Tibetan
པ་གཟུགས་སུ་མ་གྲུབ་པའོ། །རེག་བྱའི་ཐོགས་བ་རྡུལ་ཀྱང་མེད་པའོ། །ཆོས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གསལ་བའོ། །ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ཁྱབ་པའི་ཁྱབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། ཏིལ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་བསྟན་པ་ན། དུང་དང་དཀར་པོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཆུ་དང་ཟླ་བ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ཁོ་དེ་ཅིག་གི་བརྗོད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཟེར་ན། རིམ་པ་དགུ་ལ་མིང་འདུག་པ། མིང་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་འདྲིའོ། །མིང་མི་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་ན། མིང་དེ་སྤོར་བཏུབ་བམ་མི་བཏུབ། མིང་དེ་སྤོར་བཏུབ་ན་དེ་ཀ་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཅེས་ལན་གདབ་བོ། །མི་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ན། རིམ་པ་དགུ་ཆོས་ཅན་ཡིན་བྱས་ལ་སྐྱོན་འགལ་ལོ། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་མཚན་མར་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། རང་བཞིན་མེད་ཅེས་སྨྲའོ། །མེད་ན་ཆད་ལྟར་མི་འགྲོའམ་ཟེར་ན། དཔེར་ན་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨྲས་པས། །དེ་ལྟ་བུ་ཅིག་ཡོད་བར་ཅིས་ཤེས་ཟེར་ན། རྒྱུད་དང་ལུང་གིས་ཤེས། གཏན་ཚིགས་དང་མི་འགལ་ལོ། །གཏན་ཚིགས་ཅིའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པས། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དམ་བཅའ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན། གཏན་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཤེས་བྱའི་དོན་ ཤེས་པ་ཡིན། དཔེ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་ཡིན། གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་བ་ཡིན། རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའི་རྩོད་བའི་བཅའ་ཐབས་བསྟན་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།ཡང་མངའ་བདག་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལགས། རྩོད་བའི་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་ལ་འདི་ལྟར་ཤེས་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རལ་གྲི་ངར་དང་ལྡན་པ་དེས། ཤིང་དང་རྡོ་དང་སེམས་ཅན་དང༌། ལྕགས་ངར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མ་ལུས་བར་གཅོད་ནུས་སོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་འདིས་ཀྱང༌། མཚན་མ་ཐེག་པའི་ཆོས་དང༌། ནག་པོ་ཁ་འབྱམ་གྱི་ཆོས་སརྦ་མ་ལུས་བར་གཅོད་ནུས་སོ། །དེས་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྨྲ་བའི་མཚོན་ཆ་ཞེས་བྱའོ། །རིན་པོ་ཆེ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་རྣམ
Chinese
没有形成色相。 没有可触的阻碍微尘。 法，是指法身显明。 自性，是指遍布于智慧身。 显示遍布的遍布方式，如同油遍布于芝麻中。 显示身与智慧不可分割，如同海螺与白色不可分割。 显示法与法性不可分割，如同水与月亮不可分割。 再说，大自在主，请听！ 对于“彼者”的说法是这样的：如果说九次第乘是有法，那么，九次第有名称，名称会改变吗？这样问。 如果说名称不会改变，那么，这个名称可以改变还是不可以改变？如果这个名称可以改变，那就是改变了，这样回答。 如果说不会改变，那么，说九次第是有法，就有了过失和矛盾。 如果说法的实物没有形成相状，那就说是无自性。 如果没有，不会变成断见吗？如果这样问，回答说，比如水中的月亮。 如果问，如何知道有这样的东西存在？回答说，通过经续和圣教知道，与正理不相违背。 为什么是正理？回答说，因为是所知。如果这样理解，那么，所证没有过失是法性，立宗没有过失是无自性，论式没有过失是了解所知的意义，比喻没有过失是水中的月亮，成立的果没有过失是身与智慧二者不二。珍宝诤论轮的诤论安立方式的章节，这是第一章。 再说，大自在主问道：尊贵的上师，请开示诤论的基础、道路和结果。 大上师开示说：大自在主，请听！对于珍宝诤论轮，应该这样理解。 例如，一把锋利的宝剑，能够斩断木头、石头、有情，以及没有锋利的铁等一切。 同样，珍宝诤论轮，也能够斩断有相宗的法，以及黑色争论的法等一切。 因此，称为珍宝辩论的武器。 之所以称为珍宝诤论轮，是因为一切轮
English
It is not formed into a shape. There are no tangible obstructing particles. "Dharma" means the clarity of the Dharmakaya. "Itself" means pervading the wisdom body. Showing the way of pervading, it is like oil pervading sesame seeds. Showing that the body and wisdom are inseparable, it is like a conch shell and whiteness are inseparable. Showing that dharma and dharmata are inseparable, it is like water and the moon are inseparable. Again, great sovereign, listen! The way of speaking of "that one" is like this: If you say that the nine vehicles are characterized by dharma, then, the nine stages have names. Will the names change? This is the question. If you say the names will not change, then, can the names be changed or not? If