Tibetan
ན་པའི་ངོ་བོའི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སྒོམ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འགོག་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་ཡོད་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་སྤང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །སྤོང་བ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་ཡང་སྤོང་བ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོད་མོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཅི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཅི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཡང་ངོ༌། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ལས་སོ། ། མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་ལའོ། །དེ་ལྟར་ན་དུས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་མི་སྐྱེ་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་བོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་མོད། དེའི་དོན་དུ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡང་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དོན་ནི་དཀའ་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཞགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིའི་འོག་ཏུ་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཅི་ལྟ་བ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་
Chinese
具有如是体性的对境之禅修，是为了现证不可言说的真实体性。是由于确定了因和果的体性而修习之意。那么，被一切烦恼染污的空性，会因为生起对治而变得清净吗？因此，有人说它会成为有为法。这是因为没有遮止，意思是说，一切法自性清净，因此对于具有垢染者本身来说，没有需要断除的。因为与断除平等，意思是说，因为远离过失，所以本来就与断除平等。然而，虽然如来藏自性清净，但一切法却被贪欲等垢染视为染污，因此在一切时分都变得不清净。有人说，一切法都获得了涅槃，意思是说，如如来藏一般，一切法也都是自性清净的。如何清净呢？通过与如来藏平等性而清净。如何使它们的如来藏是自性清净的，它们也是如此。如何通过它们的如来藏而平等呢？有人说一切法等等。不来，是指从未来的时间。不去，是指过去的时间。这样，因为不了解时间，所以说一切法不了解、不生、非常不生。仅此就能成就菩萨们自利圆满。虽然有这些自利圆满，但为了它的缘故，因为困难本身，所以也非常困难。利他则是困难的，因为众生是无边的，并且被烦恼的绳索紧紧束缚。有人说，因为不看作自和他，意思是说，因为不见到任何称为自和他的差别。意思是说，因为见到一切众生与自己平等。在此之后，为了对治困难之想，应当如何分别了知呢？
English
The meditation on an object with such a nature is for the purpose of directly realizing the inexpressible true nature. It is the intention that it is practiced because the nature of cause and effect is certain. So, does emptiness, which is completely afflicted, become pure by the arising of an antidote? Therefore, it is said that it would become something conditioned. This is because there is no prevention, meaning that all phenomena are naturally pure, so for those who have defilements, there is nothing to be abandoned. Because it is equal to abandonment, it means that because it is free from faults, it is originally equal to abandonment. However, although suchness is naturally pure, all phenomena are seen as defiled by defilements such as desire, so they become impure at all times. It is said that all phenomena have attained nirvana, meaning that just as suchness is, all phenomena are also naturally pure. How is it pure? Through equality with suchness. How is their suchness naturally completely pure, so are they. How is it equal through their suchness? It is said that all phenomena, etc. Do not come, refers to the future time. Do not go, refers to the past time. Thus, because time is not understood, it is said that all phenomena do not understand, do not arise, and are extremely unborn. With just this, the Bodhisattvas accomplish their own benefit perfectly. Although there is this perfection of one's own benefit, it is very difficult because of the difficulty itself. Benefiting others is difficult because sentient beings are limitless and are tightly bound by the ropes of afflictions. It is said that because one does not see self and other, it means that one does not see any difference called self and other. It means that one sees all sentient beings as equal to oneself. After this, how should one separately understand the antidote to the thought of difficulty?
Tibetan
ལྟར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་དང་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་གསལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སོ། །འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁུར་མི་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུར་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བས་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་ཅིང་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལ་དོར་བའི་འདུ་ ཤེས་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་ལ་རབ་ཏུ་སིམ་པ་ཉིད་ནི་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་བས། །དེ་བས་མྱུར་དུ་ཞི་ན་བདེ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཉིན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དགའ་པ་མེད་ཅིང་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཀའ་བ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་འདིའི་དགའ་བ་ནི་འཁོར་བའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་མ་ཡིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་འཁོར་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་ནུས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་ན་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འདི་འཁོར་བ་ལས་དགའ་བ་དང་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཀྱང་དགའ་བ་དང་བྲལ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཉེ་བར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་འཁོར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་ཡང་འདི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་མེད་ཅིང་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་དངོས་པོར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་མེད་པའོ། །ཡིད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྒས་པ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཡང་འདི་ཞེས་བྱ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐར་པ་ལ་འདི་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐར་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཆགས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གང་དུ་ཡང་ཆགས་པའམ་མ་ཆགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ངོ་བོ་གང་གིས་དེ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་འཁོར་བ་ལ་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐར་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་ནས་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཆོས་རྣམས་ཐམ
