Tibetan
ར་གྱིས། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་དུག་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་ཆུང་མ་གཞན་འགྲོ་དང༌། །གཉིས་པོ་དེ་ལ་ཡིད་རྟོན་པའི། །མི་རྣམས་འཆི་སྒོར་བསྙེན་པ་ཡིན། །བུད་མེད་རྒྱལ་པོ་སྤྲུལ་རྣམས་དང༌། །ཁ་དོན་དག་དང་དགྲ་རྣམས་དང༌། །ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་ནི། །ཤེས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་བརྟན་མིན། །རིག་པ་འདོད་པས་མཁས་བརྟེན་བྱ། །ཤེས་པར་གྱུར་པ་གཞན་སྟེན་བྱེད། །དེ་བས་ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །ལུས་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱ། །སྡིག་པ་ཅན་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། །བློ་ལྡན་བདག་ཅེས་ཟེར་ཡང་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མིན། །དེ་ཡི་འཚོ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར། །གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་འཆི་བ་དང༌། ། ས་འོག་རྒྱ་མཚོ་གླིང་རྣམས་དང༌། །སྤྲུ་ཡི་སོ་དྲུག་སྤྲུལ་དག་ནི། །མི་བསྟེན་ཕྱོགས་གཅིག་བུད་མེད་ཡིན། །དགྲ་ཡི་ཕྱོགས་བྱེད་སྤང་བར་བྱ། །བདག་ལ་དགའ་བ་ཡོངས་སུ་བསྡུ། །ཀུན་ལ་བློ་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། །ཡུན་རིང་བློ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །མིག་འབྱེད་མིག་འཛུམས་ཙམ་ཡང་རུང༌། །དགྲ་ལམ་མངོན་སུམ་བྱ་བ་མིན། །སྨོད་པ་ན་ཡང་འོན་པ་བཞིན། །དུས་བབ་རལ་གྲིས་བཅད་བཞིན་བྱ། །གང་དུ་ཆུ་ཡོད་ངང་པ་གནས། །ཆུ་སྐམས་མཚོ་ནི་འདོར་བར་འགྱུར། །ཆུ་ཡིས་གང་ན་ཕྱིར་གནས་བཞིན། །ངང་པ་ལྟ་བུའི་གྲོགས་མི་བརྟན། །རྒྱལ་པོ་སྨད་འཚོང་མ་དང་ནི། །དེ་བཞིན་ཉེ་དུ་དམན་པ་དང། །གཡོག་འཁོར་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་ཡང༌། །ཧ་ཅང་གདུང་པར་མི་བྱའོ། །གང་གི་རྒྱུ་ལས་མྱ་ངན་དང༌། །དར་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་ནི། །ལུས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་རྩ་བ་དེ། །གཅིག་གམ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་རུང༌། །མཁས་པས་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱ། །གསེར་ནི་རྣམ་བཞིས་བརྟག་བྱ་སྟེ། །བདར་བཅད་བསྲེག་དང་བརྡུང་བར་བྱ། །དེ་བཞིན་རྣམ་བཞིས་སྐྱེས་བུ་བརྟག །ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་རིག་ལ་སོགས། །ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་རིག་པར་བྱ། །ཀུན་ལ་དོགས་བྱ་དུས་ཤེས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་སེམས་ནི་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །ཚིག་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་བྱ། །བདག་གི་གསང་ཚིག་གཞན་མི་སྨྲ། །མ་སུ་རཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།བློན་པོ་བློ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་འཇིགས་མེད་ཅིང༌། །དབང་མཛོད་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི། །མ་བསད་དེར་ནི་ཕྱིར་གསོད་འགྱུར། །ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་བུ་འཆི་འགྱུར་ཏེ། །སྨྱུག་མའི་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་བཞིན། །ཡིད་ཆེས་ཞགས་པས་གསོད་འགྱུར་ཏེ། །ནགས་ན་གནས་པའི་རི་དགས་བཞིན། །མིག་རྩ་དམར་ཞིང་ཚིག་འཇམ་སྨྲ། །དགའ་བས་སེམས་ཅན་ཀུན་དང་མཐུན། །དོན་རྣམས་ཀུན་ལ་གྱ་གྱུར་སྨྲ། །གཞན་ཚིག་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་སྨོད། །དེ་ནི་གཡོན་ཅན་སྤྱོད་ལམ་སྟེ། །དེ་སྙིད་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཡིས། །སྡིག་པ་ཉི་ཚེའི་ཚོགས་བསགས་ནས། །གྲོང་གི་ཚོགས་དེ་བཟློག་བྱ་སྟེ། །གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཟུག་བྱེད་གཡོན་ཅན་འདི། །འབྱུང་ཁུངས་སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་གཏེར། །དེ་ནི་འཇིག་ རྟེན་སྤྱི་དགྲ་ཡིན། །མ་རུངས་སྐྱེ་བོ་ཁ་སྙན་ཅིང༌། །ཙན་དན་ལྟ་བུ་བསིལ་བའི་ངག །སྙིང་ནི་མ་རུངས་བདག་ཉིད་དེ། །སོག་ལེ་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཕགས། །མ་རུངས་བདག་ཉིད་ཚིག་འཇམ་ཞིང༌། །སྐྱོན་དང་རྗེས་མཐུན་སྙན་སྨྲ་སྟེ། །མི་མངོན་ཁོན་བཟུང་བྱམས་བྱེད་ལ། །ཡིད་བརྟན་བྱེད་པ་གཤིན་རྗེ་བཞིན། །ཐག་རིང་མཐོང་ནས་མགོ་སྨད་ཅིང༌། །ཤིན་ཏུ་དམ་པའི་ཚིག་བརྗོད་ལ། །སྐད་གསང་ཆུང་བས་སྨྲ་བ་ནི། །གཡོན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་གནོད་བྱས་དང༌། །དེ་ལྟར་གང་གིས་གནོད་བྱེད་པ། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མི་རིགས་ཏེ། །ཁུང་ན་གནས་པའི་ལག་འགྲོ་བཞིན། །འབབ་ཆུ་སྡེར་མོ་ཅན་རྣམས་དང༌། །རྭ་ཅན་ལག་ན་མཚོན་ཐོགས་དང༌། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་བུད་མེད་ལ། །ཡིད་བརྟན་བགྲོད་པར་མི་བྱའོ། །མེ་ཆུ་བུད་མེད་བླུན་པོ་དང༌། །སྦྲུལ་དང་རྒྱལ་རིགས་དགལ་ནི། །རྟག་ཏུ་འབད་པས་སྟེན་བྱེད་པ། །འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཕྲོག་དེ་དྲུག་ཡིན། །ནོར་རྣམས་མང་པོ་སྟེར་བྱེད་པའི། །དགྲ་ལ་གང་ཞིག་དཔའ་བརྟན་དང༌། །ཆུང་མ་ཁྱོ་ལ་མ་ཆགས་གཉིས། །དེ་ཡི་འཚོ་བ་རབ་ཏུ་གཅོད། །སྔན་ཆད་དགྲར་འགྱུར་སྟེན་བྱེད་ཅིང༌། །ཁོན་པ་གཞི་མེད་འཁྲུག་བྱེད་པ། །གྲོགས་པོ་འདོད་པ་ཟློག་བྱེད་པའི། །དེ་འདྲའི་གྲོགས་པོ་རིང་དུ་སྤང༌། །དགྲ་དང་བཤེས་གཉེན་གཡོག་འཁོར་དང༌། །པར་གནས་རྒན་པོ་ཉམ་ཆུང་རྣམས། །རྨངས་པས་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པས། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་ཡིན། །རྐུན་མའི་ཆོས་པ་གསད་པ་དང༌། །གྲོགས་འཁུ་མྱུར་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཆུང་མ་འཁུ་བ་མལ་སྟན་བྱེད། །བྲམ་ཟེ་ཤེས་བྱེད་སྤྱན་མི་དྲང༌། །བདག་གིས་མངོན་སུམ་མ་གྱུར་པར། །གང་གིས་ཉེས་པ་སྨྲ་བྱེད་པ། །གང་གིས་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །ལམ་དེ་བརྩམ་པར་མི་བྱའོ། །བདག་ཉིད་བདག་གི་གཉེན་ཡིན་ཞིང༌། །བདག་ཉིད་བདག་གི་དགྲ་ཡང་ཡིན། །མཐོ་རིས་དམྱལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ཐམས་ཅད་བདག་གི་དབང་དུ་བྱ། །མ་སུར་ཀཥས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །། བློན་པོས་ལེགས་པར་མཉམ་བཞག་སྟེ། །སྤྱོད་པ་གཞན་ལ་སྨྲ་མི་བྱེད། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་དགྲ་རྣམས་ལ།
Chinese
如是说。他人的妻子是毒药，同样，妻子与他人私通，信任这两者的那些人，是接近死亡之门。女人、国王、化身者们，口头承诺、敌人，以及寿命和享受，有智慧的人们不要信任。想要智慧，应依赖智者；已经知晓，应依赖他人。因此，所有的事情，都要毫无遗漏地学习。不要信任罪人，即使他说自己有智慧。因为不要信任他，他的生活会衰败。阎罗、刽子手、死亡， 地下、海洋、岛屿，以及三十六种化身，不要依赖，女人是其中之一。应该抛弃敌人的行为，完全聚集对自己的喜爱。每个人都有头脑，但长久的头脑是困难的。即使只是睁眼闭眼，也不要公开敌人的道路。即使受到诽谤，也要像聋子一样，像在适当的时候用剑斩断一样。哪里有水，天鹅就住在那里，水干涸了，湖泊就会被抛弃。像被水充满一样，再次居住，像天鹅一样的朋友不可靠。国王、妓女，以及低贱的亲戚，侍从仆人，对他们也永远不要过分怜悯。从什么原因产生悲伤，繁荣和痛苦本身，以及身体的有害之根，即使是一点点， 智者也应抛弃和舍弃。黄金要用四种方式检验：擦拭、切割、燃烧和捶打。同样，用四种方式检验人：听闻、戒律、智慧等，全部都要了解和理解。对一切都要怀疑，通过了解时机，要守护世间的心，相信所有的话语，不要对他人说自己的秘密。这是摩奴所著的论典中的第四章。大臣的智慧圆满，对所有论典都无所畏惧，拥有权力和力量，不杀戮，在那里会被反杀。信任的人会死亡，就像竹子的果实出现一样。信任会被绳索杀死，就像住在森林里的鹿一样。眼角发红，说话温和，高兴地与所有众生相处，
