས མེད་པར་དུས་རྟག་ཏུ་གོད་པ་སྟེ་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་བསྣན་པ་གུད་ནས་ཏེ་ལོགས་ཤིག་ནས་འོང་རྒྱུ་མེད་པས་ན་བདག་ལྟ་བུ་དག་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་གསུངས་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་ལོ་དགུ་བཅུ་ནང་ཐུབ་པའང་སྲིད་མཐར་འདུག །དེ་མིན་དུ་ཡང་ལྟག་ཆུ་ཆད་པའི་རྫིང་བཞིན་དུ་སྣོན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད། དེའི་སྟེང་ནས་ལོ་དང་ཟླ་བས་འཛད། དེར་མ་ཟད་ཚེ་ལོ་དྲུག་ཅུ་ཁ་རལ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཀུན་ནའང་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གིས་ཞག་འཛད། ཞག་སུམ་ཅུས་ཟླ་བ་འཛད། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ལོ་འཛད། ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་སྐོར་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་ལྔ་ཙམ་སོང་བ་ན་ཚེ་ཚད་གཏུག་པས་ན་བདག་ངེས་པར་འཆི་བར་བསམ་མོ། །གསུམ་པ་གསོན་པའི་ཚེ་ཡང་ཆོས་བྱ་བའི་ལོང་མེད་པར་ངེས་པར་འཆི་བ་ནི ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་འགོག་པའི་གཏམ་ལས འདི་ནི་མི་རྣམས་ཚེ་ནི་མཆོག་ཏུ་རིང་ཡང་ལོ་བརྒྱ་ཁོ་ནར་ཟད། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་དང་པོ་བྱིས་པ་ཐ་མ་རྒས་པས་དོན་མེད་བྱེད། །གཉིད་དང་ནད་སོགས་དག་ ༄༅། །གིས་དེ་དུས་མེད་པར་ཀུན་ནས་རེ་བ་འཇོམས། །བདེ་བར་གནས་པའི་མི་ནང་འགྲོ་བའི་ཚེ་ནི་ལྷག་མ་ཅི་ཙམ་ཡོད། །ཅེས་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་སྐབས་འདིའི་མི་རྣམས ནི་ཚེ་ནི་ཇི་ཙམ་རིང་ཡང་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཏེ་དེའི་ནང་ནས་དང་པོ་ལོ་བཅུ་ནི་བྱིས་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ལུས་སེམས་ཤེད་མ་རྒྱས་པས་ཆོས་སྒྲུབ་མི་ནུས། བརྒྱད་ཅུ་མན་ཆད་མཐའི་ལོ་ཉི་ཤུ་ནི་རྒས་པས་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་མི་ནུས ལོ་བརྒྱའི་ཕྱེད་ལྔ་བཅུ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་ཆད་པ་དང་། དེའི་ལྷག་མའང་ནད་དང་འཁྲུག་རྩོད་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཚེ་འདིར་ཡང་ཆོས་སྤྱོད་པའི་དུས་མེད་པར་ཀུན་ནས་ཆོས་བསྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རེ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པས། དེས་ན་བདེ་བར་གནས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་མིའི་ནང་གི་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ལ་ནི་ལྷག་མ་ཅི་ཙམ་ཡོད་དེ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་གསུངས་པ་སྟེ དེས་མཚོན་ཚེ་ཐུབ་ཀྱང་བྱིས་པའི་དུས་སུ་ཆོས་མི་ཤེས གཞོན་ནུས་ཆོས་མི་དྲན རྒས་དུས་མི་ནུས བར་གྱི་ཚེ་ལའང་ཕྱེད་ཀ་གཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར དེའི་ལྷག་མ་རྣམ་གཡེང་བཟའ་བཏུང་སོགས་ཀྱིས་བཅད་པའི་ཤུལ་ན་ཆོས་བྱེད་པའི་དུས་ལོ་ལྔ་དྲུག་ལས་མི་འོང་བས་ཆོས་བྱ་ལོང་མེད་པར་ངེས་པར་འཆི་བར་ བསམ། དེས་ན་དམ་པའི་ཆོས་བྱ་བར་ཐག་བཅད་དགོས་ཏེ། སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། ཡུན་དུ་མི་གནས་ངེས་པར་འཆི་བས་ན། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ་ནི