Tibetan
་སྟེ། འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མ་མུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ངོ༌། །གང་ཡང་གཟུགས་ལས་གཞན་མེད་པ་དེ་ལ་ངེས་པར་སྣང་བ་དང་མུན་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྣང་བ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སེམས་ཤིང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང༌། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་དེ་མི་དམིགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཚིག་གིས་སྟོན་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པས་དེ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་ནི་འདིར་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདི་ཡོད་ན་ནི་འདི་འབྱུང་ལ་འདི་མེད་ན་ནི་འདི་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ངོ༌། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ནི་གཞན་དག་ལ་བསྟན་དུ་མེད་དེ། ཚིག་གི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གིས་ཀྱང་བསམ་དུ་མེད་ཅིང་བརྟག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །རིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གང་མཐར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དག་ལ་སྦྱར་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་འདུག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་སྟན་ལས་མ་ལངས་པ་རོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་གང་དང་རྣམ་པ་གང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་དེ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སུ་ཅུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཡང་བསྟན་ན། ཇི་ལྟར་འདི་དག་རྣམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ཏེ། བཞི་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཡི། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རང་རང་གི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་སྟེ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གཞི་ལ་གནས་པ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རང་གི་ཇི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུམ་མོ། །ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིས་ཐོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དེའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་སྒྲས་ནི་དུས་མཉམ་དུ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཐོབ་པ་ཡོད་ནའོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དངོས་པོས་སོ། །མིང་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སོ། །གར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །འདི་ནི་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་གཞུང་ལས་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཤད་པའོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་གླེང་བསླང་བའོ། །དེས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ངུའི་ཇི་ལྟར་བྱུང་པས་ཀྱང་ངོ༌། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནི་ངའི་གདམས་ངག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གཏད་པ་དང་པོའོ། །འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་མང་དུ་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་མེད་པར་བྲི་བར་ཡང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་ངའི་གདམས་ངག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ནི་ངའི་གཏད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏད་པ་ གཉིས་པའི་གླེང་བའོ། །གནས་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་འདི་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གོ །གླེང་བསླང་བ་འདི་དག་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གཏད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་གཏད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གུས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་དགའ་བ་དང་གུས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དུ་དགའ་བོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་ནི་སྤྱོད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡུད་པ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའོ། །བཀའ་སྩལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྟོན་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་དགྱེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །གཟན་གྱི་དོན་མཆོག་ཏུ་མཛད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡི་རངས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་དགའ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉན་པ་པོས་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྟོད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ནི་ལས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལ་ལར་ནི་འདོད་པ་ལ་འཇུག་ལ། ལ་ལར་ནི་དགའ་བ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ འདིར་ལས་ཡིན་ཏེ་ལས་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་དོ། །ཉན་པ་པོ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་སོ། །ཉན་པ་པོ་དག་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིའི་ཚོགས་སོ། །འདི་འབའ་ཞིག་གིས་རྟོག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་ལྷ་དང༌། མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། དྲི་ཟར་བཅས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བསྡུས་སོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུའོ། །འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་བྲལ་གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །འགྲོ་བ་གང་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་དེ་ནི་རྣམ་པར་མཛེས། །རྣམ་རྟོག་ལས་སྒྲོལ་ཤེས་རབ་པ་རོལ་ཕྱིན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བློ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐར་ཕྱིན་དཔའ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་བརྗོད། །གང་ཞིག་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་དང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་ཡི། །རྒྱུ་དང་མདོ་ནི་བདག་གིས་རྣམ་ཕྱེས་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཕུང་པོའི་འབྲས་བུ་དེས་ནི་སྐྱེད་ཅི་རིགས་གྲོལ་གྱུར་ཅིག །བདག་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དབང་ཐོབ་ཤོག །ཇི་སྲིད་འདིར་ནི་མར་མེའི་སྙིང་པོ་ཆེན་པོ་རྫོགས་ཡོད་གྱུར། །སྐྱེ་ཁོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ནང་དེར་སྣང་བ་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །ཡོན་ཏན་དཔེ་མེད་སྟོན་ཅིང་མ་ལུས་དྲི་མེད་བསྔགས་པ་ཡིན་།གཽ་ཏ་མའི་གསུང་དེས་སྲིད་པའི་མུན་པ་སེལ་གྱུར་ཅིག །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བསྡུས་པ། །བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་པ་བརྒྱད་དག་གི །དཀའ་འགྲེལ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་པ། །ཚིག་གསལ་འདི་ནི་བདག་གིས་བྱས། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོའི་སློབ་དབོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་སུ་བྷཱུ་ཏི་ཤཱན་ཏི་དང༌། ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱ་ཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།། །། སྐབས་བརྒྱད་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བརྗོད་པ།
