Tibetan
འདི་ལྟར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ནམ། བདག་ཡུལ་ཉིད་དུ་ངར་འཛིན་པ་རྟོགས་སོ། །ངར་འཛིན་པ་ཡང་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ལས་གུད་ན་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་སྐྱེད་པས་བདག་སྟེ། སེམས་ཉིད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས་སེམས་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་འདོགས་སོ། །འདིར་སེམས་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བར་བཞེད་པར་འདི་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བདག་ནི་ལེགས་པར་དུལ་གྱུར་ན། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ནས་ཀྱང་སེམས་འདུལ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །སེམས་འདུལ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཅེའོ། །འདིར་སེམས་འདུལ་བ་དང༌། སེམས་ཉིད་དུལ་ན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར། བདག་ནི་ལེགས་པར་དུལ་གྱུར་ན། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སེམས་ཉིད་ལ་བྱ་བར་བཞེད་པར་མངོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་གི་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱིའི་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་ནང་གིར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ནམ་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ནད་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བདུན་པོ་དེ་དག་ ཀྱང་གང་ཡིན་མི་ཤེས་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་འདི་དག་ཉིད་དུ་ཟད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུའོ། །སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་གཅིག་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཡུལ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་མིག་དང༌། རྣ་བ་དང་སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་གང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་དུ་ཞེ་ན། ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་བཅུ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་ཁམས་ལྔ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་ཁམས་ལྔའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དུ་ཞེ་ན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །འདི་གཉིས་ནི་མངོན་པར་དཔྱོད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཅན་ཏེ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་མྱོང་བའི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པ་རྣམས་སོ། །དུས་གསུམ་གྱི་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལའམ། སེམས་པ་ནི་མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ སྔོན་མྱོང་བ་ལ་འདུ་བྱེད་བསྐྱེད་པའོ། །མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཁམས་བཅོ་ལྔ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཟིན་པ་དུ་ཞེ་ན། ནང་གི་ལྔ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ལས་འདི་དག་གཉིས་སུ་མ་བསྟན་ཏམ། བསྟན་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་ཡང་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་ནི་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མེད་པ་ནི་ཟིན་པའམ་མ་ཟིན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །ད་ལྟར་ནི་རང་ཡོད་པར་གནས་པ་དང༌། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཟིན་པ་ཉིད་དེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་ཉིད་ཟིན་པ་དག་གང་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བཞིའི་ཕྱོགས་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་ཁམས་དབང་པོ་ལ
Chinese
如此这般，我的功德啊！我于自体之处，了悟执我。执我亦是依赖于心，因此，离心之外无我。于此，生起“我”之慢心，故为我。心性乃是心所生之诸法之所依，故将心性视为我。此处，若认为心可被称为我，此有何明显之处？世尊曾说：“若我善调伏，智者得升天。”此外，亦曾说调伏心，调伏心乃是善，调伏心能得安乐。此处说，调伏心，以及心性调伏则得安乐。因此，“若我善调伏，智者得升天”这句话，也明显是指心性。因此，对于视为我的心之所依之事物，由于靠近，故眼等是内在的。色等成为对境之事物，是外在的。如此一来，则六识界不会成为内在的，因为在它们未成为意界之前，不会成为心的所依。无论何时，它们本身就是病，因此不会超越其自性。何为有缘？名为“有缘”是因为是界的范畴，因此说了“七”。由于不知道那七者是什么，因此说了“心之界”。有缘仅限于这些吗？并非如此，也是法界的一部分，这里的“也”字是总括。七心界和一法界也是有缘的，因为这些有对境，所以是有缘的。境、行境和对境是同义词。七心界是眼、耳、鼻、舌、身、意之识。法界的一部分是心所生之自性。何为无缘？是剩余的那些，也是十个，即眼等五根界，以及色等五境界。法界之
English
