Tibetan
མཁས་པ་འདོད་ཀྱང་རུང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཚད་མ་དང་སྦྱར་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ་གང་འདོད་ཀྱང་རུང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་དང་གོམས་པར་བྱ་བ་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལྟ་བུ་ཟབ་ཅིད་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། ཟད་མི་ཤེས་པ་ལ་བདག་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆུང་ཞིང་རྨོངས་པས་དགོངས་པའི་དོན་གོབ་ལོབ་ཏུ་བཤད་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བྱ་གག་གི་རྩལ་གྱིས་གཅོད་པར་རྩོལ་བ་དང་འདྲ་སྟེ་མི་ནུས་བར་མངོན་པ་ལ་བདག་གི་ཚོད་མི་འཛིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མར་བྱེད་པ་རྣམས་དང༌། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་རིགས་པ་བཞི་འབྱུང་བ་མཐོང་ན་བཤད་པ་འདི་དག་འདྲི་བར་ཡང་མི་སེམས་པ་ཞིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དག་བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ལྟ་བུ་མི་སྤྱོད་པར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བདག་བདག་གི་རང་བཟོས་འཇིག་རྟེན་སླུ་ཞིང་ཚད་མར་སྟོན་པའི་ལུགས་མཐོང་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚད་མ་བཅབས་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྙིང་རིང་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ལ་འཁུས་པར་གྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མི་བཟོད་པ་ནི་མིག་ཏུ་གྲ་མའི་དུམ་བུ་སོད་བ་དང་འདྲ་བར་རྟག་ཏུ་ཉམ་ང་ནས་མཁས་པ་དག་ལ་བསྐུལ་བའི་རྐྱེན་ཙམ་དུ་འདི་བྲིས་སོ། །ཆོས་སོ་ཅོག་གི་དབང་བགྱིད་པ་རིགས་པའི་རྣམ་པ་སྨོས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱལ་པོ་དག་བདག་གི་རིགས་སུ་ཅི་འདོད་པ་དག་གི་དབང་གིས་འགྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་སོ་ཅོག་ལ་བདག་གི་ཕྱོགས་སུ་གཟུང་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རིགས་པའི་དབང་གིས་འགྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་གསུངས་པའི་རིགས་པ་བཞི་བརྗོད་དོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། རིགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང༌། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང༌། གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བཞི་ ཞེས་གསུངས་སོ། །རིགས་པ་བཞིའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་མདོར་བརྗོད་ན། ལྟོས་པའི་རིགས་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་འབྲས་བུའི་རིགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་དང་གང་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པ་དང༌། གང་དང་གང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་དང་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པར་བསྟན་པའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་གི་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་བྱེད་པ་དང་གང་དང་གང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་ངེས་པ་ནི་དེ་དང་དེའི་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་བསྟན་པའོ། །གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་དང་གང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་བསྟན་པའོ། །རིགས་པ་འདི་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་བྱེ་བྲག་གཏན་ལ་དབབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྟོས་པའི་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་གང་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ལྟོས་པའི་རིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཤད་དོ། །འདུ་བྱེད་སྐྱེ་བ་དང་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ལ་རང་དབང་མེད་དེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་ངེས་པ་ཚོགས་པ་ལ་སྡོད་པ་ནི་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལ་གདགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་གྱི་ཁམས་དྲུག་ནི་ཕྱིའི་ཆོས་སོ། །དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་ནི་ནང་གི་ཆོས་སོ། །སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མ་སྐྱེས་པ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པ་དང་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཞེ་ན། ནས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ས་བོན་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྐྱེན་གང་དང་ཕྲད་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་དུ་ལུང་གའི་ས་བོན་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྐུས་ཏེ་བསྐྱེད་ན་དེ་རྒྱལ་བའི་འབྲས་བུ་ནང་ཕྱི་རྩ་ལག་དམར་པོར་འགྱུར་ཏེ། མདུ་ ལུང་གའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཉམས་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཀྱང་ཡོད་བཞིན་དུ་སྨིན་པ་ནི་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། །མདུ་ལུང་གའི་ས་བོན་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྐུས་པ་སྨིན་པའི་ཚེ་ནང་ཕྱི་རྩ་ལག་འབའ་ཞིག་དམར་ཏེ། ས་བོན་དམར་པོར་མ་གྱུར་པ་ནི་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཡོད་པའོ། །འབྲུ་ལྷག་ལྷུག་ཙམ་དུ་བརྔོས་ཏེ་ས་བོན་དུ་བཏབ་པ་ནི་མྱུ་གུ་ནས་སྙེ་མའི་བར་དུ་སྐྱེ་ལ། འབྲས་བུར་སྨིན་པའི་དུས་ན་བརྔོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིག་ལོང་བར་གྱུར་བ་ལྟ་
Chinese
无论是想成为智者，还是想将一切法的体性与量结合并加以证悟等等，无论想做什么都可以。然而，对于如来之教，除了听闻、思维和修习之外，别无他途。如佛陀薄伽梵的经藏般深奥广阔，对于无尽的经藏，像我这样智慧狭小而愚昧的人，以含糊不清的方式解释其意，犹如以小鸟的翅膀试图横渡大海，显而易见是无法做到的。既然如此，为何不自量力还要解说呢？因为看到世间所依凭的量，以及圣者《解深密经》中所说的四理，便不会再对这些解说产生疑问。世间之人不运用如此珍贵的真正佛语之量，反而看到佛教徒等外道以自己的臆造之说欺骗世人并作为量来宣扬，如果我隐瞒经藏之量，就会对三宝失去敬意，对众生失去慈悲，因此难以忍受，如同眼中进了砂砾般痛苦，所以恒常感到忧虑，写下这些仅仅是为了策励智者们。如同世间国王们可以随心所欲地以自己的方式行使权力一样，对于一切法，也可以随自己所愿地以理性的方式来理解。所谓“理”犹如一切法的国王，以下将阐述随顺佛法的四种道理。那么，这四种道理是什么呢？如圣者《解深密经》所说：“理有四种，即观待道理、作用道理、证成道理和法尔道理。”简要地阐述这四种道理：所谓观待道理，是指阐述法与果的道理，即诸行应如何安立名言，以及何者之果由何者之因和缘所生，皆需观待而显现。所谓作用道理，是指从业和因的角度进行阐述，即何者之作用在于何者
English
Whether one wishes to become a scholar, or to combine the characteristics of all dharmas with valid cognition and realize them, etc., whatever one wishes to do is fine. However, for the teachings of the Tathagata, there is no other way than to listen, contemplate, and practice. Just as the scriptures of the Buddha Bhagavan are profound and vast, for the inexhaustible scriptures, a person like me with limited wisdom and ignorance, explaining their meaning in a vague way, is like trying to cross the great ocean with the wings of a small bird, which is obviously impossible. Since this is the case, why do I explain without measuring my own abilities? Because I see the valid cognitions relied upon in the world, and the four reasons mentioned in the holy *Saṃdhinirmocana Sūtra*, one would not even think of questioning these explanations. People in the world do not use such precious and true words of the Buddha as valid cognition, but instead see how non-Buddhists and others deceive the world with their own fabrications and proclaim them as valid cognition. If I were to conceal the valid cognition of the scriptures, I would lose respect for the Three Jewels and compassion for sentient beings. Therefore, it is unbearable, like having a piece of gravel in the eye, so I am constantly worried and write these words merely to encourage the wise. Just as kings in the world can exercise their power in their own way as they please, so too, for all dharmas, one can understand them in a rational way as one wishes. The so-called "reason" is like the king of all dharmas, and below I will explain the four reasons that accord with the Buddhadharma. So, what are these four reasons? As the holy *Saṃdhinirmocana Sūtra* says: "There are four kinds of reasons, namely, the reason of dependence, the reason of function, the reason of proof, and the reason of suchness." Briefly explaining these four reasons: The so-called reason of dependence refers to the reason for explaining dharma and result, that is, how actions should be established in name, and what results from what causes and conditions, all need to be shown in dependence. The so-called reason of function refers to explaining from the perspective of karma and cause, that is, what function is in what
