Tibetan
་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྟེན་ནས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང༌། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང༌། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་དང༌། །ཀུན་དུ་འཇུག་མཁྱེན་གང་ཡིན་དང༌། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང༌། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང༌། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང༌། །བསམ་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྣམ་པར་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །གུས་པར་བྱ་བ་དང༌། བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང༌། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་དེ་ལ་རིམ་གྲོར་མཛད་པ་དང༌། བླ་མར་མཛད་པ་དང༌། མཆོད་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། བྱས་པ་དགོངས་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །བྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱས་པ་དགོངས་པའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཀུན་ཏུ་འཇུག་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་འདི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་གསུངས་ས། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང༌། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གསུམ་མོ། །དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་སྟེ། མཐོང་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང༌། ཤེས་པ་མཛད་པ་དང༌། སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པར་མཛད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞི་བ་ཡང་འདི་ཡིན་ཞིང་དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །དེ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་དེ་སྟོན་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་བ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་ བའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་ཞུགས་བདན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མདོ་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དག་གིས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མི་ཉམས་དང༌། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། །ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང༌། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང༌། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང༌། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང༌། །རོ་མྱོང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གང་གིས་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །མཉམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པའོ། །གཞལ་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། །བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། གང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་དག་གོ །འཕགས་ཀུན་སྡུད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་འདི་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ ཆགས་པ་མེད་པར་ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆགས་པར་མི་བྱ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །མཁས་པ་ཡིས། རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་བ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་ཏེ། མཁས་པའི་ཤེས་པས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྐད་མ་གཉིས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཟོད་པར་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའོ། །ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་མྱུར་ཉིད་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཉིད་དེ། ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ། །བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པ་ནི་བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་ཡང་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ནི་བྲི་བ་མེད་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པའི་ཁྱད་
Chinese
从“祈请”等语句开始，到“不具贪执之智慧者”等语句为止，所说的是了知无相之体性。关于道智之章节，认为这是智慧的体性。这是总结。于一切种智作自在后，那即是依于自之法，安住与恭敬，上师即是欢喜，于彼供养与无作，周遍入智为何，未见而示现，世间空性之相，言说与知作现量，不可思议且寂静性，于世间想之止息，于一切种智之理，说是智慧之体性。如是说。其中，“智慧”一词应与所有词语相连。依于自之法而安住的智慧，即从“何者从彼薄伽梵”等语句开始，到“依于此而如是行持”等语句为止，所说的是依于自之法而安住的智慧。恭敬，上师即是欢喜，于彼供养与无作，如是说。其中，于彼无有作供养即是以法对彼作承事，作上师，作供养等，从“作”到“观想所作”之间，所说的是恭敬等智慧。无作之智慧，即从“何者善现复次”等语句开始，到“观想所作”为止，所说的是无作之体性智慧。周遍入智，即从“何者善现复次”等语句开始，到“示现此世间”为止，所说的是周遍行之智慧。未见而示现，即从“何者善现祈请”等语句开始，到“生且示现世间”为止，所说的是示现未见之义的智慧。世间空性之相，言说与知作现量，如是说的是三种智慧。以依于根识之故是现量，是令见之义。有些经文中说是令见。以空性之相而作言说，作知，作示现之义。ེ་ལ་所说的是，从“善现，又”到“示现世间”之间，说的是以空性而说的智慧。令知的是，从“善现，又”到“示现世间”之间，说的是令知空性的智慧。令示现的是，从“善现，又”到“示现世间”之间，说的是示现空性的智慧。“不可思议寂静性”，意思是，不可思议也是，寂静也是这个，并且因为是它的事物，所以是不可思议且寂静性。因为令示现它，所以是示现它，即从“善现，又”到“示现世间寂静”之间，说的是了知不可思议且寂静性。“世间想止息”，意思是，从“善现，又”到“没有那样的法会变成世间彼岸的想”之间，说的是止息世间的想的智慧。“于一切相智之理”，说的是“是智慧的体性”，这是结尾。如是显示了智慧的体性后，因为将要说差别的体性，所以依此而说。“不可思议等差别，具入胜第七境，十六刹那者，说差别体性”，如是说，经中将要解释的不可思议等差别之道，从其他道中入胜的四谛的行境，以十六刹那说了差别的体性。不可思议等又是哪些呢？“不可思议不衰，测量与计数，真实超脱，圣者总集，智者以，所知不共是智性，知速减与无何，成办与真实成办，所缘依与具足，一切与圆满执持，无味受与差别，十六自性所知，以何道乃从，其他超胜是差别道”，意思是，因为超离思虑，所以是不可思议的
English