Chinese
如是说者。其中，首先，为了使众生对于获得阿罗汉等产生困难之想，所说的是：一切法被称为圣者阿罗汉。一切法是指众生名言的对境。圣者阿罗汉是指因为自性完全清净，仅仅是法性之故。所谓不负载重担，是因为重担没有自性之故。为了调伏众生，前往十方佛土，消除困难之想而说的是：一切法无处且无方。即是说无处且无方。所谓自性的体性，是指色等诸法的自性即是如是性，即是它的体性。它的处所不是存在的，因为是不堕落之法。方也是不存在的，因为如同虚空般没有部分。为了舍弃轮回的安乐，产生困难之想而说的是：一切法对于轮回者的止息，完全寂灭即是生起安乐之想。因此，应当随念般若波罗蜜多。如是所说：唉呀！诸行无常，是生灭之法。生已灭尽，胜过彼者，迅速寂灭乃为安乐。如是说。仅此就说了声闻的调伏之法。以菩萨的调伏为重点而说的是：无有喜悦，也无有远离喜悦。困难是指对于显现的喜悦，此处的喜悦不是指轮回或涅槃。同样，此处的远离喜悦也不是指脱离轮回或涅槃。如果对于轮回显现喜悦，那么那时就会成为一切烦恼者而流转轮回。成为一切烦恼者也会流转，并且自身的佛法不会完全成熟。对于圆满布施等波罗蜜多也不能够做到。众生也不会完全成熟。如果
English
As it is said. Among them, first, in order to clarify the difficult notion for sentient beings to attain Arhatship and so on, it is said: All dharmas are called noble Arhats. All dharmas refer to the objects of sentient beings' terms. Noble Arhats refer to those who are completely pure by nature, simply because of the nature of dharma. The so-called not carrying burdens is because burdens have no self-nature. In order to tame sentient beings, going to the Buddha lands in the ten directions, it is said to dispel the difficult notion: All dharmas are without place and without direction. That is to say, without place and without direction. The so-called nature of self-nature refers to the nature of forms and so on, which is suchness, that is its nature. Its place is not existent, because it is the undegrading dharma. Direction is also non-existent, because it is indivisible like space. In order to abandon the happiness of samsara, it is said to generate the difficult notion: All dharmas, for the cessation of samsaric beings, complete pacification is the generation of the notion of happiness. Therefore, one should recollect the Prajnaparamita. As it is said: Alas! All conditioned things are impermanent, are of the nature of arising and ceasing. Having arisen and ceased, surpassing that, swift pacification is bliss. Thus it is said. This much speaks of the method of taming the Shravakas. Speaking with emphasis on the taming of Bodhisattvas: There is no joy, and no absence of joy. Difficulty refers to manifest joy, and the joy here does not refer to samsara or nirvana. Similarly, the absence of joy here does not refer to being apart from samsara or nirvana either. If one were to manifest joy in samsara, then at that time one would become an afflicted one and wander in samsara. Becoming an afflicted one would also wander, and one's own Buddha-dharma would not fully mature. One would also not be able to accomplish the perfection of generosity and other paramitas. Sentient beings would not fully mature. If
Chinese
如果对涅槃显现欢喜，由于迅速、迅速地不顾有情众生的界限，就会完全圆满佛法，完全进入涅槃。同样，如果这也变得与轮回的快乐分离，就会堕入声闻的涅槃。如果也与涅槃的快乐分离，菩提心也不会增长。被称为完全烦恼者也会转生于轮回。无论如何，这不会真实地出现在与快乐分离的事物中，如经中所说：因为没有贪欲，也没有与贪欲分离。因为没有我执和事物执着，所以没有贪欲。因为认识到衰老和死亡等厌恶之因没有自性，所以不会真正地与轮回分离。无论如何，这就是所谓的。为什么呢？因为怀疑而说的是，如“善现，色即是”等等。如果那样，对于不住于轮回和涅槃的解脱的特征，这将会显现执着，如经中所说：因为一切法都与执着和不执着的执念分离。对于不住于轮回和涅槃的特征的解脱，不会获得对它们的执着。为什么呢？因为与执着和不执着分离，也就是说，菩萨们不会执着或不执着于任何事物。那么，以何种方式他们会看到涅槃或轮回呢？如经中所说：“菩提”等等。菩提是空性的自性，是法身的特征。一切法是受用身和化身的自性。对于这两者，也是以超越世间的佛陀智慧所理解的自性。这样，在讲述了不住于轮回和涅槃的特征的解脱的自性之后，说明了原因，即一切法皆是空性。因为这些法
English
If one becomes manifestly delighted in Nirvana, due to being swift, swiftly disregarding the realm of sentient beings, one will completely perfect the Buddha's teachings and fully enter Nirvana. Similarly, if this also becomes separated from the joy of samsara, one will fall into the Nirvana of the Hearers. If one is also separated from the joy of Nirvana, the mind of enlightenment will not increase. It is said that even those who are completely afflicted will transmigrate in samsara. In any case, this does not truly arise in things that are separated from joy, as it is said: because there is no attachment and no separation from attachment. Because there is no self-grasping and no grasping of things, there is no attachment. Because one realizes that the causes of aversion, such as aging and death, have no inherent nature, one is not truly separated from attachment to samsara. In any case, this is what is called. Why is that? Because of doubt, it is said, such as, "Subhuti, form is..." etc. If that is the case, then for the characteristic of liberation that does not abide in samsara and Nirvana, this will manifest attachment, as it is said: because all dharmas are separated from the clinging to attachment and non-attachment. For liberation, which is characterized by not delighting in samsara and Nirvana, one does not obtain attachment to them. Why is that? Because it is separated from attachment and non-attachment, that is to say, Bodhisattvas do not closely fixate on attachment or non-attachment to anything. Then, by what nature do they see Nirvana or samsara? As it is said, "Enlightenment," etc. Enlightenment is the nature of emptiness, the characteristic of the Dharmakaya. All dharmas are the nature of the Sambhogakaya and Nirmanakaya. For both of these, it is also by the very nature of what is comprehended by the transcendental wisdom of the Buddhas. Thus, having spoken of the nature of liberation, which is characterized by not abiding in samsara and Nirvana, the cause is explained, that is, all dharmas are emptiness. Because these dharmas are all...