Tibetan
བརྙེས་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་ཁྱེད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་རང་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཞི་བ་ལྷས་གསུངས་པ། འདི་ལྟར་བརྩོན་ལ་བྱང་ཆུབ་གནས། །རླུང་མེད་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན། །བསོད་ནམས་བརྩོན་འགྲུས་མེད་མེ་འབྱུང༌། །བརྩོན་གང་དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ།། བརྩོན་འགྲུས་བྱེད་པའི་དོན་ལྟ་བ་ནི། ཅིས་ཀྱང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ། མི་མཛའ་བ་དང་འགྲོགས་པ་དང༌། ནད་དང་རྒས་ངང་འཆི་བ་དང༌། །མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་ལྷུང་ནས་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་བདེ་བར་ལྟ་བ། མི་ཁོམ་པའི་ གནས་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བའི་དུས་སུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བལྟས་ནས་ལེ་ལོ་སྤངས་ཏེ། བརྟན་པར་བྱས་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩོམ་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་ནི། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེར་བ་པོ་དང༌། ལེན་པ་པོ་གང་ཡང་མི་དམིགས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །ཉི་མ་ཇི་ལྟར་གླིང་རྣམས་ལ་བསྐོར་ནས་བཟློག་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཁྱབ་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུས་པ་ནི། རང་གི་དོན་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སྡིག་པས་མི་གོས་པ་གཅིག་པུ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །བདེན་པ་དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སངས་རྒྱས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཕ་དང༌། མ་དང༌། བུ་མོ་དང༌། གཉེན་དང༌། འཁོར་དང༌། ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ། རྒྱས་པ་དང༌། ཕྱུག་པ་དང༌། སྐྱིད་པ་ལ་སོགས་པ་ཟན་ལྷག་མ་བཞིན་དུ་སྤངས་ནས་གྲོལ་བའི་དོན་དུ། ནགས་གསེབ་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་བདེ་བ་དང་མི་མཉམ་མོ། །ཐབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གནས་པ་ལ། །ཞེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ནི་སྔར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་སྐྱེད་པས་དངོས་པོ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཐབས་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་བསྟ
Chinese
就像对于已经获得的（成就）不以为然的安忍一样，对于此，您是依赖于佛法的事物本身的。精进是寂天所说的：如此精进能安住菩提，就像无风则无行进一样，没有福德精进则不会生火，精进就是乐于行善。如是说。观察精进的意义是：无论如何都要与亲爱者分离，与不爱者相处，以及疾病、衰老和死亡，还有悲伤等等的痛苦，堕入恶道等等，总是将刹那的快乐视为快乐。在从八无暇处解脱之时，正确地观察菩提的行为，断除懈怠，坚定不移，毫不犹豫地为了断除痛苦而发起精进。禅定是：通过智慧和方便二者，使心专注于一境，这就是禅定。智慧如前所述。布施波罗蜜多等等，对于施予者和接受者都不执着，而是证悟空性。就像太阳绕着各个洲旋转一样，智慧波罗蜜多遍及布施波罗蜜多等等。如是遍及。波罗蜜多的总结是：舍弃自己的利益是布施，利益他人是持戒，舍弃愤怒是安忍，勤于善事是精进，不被罪恶沾染的唯一是禅定，揭示究竟真理是智慧，以慈悲遍布众生是智慧。成就佛陀的方法是：父亲、母亲、女儿、亲戚、眷属、妻子等等，兴盛、富裕、快乐等等，像残羹剩饭一样舍弃，为了解脱的缘故，应该前往森林深处。布施等等不是痛苦，与获得佛陀的快乐无法相比。方便开示品第四。方便与智慧的安住。意思是：智慧如前所说。如何以缘起产生而证悟事物的体性。方便如前所述，行持布施等等。将二者合二为一而宣说。
English
Just like the forbearance that doesn't take what has been attained for granted, for that, you rely on the very essence of the Dharma. Diligence is what Shantideva said: Thus, diligence abides in enlightenment, just as there is no movement without wind, merit and diligence do not arise without fire, diligence is delighting in virtue. So it is said. Observing the meaning of diligence is: in any case, to be separated from loved ones, to associate with the unloved, and sickness, old age, and death, and suffering such as sorrow, falling into evil destinies, etc., always regarding momentary happiness as happiness. At the time of liberation from the eight unfavorable conditions, correctly observing the conduct of enlightenment, abandoning laziness, being steadfast, and without hesitation, initiating diligence for the sake of abandoning suffering. Meditation is: making the mind one-pointed through both wisdom and skillful means, this is meditation. Wisdom is as previously shown. Generosity, the perfection, etc., not clinging to either the giver or the receiver, but realizing emptiness. Just as the sun revolves around the continents, the perfection of wisdom pervades the perfection of generosity, etc. Thus it pervades. The summary of the perfections is: abandoning one's own benefit is generosity, benefiting others is discipline, abandoning anger is patience, being diligent in virtue is diligence, the only thing not stained by sin is meditation, revealing the ultimate truth is wisdom, pervading sentient beings with compassion is wisdom. The method of accomplishing Buddhahood is: father, mother, daughter, relatives, retinue, wife, etc., prosperity, wealth, happiness, etc., abandoning them like leftovers, for the sake of liberation, one should go to the depths of the forest. Giving, etc., is not suffering, and cannot be compared to the happiness of attaining Buddhahood. The fourth chapter, the teaching on skillful means. Abiding in skillful means and wisdom. The meaning is: wisdom is as previously said. How to realize the nature of things through arising from dependent origination. Skillful means is as previously said, practicing giving, etc. Unifying the two and proclaiming.
