Tibetan
ང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཡིས། །ཚུལ་སྤྱོད་ལས་ནི་དང་པོ་པ། །དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ཡི། །རིམ་པ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ལས་དང་པོ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལས་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གིས་འཛིན། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་འབྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་འདིར་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་དང་མ་ མཐོང་བ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཆེན་པོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་མཐོང་ན་ནི། དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། སྒྲ་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་དག་ལ་དམིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་དམིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་སྤྱི་དང་དོན་སྤྱི་ལ་ཡང་དམིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པས་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྒྲ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་མགྲིན་པ་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མ་ཤེས་ན་མ་ཐོས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་བསམ་པ
Chinese
说如是语。又从造作第一次第的《修次第》中说：“大乘经部说，从正行开始，由此开始修习的次第，略而言之。”又说在修习胜观的时候，“一切法无自性，无所缘”。因此，一切法无自性，是比最初的行持更需要证悟的。从那之中证悟它的，不是胜观以外的，它的自性就是智慧。如是说，在《圣解深密经》中也说：“世尊，诸法无自性，菩萨以何等波罗蜜多而执持？观自在，以般若波罗蜜多。”如是说。它的体相是分别，从那里面，了知所知之义，能辨别和善于辨别，那就是胜观。从其他经典中也说，何为智慧？就是对那些进行善于辨别。如是说。决定义是，在此，证悟他人未证悟的，见到他人未见到的，就是胜观。如是说，在《圣龙王海请问经》中说：“世尊，如果见到某些法，那就不是胜观。”未见到的，是见到者中的殊胜者。如是说，在《圣法普行经》中也说：“世尊，不见一切法，就是真实见。”具寿善现如是说。它的分类有三种：闻所生慧，思所生慧，修所生慧。其中，所缘是，闻所生慧的所缘是声音自身的体相，以及声音组成的文字等，因为现量和所缘相同。也缘声音总相和意义总相，因为现量中以决定的智慧作为帮助。其中有些人说，闻所生慧只是缘声音自身的体相，不是这样的。因为听到说瓶子的时候，如果不了解颈细等意义，就和没有听到一样。因此，思
English
Thus he spoke. Moreover, in the first stage of the practice of meditation, it is said: "The Sutra of the Great Vehicle says: 'From the practice of discipline is the first, from that beginning, the order of meditation, briefly stated.'" And it is said that when practicing higher vision, "All dharmas are without self-nature, without object." Therefore, all dharmas being without self-nature must be realized even more than the initial action. That which realizes it from that is none other than higher vision, its essence is wisdom. Thus it is said, in the Explication of the Thought Sutra, "Bhagavan, since dharmas have no self-nature, with what perfection does a Bodhisattva grasp them? Avalokiteshvara, with the Perfection of Wisdom." Thus it is said. Its characteristic is differentiation, from that itself, that which distinguishes the meaning to be known and thoroughly distinguishes it, that is higher vision. From others also, what is wisdom? It is that which thoroughly distinguishes those very things. Thus it is said. The definitive word is that here, realizing what others have not realized and seeing what has not been seen is higher vision. Thus it is said, in the Great Sutra Requested by the Holy Naga King of the Sea, "Bhagavan, if some dharmas are seen, then that is not higher vision." That which is unseen is the most excellent of those who see, thus it is said, in the Holy Dharma Going Sutra, "Bhagavan, not seeing all dharmas is truly seeing," thus said the venerable Subhuti. Its divisions are three: the wisdom of hearing, the wisdom of thinking, and the wisdom of meditation. The object of these is that the object of the wisdom of hearing is the nature of sound itself, and the letters that make up the sound, because the direct perception and the object are the same. It also focuses on the general sound and the general meaning, because the definite knowledge in direct perception helps. Some say that the wisdom of hearing only focuses on the nature of the sound itself, but that is not the case. Because when hearing the sound of saying 'vase,' if one does not understand the meaning of the slender neck, it is like not hearing it. Therefore, thinking
Tibetan