the names can be changed, then that is change, this is the answer. If you say they will not change, then there is fault and contradiction in saying the nine stages are characterized by dharma. If you say the entity of dharma is not established as a characteristic, then you say it is without self-nature. If it is not, will it not become nihilism? If you ask this, the answer is, for example, like the moon in water. If you ask, how do you know that such a thing exists? The answer is, you know it through the tantras and scriptures, and it is not contradictory to logic. Why is it logic? The answer is, because it is knowable. If you understand it in this way, then the object to be proven without fault is dharmata, the proposition without fault is without self-nature, the reason without fault is understanding the meaning of the knowable, the example without fault is the moon in water, and the result of the establishment without fault is the body and wisdom being non-dual. The chapter on showing the way to establish the debate of the Jewel Debate Wheel, this is the first chapter. Again, the great sovereign asked: O great teacher, please show the basis, path, and result of the debate. The great teacher said: Great sovereign, listen! For this Jewel Debate Wheel, you should understand it in this way. For example, a sharp sword can cut through wood, stone, sentient beings, and iron without sharpness, etc., without exception. Similarly, this Jewel Debate Wheel can also cut through the dharma of the characteristic vehicle, and the dharma of black disputes, etc., without exception. Therefore, it is called the weapon of jewel debate. The reason why it is called the Jewel Debate Wheel is because all wheels
Tibetan
་པ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོ། ནང་རྩོད་བའི་འཁོར་ལོ། གསང་བ་ཆེན་པོ་རྩོད་པའི་འཁོར་ལོའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེན། འཁྲུལ་བའི་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་བའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ། །འཁྲུལ་པའི་གཞི་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྐུ་འཁྲུལ་བའི་གཞི་དང༌། གསུང་འཁྲུལ་བའི་གཞི་དང༌། ཐུགས་འཁྲུལ་བའི་གཞི་དང༌། ཡུལ་འཁྲུལ་པའི་གཞིའོ། །དེ་ཡང་གཞི་མེད་ན་འཁྲུལ་པའི་གནས་མེད་པའོ། །གཞི་དང་བློ་གཉིས་གང་འཁྲུལ་ཟེར་ན། འཁྲུལ་པ་གང་འཁྲུལ་ན་ནི་གཞི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། འཁྲུལ་པ་གང་གིས་འཁྲུལ་ན་ནི། མ་རིག་བས་འཁྲུལ་པའོ། །གང་མ་རིག་ན་ནི་གཞིའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཆད་པས་བརྗོད་པས་མི་ལང་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་རིག་བས་འཁྲུལ་ལོ། །གཞིའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་གནས་ཟེར་ན། སྐུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ངོ་བོ་འགག་མེད་ཡིན། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་གཡས་གཡོན་མེད་པར་གསལ། །མདུན་རྒྱབ་མེད་པར་གསལ་བས་ཡེ་ཤེས་ཐལ་ཡིན། །གསལ་བ་ཡིན་པར་རང་གིས་མ་རིག་པས། །སྐུ་ཡི་ཡོན་ ཏན་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ། ལྟར་སྣང་བློའི་ཚུལ་གྱིས་འགྱུར་བར་འཁྲུལ་པའོ། །གསུང་ཉིད་གཞི་ལས་འཁྲུལ་བར་བསྟན་པ་ནི། །འདྲ་གཞི་མེད་ན་འཁྲུལ་བའི་གནས་མེད་དོ། །བྲག་ཆ་ལྟ་བུའི་གསུང་ཉིད་ལ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་བློ་ཡི་ཡིད་གཡོས་པས། བུདྡྷའི་གསུང་ལ་འགག་སྒྲིབ་མེད་པར་མ་རིག་སྟེ། །གསུང་ལ་མིང་བཏགས་འདྲ་འབག་རྩིས་པས་འཁྲུལ་པའོ། །ཐུགས་ཉིད་གཞི་ལས་འཁྲུལ་བར་བསྟན་པ་ནི། །འདྲ་གཞི་མེད་ན་འཁྲུལ་པའི་གནས་མེད་དོ། །ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་ལ་དང་བ་ཡིན། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་མཐའ་དང་ཡེ་ནས་བྲལ་བ་ལ། །ཆུ་བུར་ལྟ་བུའི་ཐོལ་གང་རང་འཁྲུལ་འབྱུང༌། །གོ་འབྱེད་ནམ་མཁའ་ཡིན་སྙམ་སེམས་སུ་བཏགས། །ནམ་མཁའ་འདྲ་གཞི་བྱས་ནས་མཐའ་དབུས་མེད་པར་འཁྲུལ་བའོ། །ཡུལ་ཉིད་གཞི་ལས་འཁྲུལ་བར་བསྟན་པ་ནི། །འདྲ་གཞི་མེད་ན་འཁྲུལ་པའི་གནས་མེད་དོ། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་ལ། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་ཤར། །ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་བའི་འདྲ་གཞི་ཁ་དོག་ལྔ་ཡིས་བྱས། །དེས་ན་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་གཞི་ལས་འཁྲུལ། །དེ་ཡང་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་ལ་བསྟན་པ་ནི། །ཐག་པ་སྦྲུལ་མིན་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བ་དེ། །ཐག་པ་སྔོན་དུ་འདུག་པ་ལྟར་སྣང་ཚུལ་དུ་འཁྲུལ། །ཐག་པ་དེ་ཉིད་ཡེ་ནས་སྦྲུལ་ཡིན་ན། །སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐག
Chinese
有三种，即外争之轮，内争之轮，秘密大争之轮。那又是什么呢？是通过迷惑的基、道、果三者来确定的。那又是分别开示的。迷惑的基有四种，即身迷惑的基，语迷惑的基，意迷惑的基，境迷惑的基。也就是说，没有基就没有迷惑之处。如果说基和心二者哪个迷惑，那么迷惑的是基，迷惑由什么而迷惑呢？由无明而迷惑。什么无明呢？基的功德广阔无边，言语无法表达，却因无明而迷惑为佛的功德。基的功德如何存在呢？身的功德的开示是：自性任运，体性无灭。深邃明澈的体性，无有左右而显明。无有前后而显明，是为智慧之显现。因为自己不认识显明，所以身的功德不变，却因表象的心的作用而迷惑为改变。语本身从基上迷惑的开示是：没有相似的基就没有迷惑之处。如岩石回声般的语本身，因心识在三轮中摇动，对佛的语无有阻碍和遮蔽而无明，对语进行命名，视为相似的模仿而迷惑。意本身从基上迷惑的开示是：没有相似的基就没有迷惑之处。意的自性是明澈而澄净的。如虚空中心般，本来就远离边际，如水泡般突然产生自性迷惑。认为开启是虚空，在心中安立。以虚空为相似的基，迷惑于无有边际和中心。境本身从基上迷惑的开示是：没有相似的基就没有迷惑之处。深邃明澈的功德无有阻碍，五色的功德显明而生起。境的迷惑的相似基由五色构成。因此，一切迷惑都从基上产生。那也是结合比喻和意义来开示的：绳子不是蛇却显现为蛇，如同绳子先前存在一样，迷惑于显现的方式。如果绳子本身就是蛇，那就无法用言语表达迷惑为蛇。那为什么呢？绳
English
There are three: the wheel of outer dispute, the wheel of inner dispute, and the wheel of great secret dispute. What are they? They are determined by the three bases, paths, and fruits of delusion. That is also shown separately. There are four types of bases of delusion: the base of delusion of the body, the base of delusion of speech, the base of delusion of mind, and the base of delusion of objects. That is to say, without a base, there is no place for delusion. If asked which of the two, the base and the mind, is deluded, then the base is deluded. By what is the delusion caused? By ignorance. What is ignorance? The qualities of the base are vast and immeasurable, beyond words, but due to ignorance, they are mistaken for the qualities of the Buddha. How do the qualities of the base exist? The teaching of the qualities of the body is: self-existing, spontaneously accomplished, the essence is indestructible. The essence of great profound clarity is clear without right or left. Clear without front or back, it is the manifestation of wisdom. Because one does not recognize the clarity, the qualities of the body are unchanging, but due to the appearance of the mind, they are mistaken for changing. The teaching of speech itself being deluded from the base is: without a similar base, there is no place for delusion. In the speech itself, like a rock echo, because the mind is agitated in the three wheels, one is ignorant of the unobstructed and unhidden speech of the Buddha, and one is deluded by naming the speech and considering it a similar imitation. The teaching of mind itself being deluded from the base is: without a similar base, there is no place for delusion. The nature of mind is clear and pure. Like the center of the sky, it is originally free from boundaries, and like a water bubble, self-delusion suddenly arises. One assumes that the opening is the sky and establishes it in the mind. Taking the sky as a similar base, one is deluded by the absence of boundaries and center. The teaching of objects themselves being deluded from the base is: without a similar base, there is no place for delusion. The qualities of great profound clarity are unobstructed, and the qualities of the five colors arise clearly. The similar base of the delusion of objects is made of the five colors. Therefore, all delusions arise from the base. That is also shown by combining examples and meanings: the rope is not a snake, but it appears as a snake, just as the rope exists beforehand, one is deluded by the way it appears. If the rope itself were a snake, then it would be impossible to express in words that one is deluded by a snake. Why is that? Rope