English
Thus it is said. Another's wife is poison, likewise, a wife who goes to another, and those who trust in these two, are approaching the gate of death. Women, kings, emanations, verbal promises, enemies, and life and enjoyment, the wise should not trust. If you want wisdom, rely on the wise; having known, rely on others. Therefore, all things, should be learned without omission. Do not trust a sinner, even if he says he is wise. Because do not trust him, his life will decline. Yama, the executioner, death, Underground, oceans, islands, and thirty-six kinds of incarnations, do not rely on, woman is one of them. The actions of the enemy should be abandoned, and gather all the love for oneself. Everyone has a mind, but a long-lasting mind is difficult. Even if it's just opening and closing the eyes, do not openly show the enemy's path. Even if slandered, be like a deaf person, like cutting with a sword at the right time. Where there is water, the swan lives there, when the water dries up, the lake will be abandoned. Like being filled with water, reside again, friends like swans are unreliable. Kings, prostitutes, and lowly relatives, servants and attendants, do not be too compassionate to them either. From what cause does sorrow arise, prosperity and suffering itself, and the harmful root of the body, even a little bit, The wise should abandon and discard. Gold should be tested in four ways: rubbing, cutting, burning, and hammering. Likewise, test a person in four ways: hearing, discipline, wisdom, etc., all should be known and understood. Be suspicious of everything, by knowing the time, protect the mind of the world, believe all words, do not tell others your secrets. This is the fourth chapter from the treatise written by Manu. The minister's wisdom is complete, fearless of all treatises, possessing power and strength, not killing, there he will be killed in return. A trusting person will die, like the fruit of the bamboo appearing. Trust will be killed by a rope, like a deer living in the forest. The corners of the eyes are red, speaking softly, happily getting along with all beings,
Chinese