Tibetan
ན་པར་བྱེད་པ་ནི་བླ་མ་མེད་ན་རྨི་ལམ་ན་ཡང་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ཡིན་ ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་དེ་ཕྱི་ནས་གཉིས་སུ་བྱུང་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་ན་མང་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བྱུང་ཞེ་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དཔེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་བོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །ཁམས་གསུམ་ཡང་མིང་ཙམ་མོ། །དེ་གཉིས་གསལ་བར་གསུངས་པས། གང་ལས་གང་བྱུང་མིང་དེ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བརྟག་པ་བཞིན་ཆོས་མིང་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཆོས་དེ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི། མིང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་སྟེ་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན། རྟེན་འབྲེལ་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་མོ། །མ་བྱུང་མིང་ནི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་མཁན་པ་ན་རེ་སྒྲ་ལས་ཐམས་ཅད་བྱུང་ཟེར་བ་ལ། དེ་རང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་མིང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་གང་བྱུང་བ། །ཞེས་པ་སོགས་པ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཡིན། སྟོང་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་སྔར་བཞིན་དུ་གོ་སླའོ། །མིག་གིས་མཐོང་བའི་གཟུགས་དེ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་བསྟན་པའོ། །བརྫུན་གྱི་ང་རྒྱལ་འཇིག་རྟེན་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ང་རྒྱལ་གྱིས་སེམས་ཅན་བརྟེན་ནས། ཡུལ་དང་དུས་ཚོད་ལ་བརྟེན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྫུན་ཅན་ལྟ་བུར་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ལ་བཤད་པ་མེད་དོ། །དོན་དམ་པའི་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཐབས་སུ་བརྫུན་དུ་བཤད་དོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང༌། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང༌། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་འབྲེལ་འཛོམ་པས་མཐོང་བ་གང༌། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། འདྲེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འཛོམ་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་གང་ལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གདུལ་བྱ་བཏུལ་ནས་དེ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱས་ནས་འདྲེན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །འཛིན་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ཡོད་པར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་ས་
Chinese
如果沒有上師，甚至在夢中也不會產生敬意。如果這樣，即使方便和智慧從那之後變成二，但如果區分佈施等，就會產生變多的過失嗎？並非如此，這些全部只是名稱而已。方便和智慧是依賴於世俗諦而成立的。經由波羅蜜多也如此宣說。佈施的波羅蜜多只是名稱而已。智慧的波羅蜜多只是名稱而已。三界也只是名稱而已。那二者已清楚地宣說。從何產生什麼，那個名稱是，等等如此宣說。如先前觀察一樣，法僅僅顯示為名稱，勝義諦中沒有實體。因為那個法不存在，所以是法性。是說僅僅以名稱成立，即是事物空性。從緣起產生的只是世俗諦。未產生之名即是空性。等等是說，僅僅是世俗諦中假立的名稱而已。聲論師說從聲音產生一切，但那本身也是在世俗諦中僅僅以名稱成立的。如此，無論產生什麼分別念，等等只是名稱而已。以空性來觀察如先前一樣容易理解。眼睛所見之色，等等是說，眼睛見色等等，世尊所作的授記是在世俗諦中顯示的。虛假的傲慢世間人，等等之中，由於傲慢，有情依賴，依賴於處所和時間，世尊說像是虛假的。勝義諦中沒有解說。為了勝義諦的確定方法而虛假地解說。四聖諦是，苦諦、集諦、滅諦、道諦等等，是在世俗諦中顯示的。由緣起聚合所見之物，等等是說，引導者世尊所說。對於想要色聲等聚合的有情們，顯示為顯現。以何種方式，以各種方便之門，調伏應調伏的有情，使他們解脫，因為引導，所以是世尊。在具有執著行為的地上，等等之中，依賴於世俗諦而顯示初地等等。勝義諦的
English
If there is no lama, respect will not arise even in dreams. If that is the case, even if skillful means and wisdom become two after that, but if generosity and so on are distinguished, will the fault of becoming many arise? It is not so, all these are just names. Skillful means and wisdom are established by relying on mere conventional truth. It is also said through the Paramitas. The Paramita of generosity is just a name. The Paramita of wisdom is just a name. The three realms are also just names. Those two have been clearly stated. From what arises what, that name is, and so on is said. As in the previous examination, the Dharma is shown only as a name, in the ultimate truth there is no entity. Because that Dharma does not exist, it is the nature of Dharma. It is said that it is established only by