Tibetan
ན་ཏེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་ན་དེའི་ཚེ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐོག་མ་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཞུགས་ནས་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག །སོ་སོར་དེ་བརྟགས་གལ་ཏེ་སྒོམ་པ་ནི། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གང་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། རྒྱལ་བ་བྱམས་པས་དབུས་མཐའ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྤང་བ་དང༌། །བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་བྱའི་ཕྱིར། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཞེས་གསུངས་པས། ལུས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། སེམས་དང་ཆོས་ལ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ལུས་ལ་བརྟག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལུས་ནི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ན་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པས། དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ད་ནི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་གནས་སམ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་བརྟག་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ལུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི། ལུས་དེ་ཉིད་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ནི་ལག་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ནི་ལག་སོགས་ནང་ན་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་དེའོ། །ཆ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་འཇུག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་དུ་མའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། ལུས་ནི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་དུ་མའི་ནང་དུ་འཇུག་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུས་མེད་ན་ལུས་ཀྱི་བློ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ། དེ་བས་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་སོར་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་གྲུབ་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་གཞིགས་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་ནས། ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཡུལ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། ད་ནི་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང༌། མྱོང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ལས་གཉི་ག་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚོར་བ་ནི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་ཕྲད་པའམ་བྲལ་བའམ། རྨོངས་པའི་སྲེད་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ནི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ ལ་ཡིད་ཆེས་བྱ་བ་དེ་གསུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་གནས་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་མ་སྐྱེས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དུས་མཉམ་པ་ལ་དམིགས་ཏེ་སྐྱེར་མི་རུང་སྙམ་པ་ལ་ཤེས་བྱའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་བྱ་དུས་མཉམ་པ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་ཤེས་བྱ་དུས་མཉམ་པ་དེས་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཕན་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ནི་ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཕན་བྱེད། གང་གི་ཚེ་ཤེས་བྱ་སྐྱེས་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་པས་ཕན་བྱ་མི་དགོས་པའི་ཕྱི
Chinese
那么，如果用各别观察的智慧确定之后再修习，那时会变成什么呢？最初会进入修习，进入之后也不会有怀疑，而且因为成为断除障碍的对治，所以又会成为从痛苦中解脱的原因。如经部中所说：“如果对法无我各别观察，如果各别观察之后修习，那便是获得从痛苦中解脱之果的原因，其他任何原因都不会寂灭。”就像这样说的。如果那样的话，那时应该如何观察什么呢？胜者慈氏在《中边论》中说：“为了舍弃四颠倒，为了进入四谛，修习念住。”因此，应当观察身体、感受、心和法。其中，首先以观察身体为例，身体即是脚，意思是说，所谓的身体，不是脚等本身，也不在其他地方。为什么呢？因为脚等是不同的，不是唯一的，而且也无法从脚等之外找到可观察的对象。现在要观察所谓的“处所”，是在肢体的各个部分存在，还是以整体的形式存在。如果从第一种情况来看，就会变成具有部分，为了说明这一点，所以说了“如果这个身体”等等。如果像第二种情况，那么身体本身就会变成很多，为了说明这一点，所以说了“身体是手等”等等。现在为了说明手等也不在内部和外部，所以说了“身体在手等内部”等等。“因为没有部分”是身体唯一的特征。“进入有部分之中”是进入多个肢体之中，因为身体是唯一的，所以不能进入多个肢体之中，就是这个意思。如果身体不存在，那么身体的念头是如何产生的呢？因此说了“因此身体不存在”等等。现在为了说明肢体也不成立，所以说了“同样手指”等等。
English
So, if one meditates after ascertaining with the wisdom of individual discernment, what will happen at that time? Initially, one will enter into meditation, and after entering, one will not have doubts, and also, because it becomes the antidote to eliminate obscurations, it will again become the cause of liberation from suffering. As it is said in the Sutra itself: "If one individually discerns the selflessness of phenomena, if one meditates after individually examining it, that is the cause of obtaining the fruit of liberation from suffering, no other cause will lead to peace." It is like that. If that is the case, then what and how should one examine at that time? The Victorious Maitreya says in the Madhyāntavibhāga: "To abandon the four inversions, to enter the four truths, one should meditate on mindfulness." Therefore, one should examine the body, feelings, mind, and phenomena. Among them, first, taking the example of examining the body, the body is the foot, meaning that the so-called body is not the foot itself, nor is it in another place. Why? Because the foot and so on are different, not one, and also, one cannot find an object of observation apart from the foot and so on. Now, one should examine whether the so-called "place" exists in the individual parts of the limbs or in the form of the whole. If one considers the first case, it will become having parts, to explain this, so it is said "if this body" and so on. If it is like the second case, then the body itself will become many, to explain this, so it is said "the body is the hand etc." Now, to explain that the hand etc. are also not inside and outside, so it is said "the body dwells inside the hand etc." "Because there are no parts" is the characteristic of the one body. "Entering into what has parts" is entering into multiple limbs, because the body is one, so it is not possible to enter into multiple limbs, that is the meaning. If the body does not exist, then how does the thought of the body arise? Therefore, it is said "therefore the body does not exist" and so on. Now, to explain that the limbs are also not established, so it is said "similarly the finger" and so on.