Chinese
，因为没有区分的自性。同样，般若波罗蜜多也是无边无际的，色蕴也是如此。凡是从色之外没有其他，那必然没有光明和黑暗。同样，当它的真如显现时，般若波罗蜜多就是无边无际的。正如我以大海的无边无际来说明般若波罗蜜多的无边无际，这是因为没有其他的思和执着。同样，般若波罗蜜多也不是所缘和能缘，因此，它们和它都是不可得的。一切法都是坏灭平等性，因此般若波罗蜜多是坏灭平等性，所谓坏灭，就是用语言向他人指示，但这对一切法来说是没有的，因此没有坏灭，所以它们是平等性。同样，对于一切所缘，般若波罗蜜多没有坏灭，就是平等性。一切法都是作者性，因此般若波罗蜜多是无作者性，所谓无作者性，就是作者在这里是所作，一切法都是无所作。那么，如果这样，它将如何产生呢？如果这个存在，因为这个存在，那么这个产生，如果这个不存在，那么这个不产生，仅仅这样就是因和果的实物。因此，这些是无作者的，同样，般若波罗蜜多也是如此。 一切法都是不可思议性，因此般若波罗蜜多应当被理解为不可思议性。正如法不能向他人指示，因为没有语言的境域。同样，自己也不能思和考察，因为它们和分别念是同一意义。同样，般若波罗蜜多也是不可思议的。应当理解，最后所说的那是与一切法平等性等词语相联系的，因为没有就没有产生。从那以后，菩提萨埵等被宣说，从那以后。
English
, because there are no distinguishing characteristics of its own. Similarly, the Prajñāpāramitā is also infinite, and so is the skandha of form. Whatever is not other than form, there is certainly no light and darkness. Similarly, when its suchness appears, the Prajñāpāramitā is infinite. Just as I have explained the infinity of Prajñāpāramitā by the infinity of the ocean, it is because there is no other thought and attachment. Similarly, the Prajñāpāramitā is neither the object of focus nor the subject of focus. Therefore, they and it are not found. All dharmas are of the nature of destruction and equality, therefore the Prajñāpāramitā is of the nature of destruction and equality. The so-called destruction is to indicate to others with words, but this is not present in all dharmas. Therefore, there is no destruction, so they are of the nature of equality. Similarly, for all objects of focus, the Prajñāpāramitā without destruction is equality. All dharmas are of the nature of being a doer, therefore the Prajñāpāramitā is of the nature of being a non-doer. The so-called non-doer is that the doer here is the deed, all dharmas are without deed. So, if that is the case, how will it arise? If this exists, because this exists, then this arises, and if this does not exist, then this does not arise. This alone is the substance of cause and effect. Therefore, these are without a doer, and similarly, so is the Prajñāpāramitā. All dharmas are of the nature of being inconceivable, therefore the Prajñāpāramitā should be understood as being inconceivable. Just as dharma cannot be shown to others, because there is no realm of language. Similarly, one cannot think and examine it oneself, because they and conceptualization are of the same meaning. Similarly, the Prajñāpāramitā is also inconceivable. What is said at the end, "should be understood," is connected to the words such as the equality of all dharmas, because without it, there is no arising. From then on, the Bodhisattva, etc., were spoken of, from then on.
Chinese
所谓的“知”是指教法完全圆满。所谓的“如是安住”是指没有从听闻的座上起身。所谓的“此后”等等是指教法。所谓的“彼时”等等是指开示。所谓的“彼时”是指以何种次第和何种方式宣说般若波罗蜜多的次第和方式，以同样的方式生起了三十三摩地，这是总摄的意义。对此，如果因为一切法平等性的体性而也开示为三摩地，那么这些如何是体性呢？以这些体性，即四种智慧的体性。所谓的“体性”是指相。这样说了，虽然如此，各自的所缘是其自身的基础如是。或者，一切法平等性等等本身就是所缘，因为它的所缘是该三摩地的所缘，所以这样说。安住于基础，无相等等是各自如是的体性。所谓的“彼等”等等是指三十三摩地等等。如果问如何是彼等等等，因为这些本身就总摄了其余，所谓的“百千”是总摄。以法胜为代表的品是该品。 《圣八千颂般若波罗蜜多释难》，由导师宝生寂静造作，名为《精华胜》，第三十一品完毕。 所谓的“刚获得”等等，是指以此听闻的三摩地的利益，在那时生起，因为是那样的缘故，以“刚”字表示同时获得，即使有获得。所谓的“如是之理”是指如前所说的八现观的事物。所谓的“此名”是指一切相智等等。所谓的“无论生于何处，都不会与佛分离”是指教法。这直到“不会与下面所说的经典分离”之间是开示。所谓的“以彼”等等是完全交付的开端。所谓的“以彼异名”也是指常啼如何出现。
English
The so-called "knowing" refers to the complete perfection of the teachings. The so-called "remaining thus" refers to not rising from the seat of hearing. The so-called "thereafter" and so on refers to the teachings. The so-called "at that time" and so on refers to the exposition. The so-called "at that time" refers to the order and manner in which the Prajnaparamita was taught, and in the same order and manner, thirty samadhis arose, which is the meaning of summarizing. In this regard, if samadhi is also taught because of the nature of the equality of all dharmas, then how are these natures? By these natures, namely, the nature of the four wisdoms. The so-called "nature" refers to characteristics. It is said so, but nevertheless, the object of each is the basis of itself as it is. Or, the equality of all dharmas and so on is itself the object, because its object is the object of that samadhi, so it is said. Abiding in the basis, without characteristics and so on, is the nature of each as it is. The so-called "those" and so on refers to thirty samadhis and so on. If asked how those and so on are, because these themselves summarize the rest, the so-called "hundreds of thousands" is a summary. The chapter represented by Dharma Superior is that chapter. Commentary on the Difficult Points of the Holy Eight Thousand Verse Prajnaparamita, composed by the teacher Ratnakara Shanti, called Essence Supreme, Chapter Thirty-one is completed. The so-called "immediately obtained" and so on, refers to the benefit of the samadhi of hearing, which arises at that time, because it is so, the word "immediately" indicates simultaneous attainment, even if there is attainment. The so-called "such a reason" refers to the things of the eight realizations mentioned earlier. The so-called "this name" refers to all-knowingness and so on. The so-called "wherever one is born, one will not be separated from the Buddha" refers to the teachings. This up to "will not be separated from the scriptures mentioned below" is the exposition. The so-called "by that" and so on is the beginning of complete entrustment. The so-called "by that other name" also refers to how Sadaprarudita appeared.