Tibetan
ལྷག་མ་ཡང་དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་འདི་བརྗོད་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་པས་ནི་ཆོག་གོ །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་འདིར་གཙོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པས། སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་འདི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་ངེས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེར་ཡང་མངོན་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་གཙོར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཅི་སྟེ་གང་གི་ཚིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་སྟེ། སྡུད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་པ་སྨོས་ཤེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འདོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་ཀྱིས་ལ་ངའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིས་ཏེ་འདིར་སྡུད་པ་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལྕང་ལོ་ཅན་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་བསྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཙོར་རྗེས་སུ་འབྲད་བར་བརྗོད་དེ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་མདོ་སྡེ་ལས་བསྟན་པ་གཏད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་གཏད་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་བཞུགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སྡུད་པའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་རྟག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་འབྲིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་མ་ལུས་པ་ཐོས་པ་ཐོབ་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་སྡུད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་སྡུད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་བསྟན་པའི་སྟོན་པ་པོ་ལས་འདིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་ནས་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་སྡུད་པ་པོ་མཚོན་པའི་དོན་དུ་ཐོས་པ་ཞེ
Chinese
其余的也都是为了将此作为道。因此，这样说并不是最主要的。像这样广说就可以了。因此，般若波罗蜜多是此经中主要宣说的，而不是正等菩提。因此，般若波罗蜜多本身就具有果，与方便结合是主要的，这是宝积经的意义。这是如此确定的。而且在《释量论》中也说，是为了获得士夫的利益。因此，那里也说是为了现证，而不是主要宣说。如是“如是我闻”等等，如果问这是谁的词句？是结集者的词句。是结集者为了使世间人完全信服的缘故。如果问为什么不说？不是的。因为世尊的教言本身就宣说。世尊在如理结集法的经中说：“诸比丘，你们要以‘如是我闻’来结集我的正法。”如果问这里谁是结集者？因为他是住在柳叶城的菩萨摩诃萨金刚手，为了守护贤劫诸佛的色身和法会，所以说是主要随行者。在金刚手灌顶经中，是付嘱了教法。又付嘱给圣者阿难陀，是为了安住在声闻的世间，而不是为了结集的缘故。因为圣者阿难陀恒常住在世尊的身边，所以获得了全部听闻，是声闻的律藏结集者。同样，金刚手是菩萨的律藏结集者，像这样广说就可以了。从现证菩提后宣说法的导师那里，这里是自己听闻后结集的。然后为了表示结集者，所以说“听闻”。
English
The rest are also for making this the path. Therefore, saying this is not the most important. It is enough to explain it extensively like this. Therefore, the Prajnaparamita is the main teaching in this sutra, not the perfect enlightenment. Therefore, the Prajnaparamita itself has the fruit, and the combination with skillful means is the main thing. This is the meaning of the Ratnakuta Sutra. This is so certain. Moreover, it is said in the Pramanavarttika that it is to obtain the benefit of the person. Therefore, it is also said there that it is for realization, not for mainly proclaiming. Thus, "Thus I have heard," etc. If you ask whose words these are? They are the words of the compiler. It is for the compiler to make the world completely believe. If you ask why not say it? No. Because the words of the Blessed One himself proclaim it. The Blessed One said in the sutra of collecting the Dharma correctly: "Monks, you should collect my true Dharma with 'Thus I have heard.'" If you ask who is the compiler here? Because he is the Bodhisattva Mahasattva Vajrapani who lives in the city of Willow Leaves, in order to protect the Rupakaya and Dharma assembly of the Buddhas of the Good Kalpa, so it is said that he is the main follower. In the Vajrapani Abhisheka Sutra, the Dharma was entrusted. Also, the entrustment to the venerable Ananda is for the purpose of residing in the world of the Shravakas, not for the sake of compilation. Because the venerable Ananda always stayed by the side of the Blessed One, he obtained all the hearing and is the compiler of the Vinaya Pitaka of the Shravakas. Similarly, Vajrapani is the compiler of the Vinaya Pitaka of the Bodhisattvas, so it is enough to explain it extensively like this. From the teacher who taught the Dharma after attaining perfect enlightenment, here it is compiled after hearing it himself. Then, in order to indicate the compiler, it is said "hearing."
