Tibetan
། སྤྱིའི་སྒྲ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱང་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གོ །དེ་བས་ན་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཙམ་པ་ཙམ་མམ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ན། ཆོས་དེ་གཉི་ག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །མདོ་འོག་མ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གསལ་བཞིན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡར་བཏགས་པའི་མིང་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་གསལ་པར་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའོ། །མ་ནོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ནི་ ཀུན་བརྟགས་པ་ལས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། བཏགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་བྲལ་བས་ན་གཞན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཙམ་ལས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱས་པ་བརྫུན་པའི་ལྷག་མ་ཙམ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། །བག་ཆགས་ཟད་པ་ལས་དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོ
Chinese
从总的词语中也能特别地理解。这里所说的法之集合，是佛陀的圆满报身，极其清净。诸佛的极其清净的法性是自性身，因此称为佛。从“善现请问”到“菩提”之间，是对法宝的邪分别，因为（菩提）是从一切法中超胜出来的，所以无上菩提是法宝。因此说，“菩提”等等，所谓“哪个是虚设的词语呢？”这是邪分别。心想：如果仅仅是证悟，或者超胜的智慧是菩提，那么这两种法就不是从一切法中超胜出来的。下面的经文是回答：所谓菩提，就是空性，因为远离一切法的戏论，所以才显现出来。否则，就会太过分了。所谓“那只是虚设的词语”，是假立的名词，意思不是这样的。或者说，无分别的意义就是菩提的意义。像这样，因为如实地证悟一切法，所以是菩提。而且，那些（法）也是空性的自性，无分别地显现出来。或者说，菩提不仅仅是证悟，那么是什么呢？菩提是一切法的自性。它的真如，就是如其本然地以自性而存在。所谓“无错谬的真如”，就是远离一切戏论，没有颠倒。所谓“非异体之真如”，异体是 从遍计所执之外的他起自性。它的真如，就是真如的实事，是假立的自性的各别显现。那本身就是远离错乱之相，所以不是异体的真如。所谓“不改变形状”，仅仅是认识自己的体性，因为无明的习气所造成的虚假的残余部分被认识，就是改变形状。从习气灭尽中远离它，就是不改变形状，因为那些都空。
English
Even from general terms, particular distinctions can be understood. Here, the collection of Dharma is the perfectly pure Sambhogakaya of the Buddha. The perfectly pure Dharmata of all Buddhas is the Svabhavikakaya, hence it is called Buddha. From "Subhuti's question" to "Bodhi" is a wrong conception of the Dharma Jewel, because (Bodhi) is superior to all Dharmas, so the unsurpassed Bodhi is the Dharma Jewel. Therefore, it is said, "Bodhi" and so on, the so-called "Which is the nominal term?" is a wrong conception. Thinking: If only realization, or superior wisdom is Bodhi, then these two Dharmas are not superior to all Dharmas. The following sutra is the answer: The so-called Bodhi is emptiness, because it is separated from all the elaborations of all Dharmas, so it appears clearly. Otherwise, it would be too excessive. The so-called "That is just a nominal term" is a false name, the meaning is not like that. Or, the meaning of non-duality is the meaning of Bodhi. Like this, because of truly realizing all Dharmas, it is Bodhi. Moreover, those (Dharmas) are also the nature of emptiness, appearing clearly without distinction. Or, Bodhi is not just realization, then what is it? Bodhi is the nature of all Dharmas. Its Suchness is existing as its own nature as it is. The so-called "unmistaken Suchness" is separated from all elaborations, without inversion. The so-called "non-other Suchness", the other is Other-dependent nature other than the completely imputed. Its Suchness is the reality of Suchness, the separate appearance of the imputed nature. That itself is separated from the characteristic of confusion, so it is not the Suchness of other. The so-called "unchanging form", only recognizing one's own nature, because the false remaining part caused by the habit of ignorance is recognized, it is changing form. Separating from it from the exhaustion of habits is not changing form, because all of those are empty.
