Tibetan
། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དང༌། གསལ་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་དང༌། དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང༌། བདག་ཉིད་གཉིད་ལ་སོགས་པས་མ་གདུངས་པས་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལས་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དོན་མི་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་དོན་འཛིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་གོམས་པ་ལས་དེའི་རང་བཞིན་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནས་དེའི་བདག་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཡང་རྣམ་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་ནི་མངོན་སུམ་དང་དེར་སྣང་བ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གཟུང་བས་ངེས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟའམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དུ་ན་དུ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟོན་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུར་ངེས་ལ། ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་གོམས་པས་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་དགོངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བའི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཆད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་གོམས་པ་ལས་འདིའི་དོན་དོན་ངེས་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དུ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཐལ་ལོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་སྔར་མེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་ཤེས་ཕྱིས་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེར་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་ཐོབ་པའི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཐོབ་པའི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཞེས་པའི་
Chinese
具有时间差别，显现差别，根识未损，自身未被睡眠等所困扰，以及对处所确定等状态的执著，从见到事物而执著，可知其义并非不生。如此，对于如此之相的识，并非一次，而是从体验执著事物的习气中，才能认识其自性。证悟者唯有通过体验才能确定其体性。如果有人说，因为形态相似，出生时显现和显现于彼者之间没有差别，这是不真实的，因为凭借把握关联的差别才能确定。对于如此的事物等本身，会产生怀疑或颠倒，但并非在所有情况下都是如此。 否则，如何能通过现量本身来显示烟的辨别作用呢？因为存在错觉的起因。如果说现量本身能确定其结果，而识则不能，那么这有什么理由呢？从名言的角度来说，称之为量，也是因为习惯成自然，所以才以名言来考虑，而并非仅仅是能起作用的识。因此，这样的情况并非是从比量中产生的。如果说，从先前的习惯中，对此事物的意义确定时，就应该成为比量，那么这样一来，烟也应该成为比量了。因为，先前已经确定它是火的结果，后来仅仅是从见到它的显现，就回忆起“这就是那个”，而不是比量。如果有人以世间顺世外道的观点认为，这没有超出比量的范畴，那么在那里，对于自身和他相续中存在的根识的明分，所有获得意义的能力都应该通过比量来确定，而不是通过体验。因此，才说体验的对境是未证悟的。所以，在这里，体验是指没有意义就不会产生。因为某些方式的理由，所以推测其获得的能力，而不是体验的。
English
It is known that the meaning does not arise without seeing an object that has the characteristics of time, the characteristics of manifestation, the senses not being impaired, the self not being afflicted by sleep, etc., and the grasping of a state such as the determination of a place. Thus, the nature of such a consciousness is known from the habit of experiencing the grasping of objects, not just once. The one who realizes determines its nature only through experience. If someone says that because the forms are similar, there is no difference between the manifest and the appearance at the time of birth, that is not true, because it is determined by grasping the difference of the connection. Doubt or reversal may occur in such objects, but not in all cases. Otherwise, how can the distinguishing function of smoke be shown by direct perception itself? Because there is a cause for illusion. If it is said that direct perception itself determines its result, but not consciousness, what is the reason for this? From the point of view of terminology, it is also called valid cognition because it is accustomed to it, so it is spoken of in terms of terminology, but not only as a consciousness that can function. Therefore, such a situation is not derived from inference. If it is said that when the meaning of this object is determined from previous habit, it should become inference, then in that case, smoke should also become inference. Because it has already been determined that it is the result of fire, later, only from seeing its appearance, it is remembered as "this is that," but not inference. If someone, from the perspective of the worldly Lokayata, says that this does not go beyond the category of inference, then there, for all the clarity of the sense consciousness existing in oneself and others, the ability to obtain meaning should be determined by inference, not by experience. Therefore, it is said that the object of experience is unawakened. Therefore, here, experience is what does not arise without meaning. Because of some forms of reasoning, the ability to obtain it is inferred, not experienced.