Thus, what are my merits? I realize the self-grasping in the very place of the self. Self-grasping also depends on the mind, because there is no self apart from it. Here, the self arises from the pride of thinking "I," so it is the self. Since the nature of mind is the abode of all things that arise from the mind, the nature of mind is regarded as the self. Here, if it is considered that the mind can be called the self, what is obvious about this? The Bhagavan said, "If the self is well tamed, the wise will attain heaven." Furthermore, it is also said to tame the mind, taming the mind is good, taming the mind brings happiness. Here it says, taming the mind, and if the nature of mind is tamed, happiness is attained. Therefore, the statement, "If the self is well tamed, the wise will attain heaven," also clearly refers to the nature of mind. Therefore, the eyes and so on are internal because they are close to the object of reliance of the mind that views the self as the self. Forms and so on, which have become objects of the environment, are external. In that case, the six realms of consciousness will not become internal, because they will not become the basis of the mind until they become the realm of mind. At any time, they themselves are diseases, so they do not transcend their own nature. What is with an object? The term "with an object" is because it is a category of realms, therefore "seven" is mentioned. Because it is not known what those seven are, the term "realm of mind" is mentioned. Are those with an object limited to these? No, it is also a part of the Dharma realm, and the word "also" here is a summary. The seven mind realms and one Dharma realm are also with an object, because these have objects, so they are with an object. Object, field of activity, and object are synonyms. The seven mind realms are the consciousnesses of eye, ear, nose, tongue, body, and mind. A part of the Dharma realm is the nature of what arises from the mind. What is without an object? The remainder, which are also ten, namely the five sense realms of eye and so on, and the five object realms of form and so on. The Dharma realm of
Chinese
之方面，凡非心所生之自性者。何謂有分別？謂配屬於十八界。所謂意界、意之識界，及法界之方面，即是相應者。此二者是現觀及隨念之分別，且是相應的。彼即是分別，而其他則否，因其與此二者不相應故。法界之方面是具有相應者，其他則否。其中，隨念之分別是指憶念本身，即不忘失意之體驗的對象者。對於三時之隱蔽義，現觀之相是「此是如此，而非如彼」之智慧差別，或思惟是現觀之分別。如《阿毘達磨集論》中所說：「何謂隨念之分別？謂於先前體驗者生起造作。」「何謂現觀之分別？謂對於過去、未來及現在之隱蔽義，現觀之分別。」如是說。其餘諸法則以無分別而成立，彼等亦是十五界，即法界之方面，彼等即是無分別性。十八界中，何者為所取？謂內五界，即眼、耳、鼻、舌、身之界，彼等即是所取性。難道未於其他處將此等顯示為二者嗎？雖已顯示，然其中過去及未來則說為非所取，因其是無有性故。無有者是所取或非所取，是不可說的。現在則是安住於自有的狀態，且因心及心所取之故，即是所取性。眼等則非非所取。何者是眼等五者本身所取者呢？非也，是四之方面。為了知道彼四者為何，故說了色、聲、香、味、觸等。其中，色、聲、香、味、觸之界於根
English
Which aspect is not the nature of what arises from the mind. What is with conceptualization? It is said to be associated with the eighteen realms. The so-called mind realm, the realm of mind consciousness, and the aspect of the dharma realm are what are in accordance. These two are contemplation and subsequent recollection, and are in accordance. That itself is conceptualization, but others are not, because they are not in accordance with these two. The aspect of the dharma realm is what has accordance, but others are not. Among them, subsequent recollection is referred to as recollection itself, which is not forgetting the objects of mental experience. For the hidden meaning of the three times, the aspect of contemplation is the difference of wisdom that says, "This is like this, but not like that," or thinking is the conceptualization of contemplation. As it is said in the Compendium of Abhidharma, "What is the conceptualization of subsequent recollection? It is the arising of actions on what was previously experienced." "What is the conceptualization of contemplation? It is the conceptualization of contemplation on the hidden meanings of the past, future, and present." It is said like that. The remaining phenomena are established without conceptualization, and they are also fifteen realms, which is the aspect of the dharma realm, and they are without conceptualization. Among the eighteen realms, what is grasped? It is the five inner realms, which are the realms of eye, ear, nose, tongue, and body, and they are what is grasped. Haven't these been shown as two in other places? Although it has been shown, the past and future are said to be not grasped, because they are non-existent. It is not possible to say whether the non-existent is grasped or not grasped. The present is abiding in its own state, and because it is grasped by the mind and mental factors, it is what is grasped. The eye and so on are not not grasped. What are the five, the eye and so on, themselves grasped? It is not, it is the aspect of four. In order to know what those four are, it is said that they are form, smell, taste, and touch. Among them, the realms of form, smell, taste, and touch are in the sense powers.