Chinese
並且，什麼和什麼確定為因和緣，就是顯示那個和那個產生果的作用。所謂的立宗之理，就是周遍，就是顯示什麼和什麼所要成立的量之特徵。所謂的法性之理，就是從諸法自性的角度來闡述，就是顯示諸法在世俗諦和勝義諦中具有什麼樣的自性。要知道，對於這四種理的特徵，要確定錯誤和正確的差別，就是立宗之理。關於相待之理的特徵，其中，所謂的相待之理，就是為了產生諸行，為了隨後安立名言，凡是成為因和緣的那些，就是相待之理，這樣說的。產生諸行和安立名言沒有自主權，而是安住在確定為因和緣的聚合上，這就叫做相待之理。所謂的諸行，有兩種，即外和內的聚合。其中，從地界到法界之間的六界是外法。根和識的界是內法。所謂的產生，就是從未產生過而最初產生。所謂的隨後安立名言，就是對事物以差別的方式用語言表達。這些也都是依賴於相似之處，而有不相似的部分，分為兩種。什麼是依賴於相似之處呢？比如青稞等果實的產生，依賴於青稞等各自的種子。其中，又會因為遇到什麼樣的緣而產生差別，比如將馬杜隆嘎的種子用茜草浸泡後再種植，那麼它所結出的果實，內外根莖都會變成紅色。雖然馬杜隆嘎的自性沒有消失，也仍然具有茜草的顏色，但成熟時就是依賴於相似之處。馬杜隆嘎的種子用茜草浸泡後，成熟時內外根莖完全變成紅色，但種子沒有變成紅色，這就是有不相似的部分。將穀物稍微炒一下，然後作為種子播種，那麼從苗到穗都會生長，但在果實成熟的時候，因為炒過的緣故，就像眼睛瞎了一樣。
English
And, what and what is determined as the cause and condition, that is to show that that and that produce the effect. The so-called reason for establishing the proposition is pervasive, that is, it shows the characteristics of the measure to be established by what and what. The so-called reason for the nature of phenomena is to explain from the perspective of the nature of phenomena, that is, to show what kind of nature phenomena have in the conventional truth and the ultimate truth. It should be known that for the characteristics of these four reasons, it is necessary to determine the difference between error and correctness, that is, the reason for establishing the proposition. Regarding the characteristics of the relative reason, among them, the so-called relative reason is that in order to generate the aggregates, in order to subsequently establish the name, all those that become the cause and condition are the relative reason, so it is said. There is no autonomy in generating the aggregates and establishing the name, but it abides in the aggregation determined as the cause and condition, which is called the relative reason. The so-called aggregates are of two kinds, namely the outer and inner aggregates. Among them, the six realms from the earth realm to the dharma realm are the outer dharmas. The realms of the senses and consciousness are the inner dharmas. The so-called generation is the initial generation from what has never been generated. The so-called subsequent establishment of name is to express things in words in a differentiated way. These are also dependent on similarities, and there are dissimilar parts, divided into two kinds. What is dependent on similarities? For example, the production of barley and other fruits depends on the seeds of barley and so on. Among them, there will also be differences due to what kind of conditions are encountered. For example, if the seeds of Madu Longga are soaked in madder and then planted, then the fruits it bears, the inner and outer roots and stems will turn red. Although the nature of Madu Longga has not disappeared, and it still has the color of madder, it is dependent on similarities when it matures. When the seeds of Madu Longga are soaked in madder, the inner and outer roots and stems turn completely red when they mature, but the seeds do not turn red, which is the dissimilar part. If the grains are slightly fried and then sown as seeds, then they will grow from seedlings to ears, but when the fruits mature, they will become blind like eyes due to the fried conditions.