ཡིད་བཞིན་མཛོད་ལས། ཚོང་དུས་མགྲོན་པོ་ཆུ་འགྲམ་ལྗོན་ཤིང་དང་། །འབྲུག་སྒྲ་སྤྲིན་དང་འགྲོ་བ་ཉི་ཟླའི་འགྲོས། མི་རྟག་གཡོ་བས་མྱུར་དུ་འཆི་བས་སོ། །ཞེས་ཚོང་དུས་ཀྱི་མགྲོན་པོ་ནམ་གྱེས་ཆ་མེད་པ་དང་། ཆུ་འགྲམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ནམ་འགྱེལ་ཆ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབྲུག་གི་སྒྲ་གྲགས་པ་དང་། སྤྲིན་གློ་བུར་དུ་ཡལ་བ་དང་། འགྲོ་བའི་རིགས་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དུས་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་འཆི་བ་དང་། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འགྲོས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་ཞིང་ལྷོ་བགྲོད་སོགས་ཀྱིས་ངེས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་དཔེས་མྱུར་དུ་འཆི་ཞིང་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་ཡིན་ཏེ དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་རང་རེ་འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། འཆི་རྐྱེན་མང་ཞིང་གསོན་རྐྱེན་ཉུང་བ་དང་། ལུས་ཆུའི་ཆུ་ལྦུར་ལྟར་ཉམ་ཆུང་བས་ན་ནམ་འཆིའི་ངེས་པ་མེད་དེ། དང་པོ་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་ནི སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཚེ་ཚད་རེ་བཤད་ ༄༅། །ཀྱང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་ནི་མ་ངེས་ཀྱི། གཞན་རྣམས་རང་རང་གི་ཚེ་ཚད་བཞིན་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་འཛམ་བུ་གླིང་པ་ནི་མཛོད་ལས འདི་ན་མ་ངེས་ཐ་མ་ནི། །ལོ་བཅུ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་སྔོན་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཐུབ་པ་དང་། མཐར་ཚེ་རིང་མཐའ་ཡང་བཅུ་ལས་མི་ཐུབ་པའི་བར་ངེས་པ་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དང་། ད་ལྟའང་རྒན་གཞོན་བར་མ་གང་སྔོན་ལ་འཆི་མི་ངེས་པ་དང་སྔོན་ཆད་རང་ལས་གཞོན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་ཤི་སོང་བ་བཞིན་བདག་ཀྱང་རང་ལས་རྒན་པ་འདི་དག་གི་སྔོན་དུ་མི་འཆི་བའི་ངེས་པ་མི་འདུག་སྟེ། ཚོམ་ལས། སང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས། །སྔོན་དུ་གང་འོང་གཏོལ་མེད་པས། །སང་གི་ཚེས་ལ་མི་འབད་པར། །ཕྱི་མའི་དོན་ལ་འབད་པར་རིགས།། ཞེས་སང་གི་ཚེས་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས་སྔོན་དུ་གང་འོང་བ་གཏོལ་མེད་པ་སྟེ་ཆ་མེད་པས་ན་སང་གི་ཚེས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་མི་འབད་པར་ཕྱི་མའི་དོན་ལ་འབད་དགོས་ཤིང་བདག་དེ་རིང་ཉིད་ནས་མི་འཆི་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་བསམ གཉིས་པ་འཆི་རྐྱེན་མང་ཞིང་གསོན་རྐྱེན་ཉུང་བ་ནི སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་འཚོ་བའི་ཤས་ཉུང་བ། །ཞེས་འཆི་རྐྱེན་ མང་ཞིང་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་ཤས་སམ་ཆ་རྐྱེན་ཉུང་བ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པ་ཡི་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག །དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་འཆི་མི་ཡང་། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་འཆི་བའི་རྐྱེན་ནད་ཀྱི་རིགས་དུ་མ་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་གདོན་གྱིས་འཚེ་བ་སོགས་རབ་ཏུ་མང་ཞིང་། གསོན་པའི་རྐྱེན་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག་སྟེ་ཉུང་ངུ་ལས་མེད་ལ་སྔར་གསོན་པའི་རྐྱེན་དུ་རློམས་པ་སོགས་ཀྱང་འཆི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དེ། མི་འཆི་བའི་ཕྱིར་དུ་བཟའ་བཏུང་དང་སྨན་དང་གནས་ཁང་དང་གྲོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཚོ་མལ་བཟའ་བཏུང་མི་འཕྲོད་པ་དང་། སྨན་ལོག་པ་དང་། གནས་ཁང་བརྡིབ་པ་དང་། མཛའ་གྲོགས་ཀྱིས་བསླུས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པས་ན་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་མ་སོང་བའི་གསོན་པའི་རྐྱེན་ནི་མི་སྣང་བའོ། །གསུམ་པ་ཆུའི་ལྦུ་བ་ལྟར་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་ནི