Tibetan
ས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཙོ་བོར་བྱ་སྟེ་འཛིན་པ་དང༌། འཆང་བ་དང༌། ཀློག་པ་དང༌། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་པས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གཉིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བློས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་དང༌། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། འཆང་བ་དང༌། ཀློག་པ་དང༌། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་བསྟན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་ཡང་མི་འཛིན། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་ཡང་མི་འཛིན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལ་ལ་ཞིག །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཞན་ལ་རྣམ་གྲངས་དྲངས་དུ་མར་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་ཅིང་ སྟོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་ཞིང་བཅངས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་པས་ཀྱང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་ཡང་མི་ལྟ། གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡང་མི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པ་འཆད་ཅིང་འགྲེལ་པ་དང༌། རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིང་དེའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པར་སྟོན་པ་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པ་གཞན་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་འཆད་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་མ་ཡིན། གཉིས་སུ་མེད་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད
Chinese
至于地之间，对于这般若波罗蜜多，应以如理作意为主，若能受持、读诵、精通，则从赡部洲乃至三千大千世界，所有众生安置于十善等善法之福德，亦不能及此福德之增长。所谓如理作意，即是以非二取、非不二取的智慧，受持、精通、读诵般若波罗蜜多，乃至一切相智皆是如理作意。此乃显示如理作意之义。于般若波罗蜜多修行时，以胜义谛了知诸法皆空性，故不执着有无等二边，亦不执着远离有无二边，如是修行般若波罗蜜多乃至一切相智，即是如理作意。如是宣说。 कौशिका (梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思） 憍尸迦， कौशिका， Kausika， 憍尸迦啊！复有善男子或善女子，若对此般若波罗蜜多，以多种名相广为宣说、 开示等，乃是说，即使自己受持、读诵此般若波罗蜜多，亦不以二取观之，亦不以不二取观之等，若能为他人广为开示、解说其义，则能增长无量福德。此乃显示其功德。所谓以多种名相广为宣说、开示，即是讲说、解释、辨别、阐明、如实开示，并确定其意义。若能如是开示，则应知此乃详尽开示般若波罗蜜多不二之义之多种名相。所谓般若波罗蜜多非以二取观之，亦非以不二取观之，乃是说，胜义谛中，般若波罗蜜多之自性即是诸法。
English
As for the space in between, one should primarily focus on proper attention to this Perfection of Wisdom. If one upholds, recites, and fully understands it, then even the merit of all sentient beings from Jambudvipa up to the realm of the three-thousand great-thousand world system, who are established in the ten virtues and other virtuous practices, cannot match the increase of merit from this. Proper attention is as follows: with a mind that does not engage in duality or non-duality, one upholds, fully understands, recites, and properly attends to the Perfection of Wisdom. From the phrase "properly attends" up to the phrase "all-knowingness is proper attention," it shows the meaning of proper attention. When practicing the Perfection of Wisdom, one does not grasp at the two extremes of existence and non-existence because one realizes that all phenomena are emptiness in ultimate truth. One also does not grasp at being separate from the extremes of existence and non-existence. Thus, practicing the Perfection of Wisdom up to all-knowingness is proper attention. This is what is being taught. Furthermore, Kausika, if a son or daughter of good family extensively speaks and teaches this Perfection of Wisdom to others using various names, such as saying, it is also said that even if one has personally taken hold of and kept this Perfection of Wisdom, one does not view this Perfection of Wisdom as dualistic or non-dualistic, and so on. If one extensively shows and explains its meaning to others, it demonstrates the quality of increasing immense merit. That is, extensively speaking and teaching with various names means explaining, interpreting, distinguishing, clarifying, truly showing, and definitively establishing its meaning. If one does so, then one should understand that this is a variety of names for thoroughly showing and explaining the non-duality of the meaning of the Perfection of Wisdom to others. The statement that the Perfection of Wisdom is not viewed as dualistic or non-dualistic means that in ultimate truth, the nature of the Perfection of Wisdom is all phenomena.