Chinese
如是说。现在为了即使极微尘未成立也要显示，说了“方分”等。所谓“无分”，意思是如果用部分来衡量，就是没有。现在为了显示极微尘的积聚未成立，说了“尘的形状”等。这样，在显示了修习身念住的方法后，现在为了显示修习的利益，说了“如果这样观察”等。意思是说，将会舍弃随后的贪著和嗔恚等烦恼。现在就感受念住的修习方法来说，说了“心”等。这显示了作为对境的感受是不合理的。所谓“我”，显示了自己亲身感受也是不合理的。所谓“他人也”等，显示了作为感受的对象也是不合理的。这样，所谓“感受”是感受的自性，现在显示了感受者和感受对象两者都不合理。现在为了显示这样修习的利益，说了“这样”等。感受是产生贪欲的所依，这样，因为了知快乐等感受没有自性，所以无论是相遇还是分离，都不会产生愚痴的贪欲。现在为了显示修习心念住的方法，说了“意是根”等。这显示了对于根等那些不应信任，因为无法言说，所以显示为不住，没有自性。所谓“有情”，意思是心的。现在为了显示未生故无自性，说了“从所知”等。为什么所知不能缘同时生起呢？对于认为如此，说了“在所知的时候”等。如果在所知同时存在的时候，识也存在，那么所知同时存在对识有什么利益呢？在识未生的时候，所知本身也不存在，那么谁来利益呢？在所知生起的时候，识也已经生起，所以不需要利益。
English
Thus it is said. Now, in order to show that even if the subtle atoms are not established, the term 'directional parts' and so on are mentioned. The term 'without parts' means that if measured by parts, it is non-existent. Now, in order to show that the accumulation of subtle atoms is not established, the term 'form of dust' and so on are mentioned. Thus, having shown the method of cultivating mindfulness of the body, now, in order to show the benefits of cultivation, the term 'if examined in this way' and so on are mentioned. The meaning is that one will abandon subsequent attachment and anger and other afflictions. Now, in terms of the method of cultivating mindfulness of feelings, the term 'mind' and so on are mentioned. This shows that it is unreasonable to experience the object. The term 'I' shows that it is unreasonable to experience it oneself. The term 'others also' and so on shows that it is unreasonable to be the object of experience. Thus, the term 'feeling' is the nature of experience, and now it is shown that neither the experiencer nor the object of experience is reasonable. Now, in order to show the benefits of cultivating in this way, the term 'in this way' and so on are mentioned. Feeling is the basis for the arising of craving, and thus, because one knows that feelings such as happiness are without inherent existence, whether encountering or separating, ignorant craving will not arise. Now, in order to show the method of cultivating mindfulness of the mind, the term 'mind is the sense faculty' and so on are mentioned. This shows that one should not trust those sense faculties and so on, because they cannot be spoken of, so they are shown to be non-abiding and without inherent existence. The term 'sentient being' means of the mind. Now, in order to show that it is without inherent existence because it is unborn, the term 'from the knowable' and so on are mentioned. Why can't the knowable arise by focusing on simultaneous time? To those who think so, the term 'at the time of the knowable' and so on are mentioned. If the knowable exists at the same time, and the consciousness exists, then what benefit does the simultaneous knowable do to the consciousness? When consciousness is not born, the knowable itself does not exist, so who benefits? When the knowable arises, consciousness has already arisen, so there is no need for benefit.