Tibetan
བསྟན་པའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་མི་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཅི་ཡང་བསྒོམ་པར་མི་བགྱི་ཞེས་བྱ་བས་ནི། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་དུ་ཡང་བསྒོམ་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒོམ་པའི་གནས་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་གང་བསྒོམ་པའམ། གང་བསྒོམ་པར་བགྱི་བའམ། གང་གིས་བསྒོམ་པར་བགྱི་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཟབ་ཅིང་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། གང་བསྒོམ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པ་པོ་དམིགས་སུ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་བསྒོམ་པར་བགྱི་བའམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་བསྒོམ་པར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་དམིགས་སུ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ཤེས་རབ་གང་གིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལས་བླངས་ཏེ་བསྟན་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མེད་པས་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས་བསྒོམ་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པས་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་བསྒོམ་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་མ་མཆིས་པ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པས་བ
Chinese
为了开启教法之谈，善现（Rabjor）说道： “那即是谁也不应修习”这句话，是说修习的作者无实有。 “什么也不应修习”这句话，是说所修习之法无实有。 “在哪里也不应修习”这句话，是说修习之处无实有。 那是为什么呢？ 世尊，因为在这甚深般若波罗蜜多中，无论是谁修习，无论是修习什么，无论以什么修习之法，都没有完全成立可以指出的。 这句话是说，这部般若波罗蜜多甚深且不可修习的理由。 “无论是谁修习”这句话，是说修习者不可指。 “无论是修习什么”这句话，是说所修习之法不可指。 “以什么修习”这句话，是说修习的智慧不可指。 “任何法都没有完全成立可以指出”这句话是说，修习者和所修习之法，以及以智慧修习之法，所有这些在胜义谛中都没有成立为实有，因为不可指，所以不可修习。 世尊，修习般若波罗蜜多，那就是修习虚空。 这句话是说，般若波罗蜜多不可修习的比喻是从虚空中取来的。 就像虚空无实有，所以不可修习一样，般若波罗蜜多在胜义谛中也无实有，所以不可修习。 世尊，例如，修习般若波罗蜜多，那就是修习一切法。 这句话是说，一切法自性空，无实有，所以不可修习，同样，般若波罗蜜多也不可修习。 世尊，例如，修习般若波罗蜜多，那就是修习不存在之物。 这句话是说，就像兔子角一样，什么实有也没有，所以不可修习，同样，般若波罗蜜多在胜义谛中也什么实有也没有，所以
English
To initiate the discussion of the teachings, Subhuti said: "That is, no one should meditate" means that the agent of meditation is shown to be without substance. "Nothing should be meditated upon" means that the object of meditation is shown to be without substance. "Nowhere should one meditate" means that the place of meditation is shown to be without substance. Why is that? World Honored One, because in this profound Perfection of Wisdom, whatever is meditated upon, whatever is to be meditated upon, or whatever dharma is meditated upon, nothing is completely established or discernible. This statement shows the reason why this Perfection of Wisdom is profound and cannot be meditated upon. "Whatever is meditated upon" means that the meditator is shown to be indiscernible. "Whatever is to be meditated upon" means that the object of meditation is shown to be indiscernible. "With what one meditates" means that the wisdom of meditation is shown to be indiscernible. "No dharma is completely established or discernible" means that the meditator, the object of meditation, and the dharma with which one meditates, all of these are not established as truly existing in ultimate reality. Because they are indiscernible, they cannot be meditated upon. World Honored One, meditating on the Perfection of Wisdom is meditating on space. This statement shows that the example of the Perfection of Wisdom being unmeditable is taken from space. Just as space has no substance and cannot be meditated upon, so too the Perfection of Wisdom has no substance in ultimate reality and cannot be meditated upon. World Honored One, for example, meditating on the Perfection of Wisdom is meditating on all dharmas. This statement means that all dharmas are empty of inherent existence and without substance, so they cannot be meditated upon. Similarly, the Perfection of Wisdom also cannot be meditated upon. World Honored One, for example, meditating on the Perfection of Wisdom is meditating on what does not exist. This statement means that just like a rabbit's horn, there is no substance whatsoever, so it cannot be meditated upon. Similarly, the Perfection of Wisdom also has no substance whatsoever in ultimate reality, so
