Tibetan
ཚད་མ་བརྟག་པ། ཆོས་མཆོག། ཚད་མ་བརྟག་པ། ཆོས་མཆོག། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་མཱ་ཎ་པ་རཱིཀྵ། བོད་སྐད་དུ། ཚད་མ་བརྟག་པ། བམ་པོ་དང་པོ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐ་མལ་མ་ཡིན་མིག་གྲུབ་པས་ཀྱང་རིག་མིན་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པ། །རིག་པ་དང་ལྡན་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཐོབ་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ནི། །གང་གིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་གསལ་བར་བསྟན་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཐོབ་མཛད་པ། །ཚད་མ་རབ་བརྗོད་བདེ་གཤེགས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་ཚད་མ་རབ་བཤད་བྱ། །སྐྱེས་བུའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མུན་པ་ནི། །སེལ་བར་མཛད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་གནས་པ་ཡི། །དངོས་པོ་མ་ལུས་གསལ་བའི་ཚིག་གི་འོད་ཟེར་གྱིས། །རྣམ་པར་འགོད་མཛད་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཉི་མ་བཞིན། །ཚད་མ་འཇུག་ཡུལ་ངེས་པའི་ཐོབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཐོབ་པ་འཇུག་པ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་ཏེ་འཇུག་པའི་གཞི་ནི་ཤེས་པ་ཡིན། །ཡུལ་རབ་སྟོན་པས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཕྱིར་ངེས་བྱེད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཅན། །དེའི་ཕྱེར་ངེས་པའི་ཐ་དད་དངོས་ངེས་དེ་ཡིན་དེ་ཡང་ཐོབ་པར་ནུས། །སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས་དེའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། དེའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །ཚད་མའི་སྒྲ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པའི་ཚད་མ་ལ་འདི་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཚད་མའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི་ཚད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ འོན་ཀྱང༌། དོན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཀོད་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་འགའ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་རུང་བ་ཉིད་ལྡོག་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གང་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་འགོག་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་སྒྲ་འཁྲུལ་བ་རྟ་ལ་སྦྱར་བ་བཀག་པ་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དམ། ཡང་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་དུས་སུ་བརྟེན་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང༌། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་གྲུབ་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱང་སྒྲ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་བར་བྱ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་བཤད་པའི་དོན་གཞན་མི་རིགས་པ་དེས་ན་ཚད་མའི་སྒྲ་ནི་འཇལ་བར་བྱེད་པ་བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །ཕྱོགས་འདི་ལ་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འཇལ་བར་བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཁོ་ནའི་རྒྱུས་གང་ལ་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཡོད་ན་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཇིམ་གོང་ལ་བུམ་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་འཇལ་བར་བྱེད་པ་པོ་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ཀྱང་མི་འཇུག་ན་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་ཁྱབ་ལ། རྒྱུ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་དམིགས་པས་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མའི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་མི་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་མི་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།
Chinese
量论考察。 乔却（chos mchog，人名）。 量论考察。 乔却。 印度语：Pramāṇaparīkṣā。 藏语：量论考察。第一品。敬礼一切智者！ 非凡之眼所成，亦非识，彼之自性相异。 具识之错乱者不得，种种痛苦灭尽者。 何者将一切众生，皆已明示，以求义而得成。 善逝定量语，敬礼彼已说定量。 士夫心中散乱之黑暗。 遣除且住于三界中。 事物无余明晰之语光芒。 善为安立，如法称之日。 谓定量是成办入处决定之获得。 获得是入行之先导，入行之所依是知识。 以善示境是主要，故是决定者，是入行之作者。 是故决定之差别，实定彼是，彼亦能获得。 士夫成办义之因是定量之故，从论理学派之论典中，彼之现量等自性之善分别，及其定义，随而思择。 此量之语，不待因，仅以意愿，而用于现量等知识之差别，是不行的。何以故？因其他外道所考察之量，而遮止说此非量也。若无因，以量之语所说，则知识如何不成量？如是说，此虽是量，然非成办义之因，是可说的。 如是，凡住于分别识者，彼能以名之语说，如瓶等。他人所明显意愿之知识亦如是。分别所布置亦非所说，则任何亦不成所说。唯以能与言说相关联，则周遍于分别之境，然彼非在于所说者。与名相关联之因是
English
