Tibetan
་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཡང་འཛིན་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི། གཟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔར་གསུངས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་བརྫུན་པ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་གཞན་དབང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། ཚོར་བ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པས་གང་གི་ཡང་ཚོར་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །གཉིས་མེད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡི། ཡོད་པ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསླབ་པ་ལ་བསྔགས་པའོ། །བསླབ་པའམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲས་མཉམ་པའི་དོན་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲ་ཡང་ཡོད་དེ་དེ་བས་ན་ཕ་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལུང་ལས་ཀྱང་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཁོ་ན་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །ཅི་ལྟར་གཤེར་པ་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཏེ་གཤེར་བ་ཉིད་ཆུའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་མཐའ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། པོ་ཏི་རྙིད་པ་རྣམས་ལས་འདི་ལྟར་འདོན་པ་སྟེ། དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་ཆགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་པར་མཛད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བསླབ་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དམ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དོ། །ཚད་མ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངེས་པའོ། །ཟད་པ་ནི་དུས་ཀྱི་ངེས་པའོ། །མཐའ་ནི་གྲངས་ངེས་པའོ། །མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །དབེན་པ་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ནི་འགྲིབ་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །སླར་པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་དུས་གསུམ་བསྟན་པས་ཀྱང་སོ་སོར་ཟད་པའམ་མ་ཟད་པར་འགྱུར་བའམ་ཟད་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་གསུམ་ལ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བར་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་འཕེལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་མ་རྟོགས་པ་སྟེ། མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལས་སོགས་པ་དང་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །འདི་རྣམས་ལས་མའི་ལྟོ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདེ་བ་དང་སྦྱར་བའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་པའོ། །ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ
Chinese
因为远离系缚，所以对任何事物都不是执持者。因为没有执持，所以为了说明由事物所成立的所取不存在，就说“无所取”。“如同虚空没有作者”，这是先前所说的无作者的理由。如是，因为所取和能取的自性不存在，所以说“无分别”。 如果这样，如同兔角一样，一切法在任何情况下都会不存在，对此回答说：“庆喜，一切法如幻化之人一样，不可思议。”这说明了虚假的、仅仅显现的自性，即他性有，以及以无有而不可思议的有之自性。 如果这样，究竟上一切都会不存在，对此回答说：“非感受者”等等。圆成实的自性，究竟上与他物不同，不是任何事物的感受者，因为那时，智慧与所知没有差别。“无事物”是指： “无二，无事物， 存在是空性的特征。” 这是其含义。如是行持等等，是对般若波罗蜜多修学的赞叹。想要获得修学或一切法之殊胜彼岸者，其中“彼岸”一词与“平等”同义，也有“彼岸”一词，因此，彼岸之事物被称为“波罗蜜多”。经文中也说，以事物之因的边际，也仅仅是表达法。如同湿性是水界，湿性本身就是水界。因此，想要获得一切法之最胜边际，是其含义。 从古老的经书中这样取出：“殊胜波罗蜜多大菩提”。与现观相合的贪著，被称为“大菩提”，这是添加的。说“也利益诸佛”等，即“庆喜，于此修学”等等。“无贪著”是指远离对境，或者无碍之智慧。“量”是广大的决定。“尽”是时间的。
English
Because it is free from bondage, it is not a holder of anything. Because there is no holding, in order to explain the non-existence of what is grasped, which is established by things, it is said, "Without grasping." "Like the sky has no maker," this is the reason for the previously stated non-maker. Thus, because the nature of what is grasped and the grasper does not exist, it is said, "Without distinction." If so, like a rabbit's horn, all dharmas would not exist in any case, to which the answer is: "Kungawo, all dharmas are like an illusionary person, inconceivable." This explains the false, merely appearing nature, which is other-powered existence, and the nature of existence that is inconceivable with non-existence. If so, ultimately everything would not exist, to which the answer is: "Not a feeler," and so on. The nature of the perfectly established, ultimately different from others, is not a feeler of anything, because at that time, wisdom and what is known have no difference. "No thing" refers to: "Non-dual, no thing, Existence is the characteristic of emptiness." This is its meaning. Thus acting, etc., is praise for the study of Prajnaparamita. One who wants to obtain the study or the supreme shore of all dharmas, in which the word "shore" is synonymous with "equality," and there is also the word "shore," therefore, the thing of the shore is called "Paramita." It is also said in the scriptures that only the Dharma is expressed by the edge of the cause of things. Just as wetness is the water element, wetness itself is the water element. Therefore, wanting to obtain the supreme edge of all dharmas is its meaning. From the old scriptures, it is extracted like this: "Supreme Paramita Great Bodhi." Attachment combined with manifestation is called "Great Bodhi," which is added. Saying "Also benefits the Buddhas," etc., that is, "Kungawo, in this study," and so on. "Without attachment" means being free from objects, or unobstructed wisdom. "Measure" is a vast determination. "Exhaustion" is of time.
