Tibetan
ས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་འཚལ་ན། འོ་ན་ནི་དེས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་དུ་བགྱི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ན། སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར། སངས་རྒྱས་སུ་བསྒྲུབས་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་དུ་བས་པར་འགྱུར་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་མ་བྱས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་ཀྱི། དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལྟར་བར་མདོར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལམ་ལ་གནས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བགྱིའམ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། དོན་དམ་པར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱར་མེད་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་སྟེ། ལམ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བགྱིའམ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དམ་པར་ལམ་དེ་གཉི་ག་དངོས་པོ་མེད་པས་བརྟེན་ཅིང་གནས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ལམ་མ་ལགས་པ་ལ་གནས་ཏེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ལམ་གཉིས་ལས་བཟློག་པ་ལ་གནས་ཏེའམ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཟླས་འགྲུབ་སྟེ། ལམ་དངོས་པོ་མེད་ན་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཟླས་འགྲུབ་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པས། དེས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །འོ་ན་ལམ་ཡང་ལགས་ལ། ལམ་མ་ལགས་པ་ཡང་ལགས་པ་ལ་གནས་ཏེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་གཉི་ག་ལ་གནས་ཏེ། ཡང་དག་ པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱའམ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་མལ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས། གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གསོལ་པའོ་ན་ལམ་ཡང་མ་ལགས་ལ། ལམ་མ་ལགས་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བགྱིའམ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱ་བ་བཤད་པའི་སྐྱབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཉིད་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་པས། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲིས་པ་སྟེ། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གང་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པ་གང་དང༌། ཚུལ་གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མ་ནོར་བར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དང༌། བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ནི་མཚུངས་མོད་ཀྱི། བག་ཆགས་ཡན་ཆད་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་དང༌། མ་སྤངས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས
Chinese
地藏菩萨摩诃萨，如果想要圆满佛道，那么他也能证得真如吗？如果通达道的体性的智慧不能证得真如，那么也不能成就佛果。如果成就佛果，那么也能证得真如，这与前面所说的相违背。世尊开示说：善现！没有圆满清净佛土等等，圆满清净佛土和成熟有情等等，菩萨的一切行持都圆满后，证得真如没有过失。如果没有那样做，像声闻和独觉那样，中途也不能证得真如。请问世尊，菩萨摩诃萨安住于道，能证得真如吗？道等等，是为了显示胜义中不能证得真如的意义而请问的。安住于道，是指依靠声闻和菩萨的见道和修道，能证得真如吗？世尊开示说：不是的。胜义中，这两种道都是无实有的，因为没有所依靠和安住之处，所以不是这样的。那么，是安住于非道吗？这是请问安住于与前面所说的两种道相反的道吗？不是的。如果道是实有的，那么非道也能通过对立而成立。如果道不是实有的，那么通过对立而成立的非道也不是实有的。因此，也不能通过它来证得真如。那么，是安住于道和非道吗？这是请问安住于道和非道两者，能证得真如吗？不是的。道和非道两者在胜义中都没有成立，因此，安住于两者的自性也不能证得真如，这是总结性的说法。请问。
English
O Earth Store Bodhisattva-Mahasattva, if one wishes to perfect the path of the Buddha, then will he also realize Suchness? If the wisdom that understands the nature of the path does not realize Suchness, then one will also not attain Buddhahood. If one attains Buddhahood, then one will also realize Suchness, which contradicts what was said earlier. The Blessed One taught: Subhuti! Without perfecting the pure Buddha-field, etc., perfecting the pure Buddha-field and maturing sentient beings, etc., after all the practices of the Bodhisattva are perfected, there is no fault in realizing Suchness. If one does not do so, like the Hearers and Solitary Buddhas, one will not realize Suchness midway. Asked: Blessed One, what is it? Does a Bodhisattva-Mahasattva abide in the path and realize Suchness? The path, etc., is asked in order to show the meaning that Suchness cannot be realized in the ultimate sense. Abiding in the path means relying on the path of seeing and the path of meditation of the Hearers and Bodhisattvas, can one realize Suchness? The Blessed One taught: It is not so. In the ultimate sense, both of these paths are without substance, because there is no basis or place to abide, so it is not so. Then, does one abide in the non-path? This is asking whether one abides in the path that is the opposite of the two paths mentioned above? It is not so. If the path is substantial, then the non-path can also be established through opposition. If the path is not substantial, then the non-path established through opposition is also not substantial. Therefore, one cannot realize Suchness through it either. Then, does one abide in both the path and the non-path? This is asking whether one abides in both the path and the non-path and can realize Suchness? It is not so. Both the path and the non-path are not established in the ultimate sense, therefore, abiding in the nature of both cannot realize Suchness, this is a concluding statement. Asked.