Tibetan
ང་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་དེ་ན། མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོའི་མང་གི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །མིང་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མཚན་མ་ཡང་ཡིན་པས་ན་མིང་དང་མཚན་མ་སྟེ། མཚན་མ་སྨོས་པས་རྒྱུ་མེད་པའི་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མིང་དང་མཚན་མའི་སྒྲ་འདིས་མིང་དང་མཚན་མས་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོའི་བྱང་ཆུབ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་སྣ་ཚོགས་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང༌། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་སྣ་ཚོགས་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང༌། རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་གསལ་བར་གྱུར་པར་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱབ་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཙམ་གྱི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། ཚིག་གཅིག་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཆུ་ཉིད་འཐུང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དངོས་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་གསལ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤུགས་ལས་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་རྟོགས་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ལས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང༌། མངོན་པའི་སྒྲ་ནི་མ་ལུས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲ་ལས་
Chinese
因此，显示了它自身显现，因此，那本身就叫做菩提。名为菩提，这只是名称和表相而已。菩提这个词表达了什么呢？表达的只是名称和表相，表达的是非物质的蕴的多数的词语。因为既是名称又是表相，所以是名称和表相。说表相是为了区分无因的、不相应的行。因此，名称和表相这个词表达了名称和表相所遍及的自性的菩提，菩提只是名称和表相，只是各种各样的识，那叫做菩提。ཙམ་（藏文），（梵文天城体），（梵文罗马拟音），（仅仅）这个词表达的是必须把握的意义。菩提仅仅是菩提，不是所证悟的，也不是能证悟的，这是它的意思。如此说来，各种各样的证悟仅仅是所证悟的和能证悟的空性，已经正确地显现出来，菩提就是这样显示的。之所以说各种各样，是因为普遍地理解。如果这样，那么ཙམ་（藏文），（梵文天城体），（梵文罗马拟音），（仅仅）的意义是什么呢？就像说喝水一样，因为从一个词也能领会必须把握的意义，所以ཉིད་（藏文），（梵文天城体），（梵文罗马拟音），（自身）的意义在于事物成为主要。为什么要说已经正确地显现出来呢？这是从语势上说的，否则，没有证悟的也会变成菩提的过失。那是诸佛世尊的菩提，因此，因为是应该了解的，所以是菩提。 那也是菩提达到极点的如来的教言。那也是一切法的差别消失的真如显现，因此，菩提仅仅是空性。那是诸佛现证菩提，因此，叫做菩提，菩提这个词仅仅是用来进行事业的。现证菩提，因此，叫做菩提，这个词是真实，མངོན་（藏文），（梵文天城体），（梵文罗马拟音），（现）这个词说的是没有遗漏，意思是远离一切错乱而知晓。远离一切错乱是从菩提这个词
English
Therefore, it shows that it manifests itself, therefore, that itself is called Bodhi. This called Bodhi is just a name and a sign. What does the word Bodhi express? It expresses only name and sign, it expresses the word for the multitude of non-material aggregates. Because it is both name and sign, it is name and sign. Saying sign is to distinguish the uncaused, non-corresponding formations. Therefore, the word name and sign expresses the nature of Bodhi pervaded by name and sign, Bodhi is just name and sign, just various kinds of consciousness, that is called Bodhi. The word ཙམ་ (Tibetan), (Sanskrit Devanagari), (Sanskrit Roman transliteration), (only) expresses the meaning that must be grasped. Bodhi is only Bodhi, it is not what is to be realized, nor is it what realizes, that is its meaning. Thus, various kinds of realization are only the emptiness of what is to be realized and what realizes, it has been correctly manifested, Bodhi is shown in this way. The reason for saying various kinds is to understand universally. If so, then what is the meaning of ཙམ་ (Tibetan), (Sanskrit Devanagari), (Sanskrit Roman transliteration), (only)? Just like saying drink water, because the meaning that must be grasped can be understood from one word, so the meaning of ཉིད་ (Tibetan), (Sanskrit Devanagari), (Sanskrit Roman transliteration), (self) is that things become primary. Why say that it has been correctly manifested? This is said from the implication, otherwise, those who have not realized would also become the fault of Bodhi. That is the Bodhi of the Buddhas, the Bhagavad-arhats, therefore, because it should be understood, it is Bodhi. That is also the Tathagata's teaching that Bodhi has reached the ultimate. That is also the manifestation of Suchness where the differences of all dharmas disappear, therefore, Bodhi is only emptiness. That is the complete enlightenment of the Buddhas, therefore, it is called Bodhi, the word Bodhi is only used to carry out the action. Complete enlightenment, therefore, it is called Bodhi, this word is truth, the word མངོན་ (Tibetan), (Sanskrit Devanagari), (Sanskrit Roman transliteration), (manifest) says that there is no omission, meaning knowing by being separated from all confusion. Being separated from all confusion is from the word Bodhi