Tibetan
་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་སོ། །མི་འགྲོལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ལས་སོ། །བློ་འགག་མེད་པའང་མ་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བློ་འགག་པར་འགྱུར་བའང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་སེམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང༌། དོན་དམ་པར་ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་བཟློག་པས་ཁྱེད་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དག་ལ་ནི་སྐྱོན་དེ་དག་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱིས། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་བྱས་ནས། ། མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་མི་དམིགས་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཉིད་གཞན་དུ་མི་འདོད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། །རྫས་སུ་མེད་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །སྒྱུ་མ་བཞིན་གོམས་ཆགས་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་སྣང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པས་འཇིག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པར་གོམས་པར་བྱས་པས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ནི། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་རྟོགས་གྱུར་པ། །དེ་ཡོད་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ཚེ། །ལོག་འཛིན་ཅི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྔར་སྒྱུ་མ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་བཏགས་པ་ལ་ཕྱིས་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ན། སྐྱེས་བུའི་བློ་ལྡོག་པར་རིགས་ཀྱི་རི་བོང་གི་རྭ་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱང་གཏན་མེད་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བཏགས
Chinese
是由于证悟到自己的心仅仅是显现的缘故。所谓“不解脱”，是指从有（轮回）的相续中解脱。 “心识不灭绝，也不是”，这句话的意思是：那么是什么呢？心识灭绝也是确实存在的，因为证悟到事物的自性完全没有成立的缘故，并且对于阿赖耶识不作意（不执著）的缘故。因此，我们说心不是实有，而是聚合的自性，这只是世俗谛，在胜义谛中，也和说有我一样，不会有什么不同。与此相反，你们这些说唯心的人，就会出现那些过失。 你们说： 依赖于所缘， 无所缘则生起。 依赖于无所缘， 无所缘则生起。 对于你们所说的这些，我们并不想把修习无所缘作为其他，那是怎样呢？ 色等皆是空， 自性未生故， 实无有故坏灭故， 如幻修习无著转。 这就是说，色等外境显现为因和缘而产生的那些事物，实际上是空性的，因为它们并不存在于不同的因和缘的集合中，所以不是自性生的，因为是聚合的自性，所以不是实有的，并且因为不能长久存在，所以会坏灭。例如，像幻术一样，通过修习无所缘，就不会产生执著。但并不是说外境在任何情况下都不存在。 另外， 色等虽有然， 如实若证知， 彼有非有彼时， 颠倒执着何不还？ 这句话的意思是，例如，以前从幻术中产生，假设有士夫的自性，后来认识到这是幻术，这里面什么自性也没有，在这个时候，士夫的念头就会消失，就像兔角一样，先前和后来都是完全没有的，那样变化是不合理的。 同样，色等虽然存在，但以世俗的认识，假设这些色等是有自性的，
English
It is because of realizing that one's own mind is merely an appearance. The term "not liberated" refers to liberation from the continuum of existence (samsara). "The mind is not extinguished, nor is it not," means: What is it then? The extinction of mind is indeed existent, because one realizes that the intrinsic nature of things is not established at all, and because one does not fixate on the alaya-vijnana (store consciousness). Therefore, our saying that the mind is not substantially existent but is of the nature of aggregation is merely conventional truth, and in ultimate truth, it is no different from saying that there is a self. Conversely, those of you who assert mind-only will encounter those faults. You say: Relying on an object, Non-object arises. Relying on non-object, Non-object arises. Regarding what you have said, we do not want to take the practice of non-object as something else. How is it? Forms and so forth are empty, Because they are not self-born, Because they are not substantial, because they are destructible, Like illusion, practice without attachment. That is to say, forms and so forth, external objects that appear as causes and conditions, are actually empty, because they do not exist in the collection of different causes and conditions, so they are not self-born, and because they are of the nature of aggregation, they are not substantial, and because they cannot last long, they are destructible. For example, like an illusion, by practicing without an object, attachment will not arise. But it is not that external objects do not exist in any way. Furthermore, Although forms and so forth exist, If one truly realizes them as they are, When they are existent and non-existent, Why does perverse clinging not revert? This means that, for example, previously, from an illusion, one assumed that there was the nature of a man, but later one realizes that it is an illusion, and there is no nature in it. At that time, the thought of the man will disappear, just like a rabbit's horn, which is completely non-existent before and after, it is unreasonable for it to change like that. Similarly, although forms and so forth exist, with conventional knowledge, one assumes that these forms and so forth have intrinsic nature.