From the phrase "praying" and so on, up to the phrase "one who possesses wisdom without attachment," it speaks of knowing the nature of non-characteristic. In the context of the knowledge of the path, it is considered to be the characteristic of knowledge. This is the conclusion. Having made it subject to the omniscient, that is, relying on one's own Dharma, abiding and revering, the Lama is pleased, offering to him and non-action, what is the all-pervading wisdom, showing the unseen, the aspect of the emptiness of the world, speaking and knowing making manifest, inconceivable and showing the nature of peace, in the cessation of worldly perception, in the manner of all-knowing, it is said to be the characteristic of knowledge. It is said thus. In this, the word "knowledge" should be connected to all words. The knowledge that abides relying on one's own Dharma, that is, from the phrase "who from that Bhagavan" and so on, up to the phrase "relying on this and acting accordingly," it speaks of the knowledge that abides relying on one's own Dharma. Reverence, the Lama is pleased, offering to him and non-action, it is said thus. Among them, offering to him without action is to serve him with the Dharma, making him the Lama, making offerings, etc., from "making" to "contemplating what is made," it speaks of reverence and so on. The knowledge of non-action, that is, from the phrase "who Subhuti again" and so on, up to "contemplating what is made," it speaks of the wisdom of the nature of non-action. All-pervading wisdom, that is, from the phrase "who Subhuti again" and so on, up to "showing this world," it speaks of the wisdom of all-pervading action. Showing the unseen, that is, from the phrase "who Subhuti prays" and so on, up to "giving birth and showing the world," it speaks of the wisdom of showing the meaning of the unseen. The aspect of the emptiness of the world, speaking and knowing making manifest, it is said that these are three kinds of wisdom. Because it relies on the sense consciousness, it is manifest, it is the meaning of making see. In some texts it is said to be making see. Making speech with the aspect of emptiness, making knowledge, making the meaning of showing.
English
The statement "e la" is from "Subhuti, again" to "showing the world," which speaks of the wisdom that speaks of emptiness. Making known is from "Subhuti, again" to "showing the world," which speaks of the wisdom that makes known emptiness. Making manifest is from "Subhuti, again" to "showing the world," which speaks of the wisdom that manifests emptiness. "Inconceivable and peaceful nature," means that it is also inconceivable, and peace is also this, and because it is its entity, it is inconceivable and peaceful nature. Because it makes it manifest, it manifests it, that is, from "Subhuti, again" to "showing the world is peaceful," it speaks of knowing the inconceivable and peaceful nature. "Cessation of worldly perception," means that from "Subhuti, again" to "there is no such dharma that would become the perception of the other shore of the world," it speaks of the wisdom of ceasing worldly perception. "In the manner of all-knowing," it says, "is the nature of wisdom," which is the conclusion. Having thus shown the nature of wisdom, because the nature of difference is to be spoken, therefore, according to this, "Inconceivable, etc., with difference, having the realm of the seventh entry, with sixteen moments, the nature of difference is spoken," thus it is said. The difference of the inconceivable, etc., which will be explained in the sutra, the realm of the four truths that enter into excellence from other paths, with sixteen moments, the nature of difference is spoken. What are the inconceivable, etc.? "Inconceivable, undiminished, truly transcended from measurement and counting, gathering all the noble ones, the wise ones, the knowledge that is not common is wisdom, knowing quickly, decreasing and without anything, accomplishing and truly accomplishing, object with support and complete, all and completely holding, without taste and difference, sixteen self-natures to be known, by which path is from, other surpassing is the path of difference," means that because it transcends thought, it is inconceivable.
Chinese
。由于超越平等，所以是不平等。由于超越衡量，所以是无量。由于超越计数，所以是无数，即是佛。色等以及遍知之究竟也是如此。这四个差别即是伟大性、不平等性与平等性。所请问的，从“世尊”到“将成佛”的授记之间所说，因此依次以这四个差别而有差别的苦谛的四个刹那。 “摄集一切圣”是指摄集一切圣法的是世尊母，如是说：“此从色到一切种智之间，无有执取与现前贪著而安住。”以及从“具寿善现”到“不应贪著，不应执取”之间所说，以摄集一切圣者的差别，是集谛的第一个刹那。智者说：“所知不共识。”其中，智者所应知与不共之识。其中，第一个是从“此后于欲中行”到“生起善根”之间所说，以智者的识所应知的差别，是第二个刹那。与声闻等不共的也是那，识也是那，其事物是不共之识。世尊，如果从“容忍聚集”之间所说，是以不共之识的差别，是第三个刹那。知速减与无增。“知速”是指现证之智迅速，从“天子们”到“广为开示”之间所说，以现证之智迅速的差别，是集谛的第四个刹那。“减与无增”是指减与无增，从“此后于欲中行”到“增长与衰减亦不知”之间所说，是以无减与无增的差别