Tibetan
ད་ལ། །ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་སྲིད་མཚོ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །དེ་བས་དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་སྟོན་པས་གསུངས་སོ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་ལ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདིར་འཁྱམ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འདོད་པ་དེའི་དོན་དུ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པ་གསུངས་སོ་ལོ། །ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི་སློབ་མས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སིལ་བུར་བཤད་ལ། བཙུན་པ་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་ནས་བཞག་སྟེ། བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ། སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་དག་ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་པས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ལམ་མ་གཏོགས་པ་འདུས་བྱས་ རྣམས། །ཟག་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། །ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པས་ཀྱང་ཟག་པ་སྐྱེ་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི། །དེ་གཉིས་ལ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འོག་ནས་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང༌། །འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གསུམ་ཡང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང༌། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དང༌། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཟག་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པ། ནམ་མཁའ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་གང་ན་གཟུགས་ཀྱི་གོ་ཡོད་པའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ །དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འགོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའོ། །བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་ལང་དག་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་བ་ལང་གི་ཤིང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གཅིག་ཁོ་ན་འམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སོ་སོ་སོ་སོ་ཡིན། ལྡན་ པའི་རྫས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་བྲལ་བའི་རྫས་རྣམས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འགོས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལྷག་མའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འགོག་པ་ནི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚིག་དེའི་དོན་ནི་འདི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདི་ཡང་གང་གི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་འདྲ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྐྱེ་ལ་གཏན་དུ་བགེགས་བྱེད་པ། འགོག་གཞན་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་པས། །ཆོས་མ་འོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་བགེགས་སུ་གྱུར་པ་བྲལ་བ་ལས་གཞན་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་སྟེ། འདི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ལས་ཐོབ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་དང་ཡིད་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཡེངས་པའི་གཟུགས་གཞན་པ་རྣམས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་གང་ཡིན་པ་དག་ནི་འདས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཡང་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་འཐོབ་བོ། །འདིར་མུ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། གང་དག་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་ཕ་ཁོ་ན་འཐོབ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བའི་ཆོ
Chinese
此。烦恼亦于轮回世海中漂流，故此导师曾宣说。如是说者，以何之故，若无善加辨别诸法，则无寂灭烦恼之方便。以诸烦恼亦令于此世间轮回大海中漂流之故，为欲善加辨别诸法，故导师世尊佛陀宣说了阿毗达磨。若无阿毗达磨之教示，弟子则不能善加辨别诸法。分别说者云，彼乃世尊零星宣说，由尊者迦旃延子等集结安立，如尊者法救所作之《特为颂品》，分门别类一般。何等为由阿毗达磨教示所应善加辨别之法耶？曰：有漏无漏诸法。如是说者，此乃总摄一切诸法而作教示。其中，何等为有漏之法耶？除道之外之有为法，名为有漏。除道谛之外，其余有为之法皆为有漏。何以故耶？何以故彼等之上，诸漏皆得增长之故。如是说者，虽亦容许以灭谛与道谛为所缘而生诸漏，然于彼二者之上不增长，故彼二者不致有过成为有漏。如何不增长者，将于下文广说时宣说之。有漏法已说讫。何等为无漏法耶？无漏道谛，及三种无为法。如是说。三种为何耶？虚空与二灭。如是说者，二灭为何耶？即择灭与非择灭。如是虚空等三种无为法，与道谛，是为无漏之法。以彼等之上，诸漏不增长之故。于所示之三种无为法中，虚空为无障碍，虚空乃无障碍之
English
This. Afflictions also wander in the ocean of samsara, therefore the teacher has declared this. As it is said, for what reason, if there is no good distinction of all dharmas, then there is no way to pacify afflictions. Because all afflictions also cause wandering in this great ocean of samsara, in order to make a good distinction of all dharmas, the teacher, the World Honored One, Buddha, declared the Abhidharma. If there is no teaching of Abhidharma, the disciples will not be able to distinguish all dharmas well. The Sarvastivadins say that it was spoken by the World Honored One in a scattered way, and was collected and established by the venerable Katyayaniputra and others, just like the 'Specifically Stated Items' made by the venerable Dharmatrata, divided into categories. What are the dharmas that should be distinguished by the teaching of Abhidharma? It is said: defiled and undefiled dharmas. As it is said, this is a teaching that summarizes all dharmas. Among them, what are the defiled dharmas? All conditioned dharmas except the path are called defiled. Except for the truth of the path, all other conditioned dharmas are defiled. Why? Because on them, all defilements grow. As it is said, although it is also accepted that defilements arise by taking cessation and the truth of the path as objects, they do not grow on them, so they do not become defiled. How they do not grow will be explained in detail below. The defiled dharmas have been explained. What are the undefiled dharmas? The undefiled truth of the path, and the three unconditioned dharmas. As it is said. What are the three? Space and the two cessations. As it is said, what are the two cessations? They are selective cessation and non-selective cessation. Thus, space and the three unconditioned dharmas, and the truth of the path, are undefiled dharmas. Because on them, defilements do not grow. Among the three unconditioned dharmas shown, space is unobstructed, space is unobstructed.