name, that is, the emptiness of things. What arises from dependent origination is only conventional truth. The name of what has not arisen is emptiness. And so on, it is said that it is only a name falsely established in conventional truth. The sound theorists say that everything arises from sound, but that itself is also established only by name in conventional truth. Thus, whatever conceptualization arises, and so on, is only a name. Examining with emptiness is as easy to understand as before. The form seen by the eye, and so on, is said that seeing form with the eye, and so on, the prophecy made by the Bhagavan is shown in conventional truth. False pride worldly people, and so on, because of pride, sentient beings rely, relying on place and time, the Bhagavan said it is like a false one. There is no explanation in the ultimate truth. It is falsely explained as a method for determining the ultimate truth. The Four Noble Truths are, the truth of suffering, the truth of origin, the truth of cessation, the truth of the path, and so on, are shown in conventional truth. Whatever is seen by the gathering of dependent origination, and so on, is said by the guide, the Bhagavan. It is shown as appearing to sentient beings who want the gathering of form, sound, and so on. In what way, through various doors of skillful means, the sentient beings to be tamed are tamed, and they are liberated, because of guiding, therefore it is the Bhagavan. On the ground of having the practice of grasping, and so on, relying on conventional truth, the first ground and so on are shown. The ultimate truth of the ground
Tibetan
ནི་བློ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཐར་ཐུག་མེད་པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟོང་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་བློ་ལྡན་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །མིག་གིས་གཟུགས་ཀྱང་མཐོང་མི་འགྱུར། །ལ་སོགས་པ་ནི། རབ་རིབ་ཅན་ལྟ་བུ་མིག་རང་གིས་མིག་དང་གཟུགས་མི་མཐོང་ངོ༌། །སེམས་ཆོས་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བལྟས་ཙམ་ན་སེམས་མི་མཐོང་ངོ༌། །དེས་ན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་དང༌། གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱ་དང༌། ཆོས་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུངས་པ་ནི། གང་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་དུ་བཤད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པས་ནི་གང་སྤངས་པ། །ཞེས་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་དེ་ཉིད། འཇིག་རྟེན་པ་ཐ་མལ་པས། གང་ལ་མ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་གྱི་བསམ་པར་མ་གྱུར། ཡིད་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །དབང་པོ་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ། །མ་རིག་པའི་ལིང་ཐོག་གི་མུན་པས་མ་མཐོང་བ་སྤངས་པ། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་དོན་དམ་པའོ། །འཕགས་པ་གྷ་ན་བྷཱུ་ཧའི་མདོ་ལས། དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཅན། །ཟབ་པ་དེ་ནི་མཐའ་མེད་པ། །དེ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བས་ན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་བློ་ཡིས་ནི། །དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་མེད། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལས་སྲིད་པ་འཕོ་བའི་ཐབས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་བྱམས་པ་མགོན་པོས་མཛད་པའོ། །པཎྜི་ཏ་ཟླ་བ་གཞོན་ནུ་ལ། གྲུ་སྟོན་ཆུང་གིས་ནུས་ནས་རང་འགྱུར་དུ་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །། སྲིད་པ་འཕོ་བའི་ཊཱི་ཀཱ། བྱམས་པ་མགོན་པོ།
Chinese
也就是智慧极其精微，没有边际，远离分别，具有证悟空性的智慧者，就是有智慧者，那就是薄伽梵。眼睛也看不见色等。例如，像患有眼翳的人一样，眼睛自己看不见眼睛和色。心法也是，心用来看心的时候，也看不见心。因此，它不会存在。在《三摩地王经》中也说到：眼、耳、鼻、舌、身、意、色、声、香、味、触、法，都是没有的。这是所说的结尾部分，也就是所显现的一切等等。以前所说的方便和智慧二者合一的智慧等等，都是虚假的说法。世间人所舍弃的，是指不颠倒的那个本身。世间凡夫，对于什么不理解，没有想到，是意识所无法思议的，不是感官的对象，被无明的障翳的黑暗所遮蔽而看不见的，被舍弃的，是感官极其敏锐的圣者的智慧所见的对境，胜义谛。在《圣者伽那布哈经》中说：那个本身非常奇妙，深奥且无边无际，因为它难以获得，所以世间人的智慧，没有它的行境智慧。世俗谛和胜义谛之品第五结束。 从六道轮回中，转生之法，获得成佛之法圆满结束。 是班智达慈氏怙主所造。 班智达月亮童子，由舟顿琼尽力而作的自生圆满结束。 《转生论疏》，慈氏怙主。