Chinese
哦，那么，道也不是，非道也不是，安住于二者皆非之中，是否能现证道呢？这样问道。回答说“不是”，因为道与非道二者不成立，二者皆非也不成立，因此说那样也不行。请问世尊，那么菩萨摩诃萨应如何现证真实之边呢？这是为了开示不住于任何事物而现证真实之边而提出的问题。善现，你意下如何等等，是世尊为了调伏声闻等有相者，让善现自己承认不住于任何事物而心解脱，而提出的问题。道与非道分为四种，与前面一样。善现，所谓一切相智等等，是指显示一切相智，所谓寂静之相，是指如来之智慧，舍弃一切分别和完全分别，转变为法界完全清净之自性，这叫做寂静之相，因为一切法的真实之相也是如此，所以叫做一切相智。善现，像这样，以何种相和何种方式等等，是指以世俗谛显示一切相智，是指对于世间和出世间一切法的自相和共相的所有特征，毫不混淆地在一切方面都通达，这叫做一切相智。请问世尊，一切相智等等，是指为了开示在一切智、道相智和一切相智这三种智慧中，解脱没有差别，以及习气未断的差别而提出的问题。善现，断除烦恼是没有差别的等等，是指断除烦恼，在解脱方面是相同的，但是，断除习气乃至全部断除和未断除是有差别的，如来
English
O, then, it is not the path either. And abiding in what is not the path either, can one manifest the ultimate reality as the path? Thus he asked. The answer is "No," because the two, the path and what is not the path, are not established. Since the two, neither of them, are not established, it is said that it is not so either. The question, "O Blessed One, how then does a Bodhisattva Mahasattva manifest the ultimate reality?" is asked in order to open the door to explaining the manifestation of the ultimate reality without abiding in anything. "Subhuti, what do you think?" etc., is the question asked by the Blessed One in order to subdue those who have signs, such as the Hearers, by making Subhuti himself admit that the mind is liberated without abiding in anything. The division of the path and what is not the path into four aspects is the same as before. "Subhuti, whatever is the All-Knowingness," etc., shows the All-Knowingness. The so-called aspect of peace is the wisdom of the Thus-Gone One, abandoning all discriminations and complete discriminations, and transforming into the nature of the completely pure realm of Dharma, which is called the aspect of peace, because the true aspect of all Dharmas is also that, it is called All-Knowingness. "Subhuti, in this way, with what aspect and what manner," etc., shows the All-Knowingness in the conventional truth, which means that the characteristics of the self and the general characteristics of all Dharmas of the world and beyond the world are understood in all aspects without confusion, which is called All-Knowingness. The question, "O Blessed One, All-Knowingness," etc., is asked in order to open the occasion to show that there is no difference in liberation among the three wisdoms, All-Knowingness, Knowledge of the Aspects of the Path, and All-Knowingness, and that there is a difference in the non-abandonment of habitual tendencies. "Subhuti, there is no difference in abandoning afflictions," etc., means that although the abandonment of afflictions is the same in liberation, there is a difference between abandoning habitual tendencies and even completely abandoning them and not abandoning them, the Thus-Gone One.