对所有愚人说虚妄之语，对他人之语加以世俗的诽谤，这是奸诈之人的行为。以如此深重的罪过，积累微小的罪恶之集合后，应阻止村庄的集会，这个给城市带来痛苦的奸诈之人，是恶劣之人产生的根源，他是世间共同的敌人。凶狠之人言语甜美，如旃檀般带来清凉之语，内心却是凶狠的本性，比刀剑还要锋利。凶狠的本性言辞柔和，赞美缺点和随顺之语，暗中怀恨却装作慈爱，信任他就像信任阎罗王。远远看见就低下头，说极其神圣的话语，用微小的声音说话，这是奸诈之人的特征。无论过去曾造成伤害，还是现在正在造成伤害的人，都不应该信任他，就像住在洞里的蜥蜴。流淌的河水和有爪子之物，有角之物和手持武器之人，以及国王的后宫女子，不应该信任和接近。火、水、愚蠢的女子，蛇和王族亲戚，总是努力侍奉他们，立刻夺取性命的有这六种。给予很多财物，对敌人非常勇敢坚定，妻子对丈夫没有爱恋，这两种会彻底断绝他的生计。先前变成敌人却侍奉他，无缘无故地制造争端，阻止朋友想要的东西，这样的朋友应该远离。敌人和善友、仆人和眷属，以及年老的弱者，如果愚昧无知不能区分好坏，那就是低劣之人。盗贼的僧人应该立即处死，朋友之间的争吵应该迅速调解，妻子争吵就分开床铺，婆罗门不迎接有学识之人。在自己没有亲眼见到之前，无论谁说别人的过错，无论谁是堕入地狱的原因，都不应该开始那条道路。自己是自己的亲人，自己也是自己的敌人，天堂和地狱也是如此，一切都由自己掌握。《玛苏尔卡施所著的律法论典》第五章结束。 大臣应妥善地保持平等心，不议论他人的行为。像太阳一样对待敌人。
English
Speaking falsely to all fools, and adding worldly slander to the words of others, this is the behavior of a deceitful person. With such a deep sin, after accumulating a collection of minor evils, one should prevent the village assembly. This deceitful person who brings pain to the city is the source of evil people, he is the common enemy of the world. A fierce person has sweet words, like sandalwood bringing cool words, but the heart is a fierce nature, even sharper than a sword. The fierce nature has gentle words, praising faults and compliant words, secretly harboring resentment but pretending to be loving, trusting him is like trusting Yama. Seeing from afar, he bows his head, speaks extremely sacred words, and speaks in a small voice, these are the characteristics of a deceitful person. Whether one has caused harm in the past, or is causing harm now, one should not trust him, like a lizard living in a hole. Flowing rivers and things with claws, things with horns and people holding weapons, and the women of the king's harem, one should not trust and approach. Fire, water, foolish women, snakes and royal relatives, always strive to serve them, these six immediately take life. Giving a lot of wealth, being very brave and firm towards enemies, and a wife who has no love for her husband, these two will completely cut off his livelihood. Previously becoming an enemy but serving him, creating disputes for no reason, preventing friends from wanting things, such friends should be kept away. Enemies and good friends, servants and retinues, and old and weak people, if they are ignorant and cannot distinguish between good and bad, then they are inferior people. The monk who is a thief should be executed immediately, quarrels between friends should be quickly resolved, if the wife quarrels, separate the beds, the Brahmin does not welcome the learned. Before one has seen it with one's own eyes, whoever speaks of the faults of others, whoever is the cause of falling into hell, one should not start that path. Oneself is one's own relative, and oneself is also one's own enemy, so are heaven and hell, everything is in one's own hands. The fifth chapter of "The Treatise on Law by Masuraksha" ends. The minister should properly maintain equanimity, and not discuss the actions of others. Treat enemies like the sun.