Tibetan
ས་སྨོས་སོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་མ་སྨོས་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་པོ་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཐོས་ཀྱི། བདག་གིས་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེས་ན་འདིས་ནི་སྡུད་པ་ཐོས་པར་གྱུར་པ་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་དོགས་པ་བསལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཐོས་ཀྱང་གཡེང་བ་དང༌། ལོག་པར་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གླེང་གཞི་འདི་ཉིད་དང༌། སྐབས་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང༌། མདོའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྟོན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་གླེང་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གང་དུ་སྟོན་པ་པོ་དང༌། ཉན་པ་པོ་འདུས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་སྐབས་ནི་དེ་ནས་དང༌། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་མདོའི་ལུས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ཙམ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོས་པར་བྱས་ཞེས་དྲིས་པ་ལ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཆོས་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་ཅིག་བསྟན་པ་དང༌། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་ཀྱིས་ལ་ངའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བྱ་ཞེས་མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ནི་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཚིག་རྣམས་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཟན་ལ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་ནས་ཟན་ཟ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གླེང་གཞི་མེད་པར་ནི་སྟོན་པ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་གླེང་གཞི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཡང
Chinese
释论。如果说，不提“我”也能成立，因为自己没有听过的法是无法宣说的。因此，提到结集者是必须的，因为是自己从薄伽梵那里听到的，而不是我从上师等处听到的。因此，“自己”这个词表明是亲自听到的。因此，这消除了结集者听到的不可信的疑虑。如果说，即使是亲自听到的，如果散乱和邪见存在，也会变得非常不可信。因此，为了消除这一点，才说了“如是我闻”，意思是说，我是按照所说的那样听到的，以这种方式，就是指这个开端本身，以及语境和近取，以及经的主体。其中，出现说法者等是开端，即说法者和听法者聚集的地方，从“薄伽梵”开始，到“阿难陀”为止。其中，语境是“此后”和“如是说”等。近取是“薄伽梵如是开示”等。其余的是经的主体。如果问你听了多少，回答说“一时”，意思是说，在一个时候。这具有使所化众生对法生起恭敬心的意义，也表明薄伽梵只说了一次，而自己也能忆持。还有，在经藏中说“如是我闻，我的法应当如实结集”，这是用词语的一个方面来表示所有的词语，即“如是我闻，一时”。这就像“入于饭食”一样，意思是说，进入家中才吃饭。没有开端就没有说法者，因此，开端是从“薄伽梵”到“具寿阿难陀”，与“薄伽梵安住”相连。因为降伏四魔，所以是薄伽梵，或者因为具有以智慧降伏四魔的能力，所以是薄伽梵。又，
English
Explanation. If it is said that it can be established without mentioning "I," because one cannot teach a Dharma that one has not heard oneself. Therefore, mentioning the compiler is necessary, because it was heard by oneself from the Bhagavan, not heard by me from the Guru, etc. Therefore, the word "oneself" indicates that it was heard directly. Therefore, this dispels the doubt that the compiler's hearing is not credible. If it is said that even if it is heard directly, if distraction and wrong views exist, it will become very incredible. Therefore, in order to eliminate this, it is said, "Thus I have heard," meaning that I heard it as it was said, in this way, it refers to the beginning itself, as well as the context and the proximate cause, and the body of the Sutra. Among them, the appearance of the speaker, etc., is the beginning, that is, the place where the speaker and the listener gather, from "Bhagavan" to "Ananda." Among them, the context is "thereafter" and "thus it is said," etc. The proximate cause is "Bhagavan thus taught," etc. The rest is the body of the Sutra. If asked how much you have heard, the answer is "at one time," meaning at one time. This has the meaning of arousing respect for the Dharma in the beings to be tamed, and it also shows that the Bhagavan only spoke once, and that oneself can also remember it. Also, in the Sutra Pitaka it is said, "Thus I have heard, my Dharma should be truly compiled," this is using one aspect of words to represent all the words, that is, "Thus I have heard, at one time." This is like "entering into food," meaning that one realizes that one eats after entering the house. Without a beginning there is no speaker, therefore, the beginning is from "Bhagavan" to "Venerable Ananda," connected to "Bhagavan abides." Because he has conquered the four Maras, he is the Bhagavan, or because he has the ability to conquer the four Maras with wisdom, he is the Bhagavan. Also,