Tibetan
་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རྟོག་ན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡང་མི་ལྟ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་མི་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཚན་མར་མ་ཡིན་མཚན་མ་མེད་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླང་བར་མ་ཡིན་དོར་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ལེགས་ཉེས་བྱེད་པའི་ཚེ་སྲིད་པའི་ཕྱི་མ་བླང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྲི་བར་མ་ཡིན་བསྣན་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཚེ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་ཤིང་དབྲི་བར་མི་བྱེད་པ་དང༌། མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་བསྣན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ མ་ཡིན་རྣམ་པར་བྱང་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ལ། འཕགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བར་མ་ཡིན་འགག་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་མ་ཡིན་མི་བཟུང་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་ཅིང་བསྒོམ་པའི་ཚེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མེད་པར་གཟུང་བ་དང་མི་བཟུང་བ་གཉིས་ཀར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པར་མ་ཡིན་ལ་འདོར་བར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་འོག་མ་ནས་ས་གོང་མར་འཕར་བའི་ཚེ་དོན་དམ་པར་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་བླང་བ་དང༌། ས་འོག་མའི་སྐྱོན་དོར་བར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་མ་ཡིན་མི་གནས་པར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་ཞིང་གནས་པར་བྱ་བ་དང༌། ས་འོག་མ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་མ་
Chinese
由于不对其进行分别，因此如果连“无二的自性”也不分别，更不用说认识到“二的自性”了。因此，《般若波罗蜜多》既不以二的方式观察，也不以无二的方式观察，这就是它的含义。所谓“非相，非无相”，是指在观察眼等对境时，对于所设想的色等事物，不执著于相，也不分别“无相”。所谓“非取，非舍”，是指在行善恶业时，没有取后世存在的分别念；在感受业果时，没有舍弃痛苦等的分别念。所谓“非减，非增”，是指在辨别应知之法时，不对存在的实物进行否定和减少，也不对不存在的实物进行肯定和增加。所谓“非染污，非清净”，是指一切众生皆具如来藏，自性清净，因此在凡夫位时也无染污，在成为圣者时也无清净。所谓“非生，非灭”，是指在完全考察应知之真如时，认识到法的法性在胜义中无生无灭。所谓“非取，非不取”，是指在将心专注于法的真如并进行禅修时，由于能取和所取二者皆无，因此对于取和不取二者都没有分别念。所谓“非取，非舍”，是指从下地向上地提升时，实际上没有取上地的功德，也没有舍下地的过患的分别念。所谓“非住，非不住”，是指从上地向上地提升，没有应住于上地和不应住于下地的分别念。所谓“非真实
English
Since it is non-conceptual, if even the "nature of non-duality" is not conceptualized, what need is there to mention the realization of the "nature of duality"? Therefore, the Perfection of Wisdom does not view in the manner of duality, nor does it view in the manner of non-duality; this is its meaning. The term "not characterized, not uncharacterized" means that when observing objects such as the eye, one does not grasp onto the characteristics of imagined objects such as forms, nor does one conceptualize "uncharacterized." The term "not taking, not abandoning" means that when performing good or bad actions, there is no conceptualization of taking future existence; and when experiencing the results of actions, there is no conceptualization of abandoning suffering and so on. The term "not subtracting, not adding" means that when distinguishing knowable dharmas, one does not deny or subtract from existing entities, nor does one affirm or add to non-existent entities. The term "not defiled, not purified" means that all sentient beings possess the Tathagatagarbha, which is inherently pure, so there is no defilement even in the state of ordinary beings, and no purification even in the state of becoming noble ones. The term "not arising, not ceasing" means that when fully examining the suchness of what is to be known, one realizes that the dharmata of dharmas is without arising or ceasing in the ultimate sense. The term "not grasping, not not-grasping" means that when focusing the mind on the suchness of dharmas and meditating, since there is no grasper or grasped, there is no conceptualization of either grasping or not-grasping. The term "not taking, not abandoning" means that when ascending from a lower ground to a higher ground, there is actually no conceptualization of taking the qualities of the higher ground or abandoning the faults of the lower ground. The term "not abiding, not not-abiding" means that when ascending from a higher ground to a higher ground, there is no conceptualization of abiding in the higher ground or not abiding in the lower ground. The term "not truly