Chinese
是也。边际是数量确定。所谓“因为是无有”，犹如兔角般，因为在一切形态上都是无有。所谓“因为无有他性”，仅仅是因为是错觉。所谓“因为无有圆成实”，是因为无有自性的本体。所谓“与量相关”，是以量来完全决断。所谓“若无寂静之所缘”，是指能取和所取的体性。所谓“因为不可衡量”，是因为不可见。穷尽是减少。完全穷尽是无有事物。再次，有些经书中，通过显示三时，也分别提出穷尽或不穷尽，或正在穷尽，这是为了说明三时中也没有穷尽。所谓“因为虚空不穷尽”，是因为犹如虚空般不穷尽。为什么呢？回答说：因为一切法无生。一切法是无生的，因此，它们的不可见之相，般若波罗蜜多也犹如虚空般不穷尽。所谓“应当现证”，是应当增长。所谓“以色穷尽之性”等等，色的如是性，在此是指色等。缘于色等的如是性，以对它们的不穷尽性，应当增长般若波罗蜜多，是这个意思。同样，对于无明等也是如此。其中，无明是不了解真谛、三宝和业果，因为不了解，所以产生怀疑和诽谤。对于不是自性之物，执著为自我的近取，以及贪欲等，和它们的种种差别之行，是由身等之业所摄的三种形态，即具有善、不善和无记的性质。从这些之中，识正确地进入母胎，与血和精液一同，与阿赖耶识的乐受相结合，以同一体性而生。所谓“已取的蕴是识”，
English
It is. The limit is a definite number. The so-called "because it is non-existent" is like a rabbit's horn, because it is non-existent in all forms. The so-called "because there is no otherness" is merely because it is an illusion. The so-called "because there is no perfect reality" is because there is no essence of self-nature. The so-called "related to measurement" is to completely decide by measurement. The so-called "if there is no object of serenity" refers to the nature of the grasper and the grasped. The so-called "because it is immeasurable" is because it is invisible. Exhaustion is decrease. Complete exhaustion is the absence of things. Again, in some sutras, by showing the three times, it is also proposed separately that it is exhausted or not exhausted, or is being exhausted, which is to explain that there is no exhaustion in the three times. The so-called "because space is inexhaustible" is because it is inexhaustible like space. Why? The answer is: because all dharmas are unborn. All dharmas are unborn, therefore, their invisible aspect, the Prajnaparamita, is also inexhaustible like space. The so-called "should be manifested" is to be increased. The so-called "by the nature of the exhaustion of form" and so on, the suchness of form, here refers to form and so on. Based on the suchness of form and so on, with their inexhaustible nature, the Prajnaparamita should be increased, that is the meaning. Similarly, it is the same for ignorance and so on. Among them, ignorance is not understanding the truth, the Three Jewels, and the results of karma, because of not understanding, doubt and slander arise. For things that are not self-nature, clinging to the near-taking of self, as well as desire and so on, and the various differences of their actions, are the three forms collected by the actions of body and so on, that is, having the nature of good, non-good, and unspecified. From these, consciousness correctly enters the mother's womb, together with blood and semen, combined with the bliss of the Alaya consciousness, and is born with the same nature. The so-called "the aggregate that has been taken is consciousness".