Tibetan
ནམ་མཁའ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །གང་གིས་བརྗོད་པའི་འདོད་པའི་དོན་གཞན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཐོབ་པ་པོའི་བརྗོད་པས་བརྗོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་བྲག་ཅས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་ལ། གང་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་བྲག་ཅས་སྨྲར་མེད་ཅིང་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་མི་དམིགས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་དེ་ཡིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཅུང་ཟད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཏེ། འདིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེས་གོས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང༌། གོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ནི་གོས་པ་མེད་ པ་ཉིད་དོ། །གཉི་ག་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཆི་བའི་དུས་ཞེས་པའི་བར་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །མང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་བསྲུངས་པས་ཀྱང་སྟེ་འོ་ན་འདི་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ལ་བསྲུང་བ་སྟེ་འདི་ལས་བསྲུང་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགྲ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའོ། །ཅི་ཙམ་དུ་གཅེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཅི་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའོ། །འདིར་བསོད་ནམས་ལ་བསྟོད་པ་གསུངས་པས་ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་ཆད་པ་དོན་གྱིས་གསུངས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞུགས་པ་ནི་འཇུག་པ་ལ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་འཇིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ནོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་ཞུམ་པ་ནི་མངོན་པར་མི་ཞེན་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མི་གནས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡང་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ
Chinese
因为虚空不可言说，所以般若波罗蜜多完全清净，这是对集起的随顺了知。以言说所希望的意义被其他所获得，以及获得者的言说来言说，就像虚空连微小的岩石都不可言说一样，这样一切诸法都如虚空般不可言说，所以般若波罗蜜多完全清净，这是对灭谛的法智忍无所缘。凡是无所缘，就是连岩石都无法述说，那更是不可言说，这是总摄。也就是它的不缘就是以它对它的自性。就像虚空连微小的事物都不可缘一样，这样一切诸法也是如此。这里说像虚空一样无所缘所以完全清净，这是对灭谛的法智。一切时也以被它染污的，完全烦恼的，以及没有被染污的，完全清净的法，没有被那些染污就是没有被染污的自性。因为两者都不可缘所以完全清净，这是对灭谛的随顺了知忍。如是宣说等，直到死亡之时之间，是对灭谛的随顺了知。众多等，直到如何，是用无上的珍宝守护，那么这个本身就是大珍宝，要守护，除了这个之外其他的守护要做什么呢？说的是：然而等。敌人是没有间隔的。多么珍爱就是多么殊胜。这里赞叹了福德，所以堕入恶趣等惩罚，意义上已经说了，这是对道谛的法智忍。无上等，进入就是趋入，对此的详细解释是一切等。以无畏的方式就是以常有的方式。如果是那样就是有分别的，如果这样问，说的是：无生等。不怯懦就是不执著。不会完全烦恼就是不住留。完全不执取就是不如实知，因为三种方式都不作意，所以那样就没有分别。
English
Because the sky is unspeakable, the Prajnaparamita is completely pure, this is the subsequent knowledge of the origin. What is said by the desire to speak is obtained by others, and the speaker speaks by the speech of the obtainer, just as even a small rock in the sky cannot be spoken of, so all dharmas are unspeakable like the sky, so the Prajnaparamita is completely pure, this is the Dharma-knowledge-acceptance of cessation, without any object of focus. Whatever is without an object of focus is that even a rock cannot be spoken of, and that is even more unspeakable, this is a summary. That is, its non-object of focus is with it towards its own nature. Just as even a small thing in the sky cannot be focused on, so are all dharmas. Here it says that it is completely pure because it is without an object of focus like the sky, this is the Dharma-knowledge of cessation. At all times, also, the dharmas that are stained by it, completely afflicted, and those that are not stained, completely purified, not being stained by those is the very nature of not being stained. Because both are without an object of focus, it is completely pure, this is the subsequent knowledge-acceptance of cessation. Thus it was said, etc., until the time of death, is the subsequent knowledge of cessation. Many, etc., until how, is guarding with the supreme jewel, so this itself is a great jewel, to be guarded, what is the use of other guards besides this? It is said: However, etc. The enemy is without interruption. How much cherished is how much more excellent. Here, praise of merit is spoken, so falling into evil destinies, etc., punishment, in meaning has been spoken, this is the Dharma-knowledge-acceptance of the path. Supreme, etc., entering is approaching, the detailed explanation of this is all, etc. In a fearless way is in a permanent way. If that is the case, then it is discriminatory, if asked like this, it is said: Unborn, etc. Not being timid is not being attached. Not becoming completely afflicted is not abiding. Completely not grasping is not truly knowing, because in three ways there is no conceptualization, so in that way there is no discrimination.