Chinese
的自性，即何处有色的处所。与个别观察的灭尽相离。凡与有漏法相离，即是个别观察的灭尽。于痛苦等圣谛作个别思择，即是个别观察，是智慧的差别。由彼所应获得的灭尽，即是个别观察的灭尽。中间的词语应使之不明显，譬如与牛等相合的车辆，称为牛车一样。难道一切有漏法的个别观察的灭尽唯有一个吗？答：不是。那么是怎样的呢？是各个各个。有多少相合的事物，就有多少相离的事物。如果不是这样，则以见苦所应断除的烦恼之灭尽现前，就会导致一切烦恼的止息现前。如果不是这样，则修习剩余的对治品将变得无意义。那么，所说的“灭尽是不相同的”这句话是什么意思呢？那句话的意思是，没有任何事物是像这个一样的因，而这个也不是任何事物的相似之因。说“这个没有任何相似之处”不是这样的。个别观察的灭尽已述完毕。对于生起永远作障碍，其他的灭尽非个别观察。对于未来之法，凡是永远障碍其生起的，与分离之外的灭尽，即是非个别观察的灭尽。此非由个别观察所能获得。那么是什么呢？是由因缘不具足而获得。譬如，眼和意专注于一个色法时，其他的色法以及声、香、味、触等都会成为过去。而缘于它们的五种识蕴，也不能再次生起，因为它们没有能力缘于过去的境。因此，它们的非个别观察的灭尽是由因缘不具足而获得的。此处有四句：有些法唯由个别观察才能获得灭尽。例如，有漏的过去、现在和未来的法。
English
Its nature is where the place of form exists. It is separate from cessation through individual examination. That which is separate from contaminated dharmas is cessation through individual examination. Individually examining suffering and other noble truths is individual examination, which is a distinction of wisdom. The cessation to be attained by that is cessation through individual examination. Intermediate words should be made inconspicuous, like a chariot combined with oxen is called an ox-cart. Is there only one cessation through individual examination for all contaminated dharmas? Answer: No. Then what is it like? It is individual, individual. As many things as are combined, so many things are separated. If it were not so, then by realizing the cessation of afflictions to be abandoned by seeing suffering, it would follow that the cessation of all afflictions would be realized. If it were not so, then cultivating the remaining antidotes would become meaningless. Then, what is the meaning of the statement that "cessation is not the same"? The meaning of that statement is that nothing is a cause like this, and this is not a similar cause of anything either. It is not the case that "this has no similarity whatsoever." Cessation through individual examination has been explained. Permanently obstructing arising, other cessations are not through individual examination. For future dharmas, whatever permanently obstructs their arising, other than separation, is cessation not through individual examination. This is not attained through individual examination. Then what is it? It is attained through the lack of complete causes. For example, when the eye and mind are focused on one form, other forms, as well as sounds, smells, tastes, and tactile objects, become past. And the five aggregates of consciousness that focus on them cannot arise again, because they have no power to focus on past objects. Therefore, their cessation not through individual examination is attained through the lack of complete causes. Here, there are four possibilities: There are also dharmas that can only attain cessation through individual examination. For example, contaminated past, present, and future dharmas.