Tibetan
སྒོམ་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་མཆིས་པ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་བསྒོམ་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས། དེ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་བསྒོམ་པ་མེད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་ པའི་དོན་ཏེ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་བི་བྷ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་བྱ། བསྒོམ་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་བསྒོམ་པ་མེད་པ་ལ་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་དེ་གང་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་དེ་བསྒོམ་པ་མེད་པ་བསྟན་པའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ། གང་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་རབ་འབྱོར་ལ་སྨྲས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པས། གཟུགས་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་གཟུགས་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པའི་དོན་དང༌། ཚིག་བརྩན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་དེ་ཉིད་བཟླས་ཏེ། དེ་བདེན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འད
Chinese
这是“没有禅修”的意思。世尊，例如，修习般若波罗蜜多，就是修习没有执著，这表示在能取和所取二者都不存在的情况下，才是没有禅修。同样，在般若波罗蜜多中，也没有能取和所取的实体，因此才是没有禅修，这是所要表达的。世尊，例如，修习般若波罗蜜多，就是对禅修进行彻底的禅修，这表示般若波罗蜜多在胜义谛中没有实体，因此，对其进行禅修就是使禅修不存在，这是它的意思。印度语中“毗婆瓦那”（梵文天城体：विभावना，梵文罗马拟音：vibhāvanā，汉语字面意思：种种禅修）这个词，既可以表示彻底的禅修，也可以表示没有禅修，这里应该理解为没有禅修。世尊开示说：善现，像这样，修习般若波罗蜜多，就是对所禅修之物进行彻底的禅修，这是因为，色等一切法在胜义谛中没有实体，是为了发起阐述没有禅修的开端而说的。所谓对所禅修之物进行彻底的禅修，就是对色等实体进行禅修就是没有禅修，这是对善现说的。请问，世尊，例如，修习般若波罗蜜多，就是对色进行彻底的禅修，这表示修习般若波罗蜜多，就是证悟到色在胜义谛中没有实体，因此，对色进行没有禅修的禅修，这是所要表达的。就像对色所作的解释一样，对于受等，直到一切种智，一切法都应作同样的解释。世尊开示说：善现，正是这样，正是这样。善现，例如，修习般若波罗蜜多，就是对色进行彻底的禅修，从这里开始，直到善现，例如，修习般若波罗蜜多，就是对一切种智进行彻底的禅修为止，这是为了巩固善现所说之义和词句，重复了这些词句，世尊说这是真实的。
English
This is the meaning of "no meditation." World-Honored One, for example, practicing the Prajnaparamita is practicing without clinging. This indicates that in the absence of both the grasped and the grasper, there is no meditation. Similarly, in the Prajnaparamita, there is no entity of the grasped and the grasper, therefore there is no meditation, which is what is being expressed. World-Honored One, for example, practicing the Prajnaparamita is thoroughly meditating on meditation, which means that the Prajnaparamita has no entity in the ultimate truth. Therefore, meditating on it is making meditation non-existent, which is its meaning. The Indian word "Vibhavana" (梵文天城体：विभावना，梵文罗马拟音：vibhāvanā，literal meaning: various meditations) can mean both thorough meditation and no meditation. Here, it should be understood as no meditation. The World-Honored One taught: Subhuti, like this, practicing the Prajnaparamita is thoroughly meditating on what is meditated upon, because all dharmas, such as form, have no entity in the ultimate truth. This is said to initiate the explanation of no meditation. What is called thoroughly meditating on what is meditated upon means that meditating on entities such as form is no meditation. This was said to Subhuti. Asking, World-Honored One, for example, practicing the Prajnaparamita is thoroughly meditating on form, which means that practicing the Prajnaparamita is realizing that form has no entity in the ultimate truth. Therefore, meditating on form with no meditation is what is being expressed. Just as the explanation was made for form, the same explanation should be applied to all dharmas, from feeling, etc., up to all-knowingness. The World-Honored One taught: Subhuti, it is just so, it is just so. Subhuti, for example, practicing the Prajnaparamita is thoroughly meditating on form, from here until Subhuti, for example, practicing the Prajnaparamita is thoroughly meditating on all-knowingness, these words are repeated to strengthen the meaning and words spoken by Subhuti, and the World-Honored One said that it is true.