Examination of Pramāṇa. Chöchok. Examination of Pramāṇa. Chöchok. In Indian language: Pramāṇaparīkṣā. In Tibetan language: Examination of Pramāṇa. First chapter. Homage to the All-Knowing! That which is not an ordinary eye, nor is it consciousness, is distinct from its nature. Those with consciousness and delusion do not attain it, the exhaustion of various sufferings. Whoever has clearly shown all beings, and has accomplished attainment by seeking meaning. To the Sugata who speaks of valid cognition, having paid homage, I will explain valid cognition. The darkness of the wandering mind of individuals. Dispelling and abiding in the three realms. The light of speech that illuminates all things. Well established, like the sun of Dharmakīrti. It is said that valid cognition is what accomplishes the attainment of a definite object of engagement. Attainment is the precursor to engagement, and the basis of engagement is knowledge. Because it mainly shows the object, it is the determiner and the agent of engagement. Therefore, the difference of determination, the real determination is that, and that can also be attained. Because the reason for accomplishing the purpose of an individual is valid cognition, from the treatises of logicians, the excellent distinctions of its nature, such as perception, and its definition, are subsequently contemplated. The term "pramāṇa" (valid cognition) is not applied to the distinctions of knowledge such as perception, merely by wishing without relying on a reason. Why? Because it prevents others, the non-Buddhists, from examining valid cognition and saying, "This is not valid cognition." If something is to be expressed by the term "pramāṇa" without a reason, then how can knowledge not become valid cognition? It is reasonable to say, "This is valid cognition, but it is not the cause of accomplishing the purpose." Thus, whatever abides in conceptual consciousness can be expressed by the word of a name, like a pot and so on. The knowledge that others manifestly intend is also the same. If what is arranged by conceptualization is not to be expressed, then nothing will become expressible. It is precisely by being able to be related to explicit expression that it pervades the object of conceptualization, but it is not present in what is to be expressed. The cause of relating to a name is
Chinese
是故，若有，则不成为不可说。因此，从不可说者中，若遣除与言说相关之容许性，则安住于分别念之自性亦将遣除。如是，于何者遮止其他可说者，彼即为具足理由者。譬如，若遮止错谬之牛声施设于马，则如彼之相关。然依赖于理由者，是依赖于分别解释之作用者耶？抑或依赖于言说之时，成为获得所欲言说果之理由耶？其中，依赖于分别解释者，乃是于能作之事物，以成立量之已成之声，而了知可说之能作事物。彼亦为声明家所了知之可说者。何以故？彼乃世间者之自性。以其他分别解释之义不合理故，是故量之声乃衡量者、能作者之事物之理由。于此方面，以一切知识皆了知为衡量者、能作者之事物之自性之故，成为量，故量与非量之差别将不成立。何以故？以唯有何者之因为何者施设名言，彼若有，则彼即为施设于彼者。譬如，以唯有成立具有形状差别之果之能力之理由，而于泥团施设瓶之名言。如是，量之名言亦以唯有衡量者、事物之理由而施设于知识。若彼有而不施设，则具有因之名言遍及于依赖其他因。然具有其他因之自性，非唯是彼之理由之故，以正理与唯是彼之理由自相矛盾之故，以现见相违，正理从不相顺之方遣除，故称为与所立相关，乃是太过失之自性正理。以量之名言不施设于一切知识之故，何者有而不施设，以彼之故，何者有亦不施设之名言，彼非唯是彼之理由。
English
Therefore, if it exists, it does not become unspeakable. Thus, from the unspeakable, if the permissibility of relating to speech is removed, then the very nature of abiding in conceptual thought will also be removed. In this way, that which prevents other speakable things is indeed with reason. For example, if the mistaken sound of a cow applied to a horse is prevented, it is like its relation. But is the reliance on reason dependent on the function of specific explanation? Or does it become the reason for obtaining the desired fruit of speech when relying on the time of speech? Among them, relying on specific explanation is the understanding of the speakable agent in the established sound of the means of valid cognition that establishes the agent. That itself is also understood as speakable by the grammarians. Why? Because it is the very nature of the worldly. Since other meanings of specific explanation are unreasonable, therefore the sound of valid cognition is the reason for the object of the measurer and the agent. In this respect, since all knowledge is understood as the nature of the measurer and the agent, it becomes valid cognition, so the distinction between valid cognition and non-valid cognition will not be established. Why? Because the term that is applied to something only by the cause of something is the one that applies to it if it exists. For example, the term 'vase' is applied to a lump of clay only by the reason of the ability to establish a result with a specific shape. Similarly, the term 'valid cognition' is applied to knowledge only by the reason of the object of the measurer. If it exists but is not applied, then the term with a cause pervades dependence on other causes. However, since the very nature of having other causes is not the reason for that alone, since the reason contradicts the reason for that alone, by seeing the contradiction, the reason is removed from the side that does not agree, so it is called related to what is to be established, which is the nature of the reason of the fallacy of being too extensive. Since the term 'valid cognition' is not applied to all knowledge, therefore, what exists but is not applied, for that reason, the term that does not apply even if something else exists is not the reason for that alone.