Tibetan
དངོས་ཀྱི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བསྡུས་པའོ། །བར་སྡོམ་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ལུང་གི་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ཏུ་ན་དང་པོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སྟེ། དང་པོ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཆོ་ན་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་བཟླས་ནས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་གསུམ་པའི་ཐ་མ་ལ་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཐོག་མ་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡོམ་པ་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲོལ་ཏེ། སྡོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཐོབ་པ་ནི་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དང་པོར་ཐར་པའི་དོན་དེ་ལས་བསྟན་བཅོས་འདི་བྱུང་བའམ། དོན་དེ་བསྟན་བཅོས་འདིར་བསྡུས་པས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་མིང་ཡང་དང་པོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུན་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཐ་དད་པའོ། །ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། གང་ཟག། རྒྱུད་ཐ་དད་པ་གང་གིས་སྔོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་བསླབ་པའི་གཞི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ངན་འགྲོ་དང༌། འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱིས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་བསླབ་པའི་གཞི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པས་གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ བས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པའི་དོན་དེ་ལས་བསྟན་བཅོས་འདི་བྱུང་བའམ། དོན་དེ་བསྟན་བཅོས་འདིར་བསྡུས་པས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་མིང་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ཐར་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཐབས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེས་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་སེམས་སྐྱེ་ལ། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པས་ཐར་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཐར་པའི་ཐབས་ཀྱི་དོན་དེ་ལས་བསྟན་བཅོས་འདི་འབྱུང་བའམ། དོན་དེ་བསྟན་བཅོས་འདིར་བསྡུས་པས། བསྟན་བཅོས་འདིའི་མིང་ཡང་ཐར་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་མདོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་དང་པོར་ཐར་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཐར་པའི་ཐབས་ཀྱི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་སྟོན་ཏེ། མཆོད་པ་དང༌། གླེང་བསླང་བ་དང༌། ཡང་དག་པར་རྩོམ་པ་དང༌། གཞུང་རྒྱས་པ་དང༌། བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་མཆོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །གླེང་བསླང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་འདུལ་བ་གང་ཆེན་མཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་སྟོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རྩོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏོ། །གཞུང་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་དང་ལྷག་མ་ཅི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དྲན་པ་དང་བག་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཆོད་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མཆོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པ་གླེང་བསླང་བའི་དང་པོར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་དང༌། ཉེ་བ་འཁོར་དང༌། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བྱ་བར་འདོད་པ་བློ་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པ་དང༌། རྣོ་བ་དང༌། ཆ་ཕྲ་བ་དང༌། བརྟན་པ་དང༌། ཟག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ལས་རྒྱལ་བ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱམ་ཀླས་པ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པ
Chinese
究竟之义以偈颂摄持。中间之义乃支分之义以偈颂摄持，彼等亦应结合经文之场合而酌情受持。其中，所谓《别解脱经》，乃由意义而安立论典之名称。其中，一种解释为最初之解脱。所谓“别别”，即最初。最初受持戒律之仪轨，于三皈依之语重复之后，受持戒律之语，于所说之第三句末尾获得戒律，乃最初获得戒律之时，故称最初。所谓“解脱”，即解脱。如是，最初获得戒律之时，即从非戒律之相解脱，获得以戒律之相所摄之无表色，故称解脱。如是，由最初解脱之义而生此论，或此义摄于此论，故此论之名亦可安立为最初解脱。又，另一种解释为别别解脱。所谓“别别”，即相异之相续。所谓“解脱”，即解脱。何人，相续相异之人，受持戒律，并随之修习学处，彼即能从恶趣及轮回中解脱，而非由他人受持戒律并随之修习学处，他人即不能解脱，故称别别解脱。如是，由别别解脱之义而生此论，或此义摄于此论，故此论之名亦可安立为别别解脱。又，另一种解释为解脱之方便。所谓“别别”，即“为了”，乃方便之义。所谓“解脱”，即决定出离，即涅槃。因此，此《别解脱经》乃为获得决定出离之方便而宣说，即依增上戒而生增上心，依增上心而生增上慧，次第成为获得决定出离之方便，故此《别解脱经》乃决定出离之戒律。
English
The ultimate meaning is summarized in verses. The intermediate meaning is the meaning of the limbs summarized in verses, and these should also be taken appropriately in conjunction with the context of the scriptures. Among these, the so-called "Pratimoksha Sutra" is named as a treatise based on its meaning. One explanation is that it refers to the first liberation. "Prati-prati" means first. The first ritual of taking vows, after repeating the words of the three refuges, the vows are obtained at the end of the third statement of taking the vows, which is the first time of obtaining the vows, so it is called the first. "Liberation" means release. Thus, at the time of first obtaining the vows, one is liberated from the characteristics of non-vows, and obtains the unmanifest form included in the characteristics of vows, which is called liberation. Thus, this treatise arises from the meaning of the first liberation, or this meaning is included in this treatise, so the name of this treatise can also be established as the first liberation. Another explanation is that it refers to individual liberation. "Prati-prati" means different continuums. "Liberation" means complete liberation. Whoever, a person with a different continuum, takes vows and practices the training, that person will be liberated from the lower realms and samsara, but others will not be liberated by taking vows and practicing the training, so it is called individual liberation. Thus, this treatise arises from the meaning of individual liberation, or this meaning is included in this treatise, so the name of this treatise can also be established as individual liberation. Another explanation is that it refers to the means of liberation. "Prati-prati" means "for the sake of," which is the meaning of means. "Liberation" means definite emergence, which is nirvana. Therefore, this "Pratimoksha Sutra" is taught for the sake of the means of obtaining definite emergence, that is, relying on higher morality to generate higher mind, and relying on higher mind to generate higher wisdom, gradually becoming the means of obtaining definite emergence, so this "Pratimoksha Sutra" is the morality of definite emergence.