ལུས་འདི་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བས་ནད་དང་གནོད་པ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་པར་ཐ་ན་ཚེར་མ་ཟུག་པ་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་ལའང་སྙད་བཏགས་ནས་སྲོག་ཀྱང་འཇིག་པར་གྱུར་ལ། འདི་ལ་ཕྱིའི་རྐྱེན་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གཡང་ས་སོགས་སེམས་མེད་ཀྱི་འཇིག་པ་དང་། ལས་དབང་གིས་ཚེ་རིང་དུ་འཕང་ཡོད་ཀྱང་དགྲ ༄༅། །གདོན་མི་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་བཅད་ནས་ཚེ་མཐའ་འཁྱོལ་དུ་མི་འཇུག་པ་སེམས་ལྡན་གྱི་ཉེར་འཚེ་དང་། ནང་གི་རྐྱེན་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་སོགས་ནད ཀྱིས་ཉེར་འཚེ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པས་གཞོམ་སླ་བ་ཡིན་པས་ན བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཚེ་ནི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་ཆུ་ལྦུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན། །དབུགས་རྔུབ དབུགས་དབྱུང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་འདི་ལ་གནོད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་རླུང་གིས་བཏབ་པའི་ཆུའི་ཆུ་ལྦུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་པས་ན། དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་ཕྱིར་དབྱུང་བ་དང་། མདང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་ནངས་པར་སད་ཁོམ་སྟེ་མི་ཤི་བར་ཡོད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས འཆི་བདག་རྐྱེན་གྱི་ནང་གནས་པ །རླུང་དམར་ནང་འདུག་མར་མེ་བཞིན །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ལས་ནི་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསྒོམ་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་བར་གསུངས་ལ། དེ་ལྟར་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་ཡིན་པས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ད་ལྟར་མྱུར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས ཚེ་ལ་ལོང་ མེད་བློ་སྣ་བསྟུང་བྱས་ཏེ །དེ་རིང་ཉིད་ནས་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་རིགས །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ཆོས་མ་གཏོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་ནི། ཡིད་བཞིན་མཛོད་ལས འཆི་བར་གྱུར་ཚེ་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །གཉེན་དང་དཔའ་རྩལ་དཔུང་གཉེན་ལ་སོགས་ཀྱིས། །སྟོངས་པ་འགའ་མེད་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབས་ཤིག །ཅེས་དེ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་སྟོངས པ་སྟེ་གྲོགས་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་འཆི་བའི་ཚེ་གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་མི་ཕན་པ་དང་། ཟས་ནོར་གྱིས་མི་ཕན་པ་དང་། ལུས་ཀྱིས་མི་ཕན་པར་བསམ་པ་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ཟིན་པ་ལ། །གཉེན་གྱིས་ཅི་ཕན་བཤེས་ཅི་ཕན། །དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་གཅིག་སྐྱབས་ན། །དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བསྟེན་ཏོ། །ཞེས་འཆི་བའི་ཚེ་བསོད་ནམས་དགེ་བ་གཅིག་པུ་ཕན་བྱེད་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར། འཆི་བའི་ཚེ་གཉེན་མཛའ་བཤེས་ཁེ་དྲག་སྟོབས་