Tibetan
གསལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཚུངས་སོ། །གང་ཡང་ཉེ་བའི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་མཐོང་ནས། དེ་ལས་དབང་པོ་མ་ཉམས་པར་ཤེས་ཏེ་ཡུལ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཡང་ཉེ་བ་ནམ་མཁའི་ངོགས་དྲི་མ་མེད་པ་སྣང་བ་ལ་མི་སླུ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མནའ་ཆུ་བཏུང་བ་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དེ། །བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པ་དག་གཅིག་ཅར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པའི་འབྲེལ་ པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་གོམས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་མེད་ན་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་རང་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཐག་རིང་པོའི་ཡུལ་ཅན་ནི་རྟག་ཏུ་གཞན་ལས་སོས། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྤྱི་ཙམ་ལ་ནི་རང་ཁོ་ན་ལས་སོ། །ཁྱད་པར་བཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ལས་སོ། །མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའམ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ངེས་ལ་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མ་རྟོགས་པའམ་མེར་ངེས་པ་ལ་ལ་བདེན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་གཞན་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་དུ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི་ཕྱིས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་མི་འཇུག་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་ན་འཇུག་པར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཡིན་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་ལས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པའི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་ངེས་ན་ནི། །མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་སྨིག་རྒྱུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་སྣང་བས་ན་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་ངེས་པ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་མཐོང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལན་ཅིག་ཐ་དད་པ་མ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དོན་གཞན་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་ལན་གསུམ་མམ། བཞི་མཐོང་བའི་དུས་སུ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེད་ཀྱང༌། གོམས་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པ་ཉིད
Chinese
因为不明显，所以不相似。有些人认为，对于近处的境，了知不会欺骗实事，由此得知根没有损坏，对于非近处的境，也同样认识到它的自性。这种说法是不正确的。因为，所有显现为两个月亮的有境识，都因为见到近处无垢的虚空而不受欺骗。如果说那些识本身是不同的，那就需要发誓赌咒了。即使承认它们是不同的，也是不可靠的，因为它们同时执持真和不真。因此，所有先前所说的具有关联差别的对境、以习俗命名的现量识，都是在没有它就不会产生的情况下，总是仅从自身成为量。对于差别的怀疑，如果是远处的境，总是从他者而来；对于事物的普遍自性，则仅从自身而来；对于所执持的差别本身产生怀疑，这两种情况都是仅从他者而来。对于现量的形象，如确定为事物或树木，但没有确定差别，或者确定为火，却怀疑是否真实，这是从他者确定的。因为在产生怀疑之前，已经了知了进入的境。进入它的，是现量，而不是后来的怀疑，因为不进入它的形象。如果世间从怀疑中也不进入，那么在产生怀疑时，就不会进入了。因此，量是从他者成为量，但不是从怀疑中进入。如果在进入的最初就特别确定为相违的自性，那么就不是进入现量形象的基础，例如执持阳焰。对于分别识，因为显现形象，所以不是了知进入的境，如果没有特别的确定，如果不看到不出现，就会产生怀疑。因此，是对怀疑本身进入。如果一次没有认识到差别的现量境，那个与他者相似的事物，即使在看到三四次时，也没有区分出差别，但由于串习的力量，就是差别本身。
English
Because it is not clear, it is not similar. Some people think that for a nearby object, knowledge sees that it does not deceive reality, and from this it is known that the senses are not damaged, and for a non-nearby object, it is also recognized as its own nature. This statement is not correct. Because, all the consciousnesses that appear as two moons are not deceived because they see the nearby stainless sky. If it is said that those consciousnesses themselves are different, then it is necessary to take an oath. Even if it is admitted that they are different, it is not reliable, because they simultaneously hold truth and untruth. Therefore, all the previously mentioned objects with relational differences, the conventionally named perceptual consciousnesses, are always valid only from themselves when it is certain that they will not arise without it. Doubt about the difference, if it is a distant object, always comes from others; for the general nature of things, it comes only from itself; doubt about the difference itself that is held, both of these situations come only from others. For the image of perception, such as being determined as a thing or a tree, but without determining the difference, or being determined as fire, but doubting whether it is true, this is determined from others. Because before doubt arises, the object of entry has already been known. What enters it is perception, not the later doubt, because it does not enter its image. If the world does not enter even from doubt, then when doubt arises, it will not enter. Therefore, validity comes from others, but it does not enter from doubt. If, at the very beginning of entry, it is particularly determined as a contradictory nature, then it is not the basis for entering the image of perception, such as holding a mirage. For the discriminating consciousness, because the image appears, it is not knowing the object of entry, and if there is no particular determination, if one does not see that it does not appear, doubt will arise. Therefore, it is entering into doubt itself. If the object of perception is not recognized as different once, that thing similar to another, even if it is seen three or four times, the difference is not distinguished, but due to the power of habituation, it is the difference itself.