Tibetan
་པ་ལ། ཕྱི་མ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་གྱུར་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྡོག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པར་བཏགས་པས་དོན་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ། གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ སྤྱོད་ཡུལ་ན། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དགག་བྱས་ཀྱང༌། །འཇུག་པར་མི་འགྱུར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁྱེད་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ན། དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགག་པ་བྱས་ཀྱང་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བར་མི་རིགས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་རིགས་ཏེ། སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དག་སྤང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ན་རང་དང་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་བསལ་བས་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ལ་འཛིན་པ་དག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་དགག་པའི་ཕྱིར། །སྒྲུབ་གཞན་ཡོངས་སུ་འཛིན་འདོད་ན། །འདམ་རྫབ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་བས། །མ་རེག་པར་ནི་བསྲིངས་ན་བཟང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱེད་སྙིང་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་པར་འདོད་ན་ནི། དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་ཡིན་པར་བཏགས་པས་ཀྱང་ཅི་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བཞག་ནས་ཕྱིས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་གཞན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་ན་ནི། དེས་ན། འདམ་རྫབ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་བས། །མ་རེག་པར་ནི་བསྲིངས་པ་བཟང༌། །ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་འདི་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མི་སྨྱོན་པ་བླུན་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་ལམ་གཙང་མ་
Chinese
巴拉，如果后来如实证悟了无有真实的自性，从而了知并非具有自性，那么在这种时候，为何邪执不会止息呢？因为必定会止息。因此，你们对于那些尚未生起智慧的凡夫，仅仅最初假立色等外境不存在，又能成就什么意义呢？同样地， 二取分别诸， 心及心生境， 色等若遮遣， 不生不应理。 这指的是，如果你们认为，凡是二取分别，都是你们心和心所的行境，不与色等外境相关联。那么，对于此，即使你们以各种方式遮遣色等外境，那些二取分别也不应不生起。那么，应该如何呢？理应必定生起，因为无论先前还是后来，都不依赖色等外境，没有差别之故。如果有人这样说：我们仅仅是为了舍弃与色等外境无关的这两种分别，才以其他名义安立外境是识的自性部分，之后，当生起无分别的智慧时，通过消除显现为自和他者的部分，对于那个境的执着就会止息。对此，这里说道： 若为遮彼故， 欲取余成立， 胜于洗泥垢， 不触而伸良。 这指的是，如果你们从内心深处认为外境不存在，那么，假立它是识的自性部分又有什么用呢？如果假立它是识的自性部分之后，为了之后遮遣它，想要取其他的成立，即它是识的自性部分，那么， 胜于洗泥垢， 不触而伸良。 这个比喻就变得有意义了，就像一些不疯狂的愚人，在干净的道路上
English
Pāla, if later one realizes the absence of true self-nature as it is, and thus knows that it is not of self-nature, then at that time, why wouldn't wrong clinging cease? Because it will definitely cease. Therefore, what meaning can you accomplish by merely initially postulating that form and other external objects do not exist for those ordinary beings who have not yet generated wisdom? Similarly, Dualistic discriminations, Mind and mental events' objects, If form and others are rejected, It is unreasonable for them not to arise. This refers to, if you believe that all dualistic discriminations are the objects of your mind and mental events, and are not related to external objects such as form, then, for this, even if you reject external objects such as form in every way, it is unreasonable for those dualistic discriminations not to arise. Then, how should it be? It is reasonable that they will definitely arise, because whether before or after, they do not depend on external objects such as form, and there is no difference. If someone says this: We only establish external objects as the nature part of consciousness with other names, just to abandon these two discriminations that are unrelated to external objects such as form, and then, when non-discriminating wisdom arises, by eliminating the part that appears as self and other, the clinging to that object will cease. To this, it is said here: If to negate that, You wish to take another establishment, Better than washing mud, To stretch without touching is better. This refers to, if you truly believe from the bottom of your heart that external objects do not exist, then what is the use of postulating that it is the nature part of consciousness? If you postulate that it is the nature part of consciousness, and then want to take another establishment to negate it later, that it is the nature part of consciousness, then, Better than washing mud, To stretch without touching is better. This metaphor becomes meaningful, just like some non-crazy fools, on a clean road