Tibetan
་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །མ་སྐྱེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་དམིགས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་རྒྱུས་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ནི་དྲི་མ་རྣམས་སུ་གྱུར་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གོས་ཤེ་ན། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ན་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མའི་དྲི་མ་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་པས་གོས་པ་མེད་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོའི་དངོས་པ་ཡང་ཡི་གེ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། འདིར་དངོས་པོ་ དང༌། ཡི་གེ་དང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་གསུམ་ཆར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅིང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྤྲོས་པ་དེ་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཉིད་པས་འདིར་དེ་ལྟར་སྤྲོས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་འདི་རྣམས་ལ་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཇི་སྲིད་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པོའི་བར་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འབྲིང་པོ་ལས་དེ་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་ཀྱང་མཐོང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འདོད་པ་དང༌། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་མཐོང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཚིག་ནི་འཁྲུལ་པ་གཅོད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྣམས་བསྒོམ་ལམ་དུ་མེད་པར་ཤེས་པའི་དོན་དུའོ། །ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེས་བཤད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ལས། ཉན་
Chinese
是为道上知法。所谓“不生”等等，未曾见果之生是不生。其因无染，生果之相皆成垢染之故。如是则为何不染耶？因此，般若波罗蜜多是已达于分别之彼岸故。如何不染之性中宣说者，即如是也等等，于能生之果等，一切法之相之垢染皆已隐没故，不染是道上随知之忍。假设又等等，如是又者，极微细之事物亦由文字与人们，此处事物 与，文字与二者显现之三者，皆是颠倒且无有故，应舍弃。颠倒之戏论彼等是无有之性故，此处如是戏论是不作，是道上随知。一切智性此等亦与轮回及涅槃不极安住之性等等相合，则成菩萨等，若不如是则成声闻等，于法无我等等从反面，于有寂等常住等等之体性的一切智性，是乃至五种发心之间。薄伽梵母中品中如是宣说者：以一切智之智慧见已，亦欲极度超脱见，及欲圆满道智性之菩萨，如是，彼之智慧是菩萨见道之现观，菩萨见道之性中，声闻等之证悟将圆满，以分别假立而见也。以智慧见之语是断除错谬，菩萨之修道上，声闻与独觉者等无有修道，是为知晓此义之故。极度超脱后又进入一切相现证中，圣解脱军如是说。因此经中，声闻
English
It is to know the Dharma on the path. "Unborn" and so on, not seeing the birth of the fruit is unborn. Its cause is without defilement, because the characteristics of producing fruit all become defilements. If so, why is it not defiled? Therefore, Prajñāpāramitā is because it has reached the other shore of discrimination. How is it said in the nature of non-defilement, that is, also and so on, in the fruits that can be produced, etc., the defilements of the characteristics of all dharmas have disappeared, so non-defilement is the forbearance of following knowledge on the path. Suppose also, etc., so also, even extremely subtle things are also by letters and people, here things And, the three that appear as letters and two are all reversed and non-existent, so they should be abandoned. Those elaborations of reversal are non-existent, so here such elaboration is not done, it is following knowledge on the path. All-knowingness, these are also combined with the nature of not dwelling extremely in samsara and nirvana, etc., then they become bodhisattvas, etc., if not, they become shravakas, etc., in the Dharma, non-self, etc., from the opposite side, in existence and peace, etc., the all-knowingness of the nature of permanence, etc., is up to the five kinds of bodhicitta. The Blessed Mother said in the middle grade: Having seen with the wisdom of all-knowingness, also wanting to transcend seeing extremely, and the bodhisattva who wants to perfect the knowledge of the path, thus, his wisdom is the direct perception of the bodhisattva's seeing path, in the nature of the bodhisattva's seeing path, the realization of the shravakas, etc., will be perfected, seeing by distinguishing and establishing. The words seen with wisdom are to cut off errors, on the bodhisattva's path of cultivation, the shravakas and pratyekabuddhas, etc., have no path of cultivation, it is for the sake of knowing this meaning. After extremely transcending, they also enter into the direct realization of all aspects, the Holy Liberation Army said so. Therefore, in the sutra, shravakas