Chinese
因为是律，所以叫做解脱之方便。像这样，从此解脱方便之意义中产生此论典，或者此意义被归纳在此论典中，所以此论典之名称也叫做解脱之方便。所谓“经”，是因为仅以纲要的方式来阐述意义，所以叫做“经”。这样说来，此论典最初叫做解脱经，也叫做别解脱经，以及叫做解脱方便经。其中，此别解脱经的归纳意义是以五种特征来阐述的，即供养、发起、正确地开始、广大的正文和归纳的特征。其中，供养的特征，是以“美名之幢幡遍扬三界”等两颂来阐述的。发起的特征，是以“佛陀之调伏如广大海”等十一颂来阐述的。正确地开始的特征，是以“于百千劫中”等六颂来阐述的。广大的正文的特征，是从“具寿们，各个的过去和剩余有多少，就有多少”到“以正念和谨慎来修行瑜伽”之间的所有正文来阐述的。归纳的特征，是以“忍辱是殊胜的苦行，忍辱是”等剩余的所有正文来阐述的。其中，首先要解释供养的特征，所谓供养的特征，就是为了正确地开始别解脱经的发起，首先要通过赞颂和顶礼佛陀薄伽梵的方式来进行供养。也就是说，像这样，为了正确地收集，圣者大迦叶，近圆，阿难陀等想要正确地收集别解脱，他们的智慧非常精细，敏锐，细微，坚定，并且具有漏洞，已经战胜了所有烦恼和近烦恼的敌人群体，已经正确地获得了超越世间的广大智慧，具有精通完全了解自相和共相的智慧，精通利益一切众生的心之运作
English
Because it is the Vinaya, it is called the means of liberation. Thus, this treatise arises from the meaning of the means of liberation, or this meaning is summarized in this treatise, so the name of this treatise is also called the means of liberation. The so-called "Sutra" is because it only explains the meaning in a summary way, so it is called "Sutra". In this way, this treatise is initially called the Sutra of Liberation, also called the Pratimoksha Sutra, and the Sutra of the Means of Liberation. Among them, the summarized meaning of this Pratimoksha Sutra is explained by five characteristics, namely, offering, initiation, correct commencement, extensive text, and the characteristic of summarization. Among them, the characteristic of offering is explained by two verses such as "The banner of good name is spread throughout the three realms." The characteristic of initiation is explained by eleven verses such as "The Buddha's discipline is like a vast ocean." The characteristic of correct commencement is explained by six verses such as "In hundreds of thousands of kalpas." The characteristic of the extensive text is explained by all the texts from "O venerable ones, how much is the past and remaining of each, that is how much" to "Practice yoga with mindfulness and caution." The characteristic of summarization is explained by all the remaining texts such as "Patience is the supreme asceticism, patience is." Among them, first, the characteristic of offering should be explained. The so-called characteristic of offering is to initiate the correct commencement of the Pratimoksha Sutra, first to make offerings through praising and prostrating to the Buddha Bhagavan. That is to say, in this way, in order to collect correctly, the venerable Mahakashyapa, Upali, Ananda, etc. want to collect the Pratimoksha correctly, their wisdom is very subtle, sharp, minute, firm, and has loopholes, they have defeated all the groups of enemies of afflictions and near afflictions, they have correctly obtained the vast wisdom beyond the world, they have the wisdom to master the complete understanding of self-characteristics and common characteristics, and they are proficient in the operation of the mind to benefit all beings.