འི་ཤེས་རབ་གང་ལས་བསྐྱེད། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་དང༌། དོན་གྱི་སྤྱིའོ། །ཡང་གཙོ་བོས་ཕྱེ་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་གྱི་སྤྱི་འབའ་ཞིག་གོ །བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། དོན་གྱི་སྤྱིའོ། །དེ་ལ་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དོན་གྱི་སྤྱི་ནི་སོ་སོའི་སྐེ་བོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྒོམ་པ་དང༌། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བོ།། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་ལ་སྨ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་ནི། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས། བདག་ནི་བསྒྲུབ་ཉམས་ད་ནི་ཅི་བྱ་ཞེས། །འཆི་བའི་དུས་ཚེ་མྱ་ངན་ཆེན་པོ་ལྡང༌། །གཏིང་རྙེད་མ་གྱུར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །སྨྲ་ལ་དགའ་བའི་ཉེས་པ་འདི་དག་གོ །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ་མདོ་སྡེ་བལྟས་པས་ཆོག་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཆེད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱམས་པ་གང་ཐོས་པ་དང༌། བཀུར་སྟི་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཉི་ཤུ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན། འདོད་ཆགས་ཆུང་བ་ཡིན། ཞེ་སྡང་ཆུང་བ་ཡིན། གཏི་མུག་ཆུང་བ་ཡིན། བདུད་ཀྱིས་དེ་ལ་གླགས་མི་རྙེད་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན། མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྲུང་བ་ཡིན། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལུས་ལ་མདངས་འཇུག་པ་ཡིན། མི་མཛའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་གླགས
Chinese
从何产生智慧？如果没有思维的智慧，就不会产生禅修的智慧。因此，那是错误的理解。思维智慧的对境是声音的共相和意义的共相。又，如果以主要的方式来区分，正确的智慧有两种。如是说，与最终的推断智慧相似的对境，仅仅是意义的共相。禅修智慧的对境有两种：事物自身的特征和意义的共相。其中，事物自身的特征是与超越世间的瑜伽现量相似的智慧的对境。意义的共相是各自的凡夫俗子的推断禅修，以及相似的智慧的对境。其中，产生的方便有三种：听闻、思维和禅修的智慧。 现在，首先要产生听闻的智慧。其中，有些人说不需要听闻，那是因为想要贬低别人。喜欢说话的人是这样的，在《策发增上意乐经》中说：“我已退失修行，现在该怎么办？死亡时会生起巨大的悲伤。如果未能找到深奥之处，会非常痛苦。这些是喜欢说话的过患。”等等。因此，有人说对于禅修的人来说，看经书就足够了。但事实并非如此，那是为了获得名利恭敬等而说的。为了利益他人而说法，因为利益巨大，所以并非不需要。如是说，《策发增上意乐经》中说：“慈爱地听闻，不带恭敬地布施佛法，有二十种无染的利益。哪二十种呢？如下：具有正念，具有智慧，具有聪慧，具有信乐，具有智慧，证悟超越世间的智慧，贪欲小，嗔恨小，愚痴小，魔不能找到机会，诸佛世尊忆念他，非人守护他，诸神使他的身体焕发光彩，不友好的人
English
From what does wisdom arise? If there is no wisdom of thought, the wisdom of meditation will not arise. Therefore, that is a wrong understanding. The object of the wisdom of thought is the generality of sound and the generality of meaning. Furthermore, if divided by the main aspect, correct wisdom is of two kinds. As it is said, the object that is similar to the ultimate inferential wisdom is solely the generality of meaning. The object of the wisdom of meditation is of two kinds: the own-characteristic of things and the generality of meaning. Among these, the own-characteristic of things is the object of the wisdom that is similar to the direct perception of a yogi who has transcended the world. The generality of meaning is the meditation of inference by individual ordinary people, and the object of similar wisdom. Among these, the means of generating them are three: the wisdom of listening, the wisdom of thinking, and the wisdom of meditation. Now, first, one should generate the wisdom of listening. Among these, some say that listening is not necessary, because they want to disparage others. Those who are fond of speaking are like this: in the Sutra Encouraging Higher Intention, it says: "I have declined in practice, what should I do now? At the time of death, great sorrow will arise. If the depths are not found, there will be great suffering. These are the faults of being fond of speaking." And so on. Therefore, some say that it is enough for those who meditate to look at the sutras. But that is not so, for it is said for the sake of gain and respect, etc. Speaking the Dharma for the benefit of others is not unnecessary because the benefit is great. As it is said, in the same Sutra Encouraging Higher Intention: "Giving Dharma with loving-kindness, without respect, has twenty benefits without material gain. What are the twenty? They are as follows: one is endowed with mindfulness, one is endowed with intelligence, one is endowed with wisdom, one is endowed with faith, one is endowed with knowledge, one realizes transcendental knowledge, one has little attachment, one has little hatred, one has little ignorance, the demons cannot find an opportunity in him, the Buddhas, the Bhagavat, think of him, non-humans protect him, the gods infuse his body with radiance, unfriendly people